راویِ پرده‌نشینبازگشت به فهرست نامه‌ها ←
نوع قلم
حالت
اندازهٔ قلم
هایلایتبرای هایلایت رنگی، تکه‌ای از متن را انتخاب کنید؛ رنگ‌ها همان‌جا می‌آیند و هایلایت‌هایتان در همین مرورگر می‌ماند.
رمان — مسند عقاب
مسند عقاب — کارلوس فوئنتس

نامهٔ ۶۵

نمایندهٔ کنگره پائولینا تاردگاردا به نیکولاس والدیویا
۳,۷۲۵ واژه — حدود ۱۹ دقیقه مطالعه

نیکولاس عزیزم، به گمانم از هر سو تحت حمایت هستی و راه را یافته‌ای. خردمندانه بود که کابینهٔ رئیس‌جمهور تران را دست‌نخورده نگه داشتی، به‌استثنای آنتونیو بخارانو، وزیر فواید عامه، و فلیپه آگیره، وزیر ارتباطات. فسادشان بیش از آن آشکار بود که پنهان بماند. با قربانی‌کردن آن‌ها هم افکار عمومی‌را خشنود می‌سازی و هم پایبندی‌ات را به عدالت نشان می‌دهی. نقطهٔ ضعف نظام همین است: عدالت. ما فرهنگ قانون‌مداری نداریم و تن داده‌ایم که هر شش سال یک‌بار، طعمه‌ای جلو شیرها بیندازیم. اما نظام تغییری نمی‌کند.

خوب است که بی‌درنگ دستگاه قضا را در تمام ایالت‌هایی که اصلاح آن به قدرت سیاسی‌مان لطمه‌ای نمی‌زند، اصلاح کنی. مردم چنان چشم به اعمال عدالت تو در اوآخکا و گررو، نایاریت و خالیسکو، ایدالگو و میچواکان دوخته‌اند که فرصتی برای اندیشیدن به سونورا و باخا کالیفرنیا، تامائولیپاس و سان لوئیس پوتوسی نخواهند داشت؛ همان جاهایی که دست به هیچ‌یک از آن اربابان محلی کهنه‌کار نمی‌زنی. با تک‌تکشان حرف زده‌ام. با کابساس، مالدونادو، کینترو، دلگادو. پیشنهاد تو را می‌فهمند. بی‌سروصدا. بدون هیچ نمایش و خودنمایی. نامرئی. مقامات محلی با آن‌ها کار خواهند کرد و هرچه بخواهند انجام خواهند داد، اما همه‌چیز با کمال احتیاط و پنهان‌کاری.

به نیابت از تو از آن‌ها پرسیدم: «چه می‌خواهید، پول یا نام‌آوری؟» و ادامه دادم: «آقایان، ناچارید یکی را انتخاب کنید. نام‌آوری که فراوان دارید، آن‌هم از نوع بدنامی‌اش. پول هم زیاد دارید و می‌توانید باز هم داشته باشید. پول ناپاک تناقض در لفظ است. اصلاً وجود ندارد. پول یا نام‌آوری. نمی‌توانید چندهمسران سیاست باشید.»

روشن است که پول را ترجیح می‌دهند. آن‌ها متحدان خاموش تو خواهند بود. رشته‌های سرکوب و ترغیب را هم آن‌ها در دست دارند. همه‌چیز در پنهانی. می‌دانند که تو می‌توانی با مشت آهنین حکومت کنی. تصمیم تو برای استرداد

کاپو دی توتی کاپی

سیلوستر پاردو چنان وحشتی به جانشان انداخته که نگو. و می‌دانند که اگر اراده کنی، می‌توانی هرکدامشان را به کارتل‌های مواد مخدر پیوند بزنی و مستقیم به ایالات متحده بفرستی‌شان، تا در انتظار حکم اعدام به سر برند. و تو، سپاسگزاری کاخ سفید را خواهی داشت.

پیروزیِ آنیِ دیگری برای شما. گرینگوها ما را بخشیده‌اند. تصمیم شما مبنی بر پشتیبانی از مداخلهٔ نظامی‌ایالات متحده در کلمبیا، به‌عنوان بخشی از جنگ با مواد مخدر جلوه داده شده است. اگر آن همه پولِ مربوط به امپراتوری‌های مواد مخدر پول‌شویی نمی‌شد، چه بر سر بازارهای مالی ایالات متحده می‌آمد؟ و اما در باب نفت، شما رئیس‌جمهور کاندولیزا رایس را متقاعد کردید که اجازه می‌دهید بازار قیمت را تعیین کند و نیازی نخواهیم داشت هیچ‌گونه بیانیه‌ای در حمایت از اعراب صادر کنیم.

«ضرورت قانون نمی‌شناسد،» این را پشت تلفن به کاندولیزا گفتید؛ چیزی که او به‌کمال درکش می‌کند.

پشت تلفن، نیکولاس! باورت می‌شود؟ تمام ماجرا همین بود؛ چند ادای احترامِ کوچک برای آنکه واشنگتن تحریم‌ها را لغو کند. و از آنجا که رئیس‌جمهور تران آن‌قدر دوراندیش بود که شکایتی نکند، آنچه میان ژانویه و مه رخ داد… هرگز رخ نداد. همین و بس.

کاندولیزا به شما گفت: «در همهٔ کتاب‌های تاریخ صفحه‌های سفیدی وجود دارد.»

واقعیت این است که از همین امروز تمام ارتباطات ازسرگرفته می‌شود و سرانجام می‌توانیم با این کار طاقت‌فرسای نامه‌نگاری وداع کنیم.

پس چرا اکنون برای تو می‌نویسم؟

برای ثبت در تاریخ.

می‌دانی، من عاشق سرک‌کشیدن در بایگانی‌ام. درست مثل تو. به لطف کاستولو ماگونِ حواس‌پرت، کارِ تاسیتو د لا کانال تمام است. وقتی پرونده‌ات را از ENA در پاریس دیدم، شروع کردم به کنار هم گذاشتن نقطه‌ها، و درست مثل شرلوک هولمز عازم تحقیق و تفحص شدم. «شرلوک هولمز» را همین‌طور می‌نویسند؟ چون روزی دوستی کوبایی داشتم که آن را «چل‌موهونز» تلفظ می‌کرد. او یکی از آن کوبایی‌های به‌یادماندنی بود که سرتاسر زندگی را بر اساس تلفظ از نو می‌سازند. از کجا بدانیم آن بازیگر مشهور سینما که نامش را «کاگابل» تلفظ می‌کنند کیست؟ و چطور می‌توانیم «رتامار» را بازشناسیم اگر «لتاماله» تلفظ شود؟

به هر روی، از جزء به کل، قطعه‌به‌قطعه، شروع کردم به استنتاج.

تو راست از «ای‌ان‌آ» ی پاریس به مکزیک آمدی و در شهر «بومیِ» خودت، خوارز، رحل اقامت افکندی؛ هر روز از مرز می‌گذشتی تا در کتابخانهٔ دانشگاه تگزاس در ال‌پاسو مطالعه کنی، جایی که هرچه را به سیاست مکزیک مربوط می‌شد، از دوران سالیناس به بعد، با ولع می‌بلعیدی. برای اقامت در خوارز درخواست دادی و گواهی تولد مبهمی‌ارائه کردی؛ پسر پدری مکزیکی و مادری آمریکایی، هر دو حسابدار پیشه، استخدامِ شرکت‌هایی که پوششی بودند برای یک امپراتوری تجاری ایالات متحده با حساب‌وکتاب‌های دوگانه و گاه حتی سه‌گانه، که توسط غول تجاری، لئوناردو باروسوی بزرگ، اداره می‌شد. به عبارت دیگر، پیشینهٔ خانوادگی‌ات مشکوک بود و هرگونه افشاگری می‌توانست شمار زیادی از شرکت‌ها را در دو سوی مرز به خطر بیندازد. پنهان‌کاری تو توجیه‌پذیر بود. تو در کلینیکی در تگزاس به دنیا آمده بودی، اما به لطف مادهٔ سی، بند

الف، شمارهٔ دو،

به تابعیت مکزیک درآمدی؛ ماده‌ای که آن را برای تمامی‌کودکانی که در خارج از کشور از والدین مکزیکی متولد شده بودند تضمین می‌کرد. تو از خوسه کوردووا یا روجریو د لا سلوا خوش‌اقبال‌تر بودی، مردان قدرتمند دولت‌های کارلوس سالیناس و میگل آلمان، که به دلیل «خارجی» بودن، قانوناً از دستیابی به تخت عقاب محروم بودند. اما تو همهٔ این‌ها را می‌دانی، چرا که هیچ‌کس به اندازهٔ تو تاریخ سیاسی مکزیک را نمی‌شناسد، از بس که آن را با ژرفا و البته به‌تازگی مطالعه کرده‌ای… نه مثل بقیهٔ ما که آن را در دبستان آموخته‌ایم، یا با آن شیر خورده‌ایم.

بگذریم، دوست خوب من، والدیویا، پدر و مادرت وقتی پانزده ساله بودی در یک سانحهٔ رانندگی در تگزاس جان باختند. از آنجا که حق تابعیت دوگانه داشتی، آن‌ها را در ایالات متحده به خاک سپردی. مدارک با آن نامی‌که در آن سوی مرز به کار می‌بردی، یعنی «نیک وال»، نیز همان‌جاست؛ نامی‌که به گفتهٔ خودت برای یافتن کار و اجتناب از تبعیض برگزیده بودی.

میان آن «نیک وال» که پدر و مادرش را در تگزاس به خاک سپرد، و آن «نیکولاس والدیویا» که در «مدرسهٔ ملی مدیریت» در پاریس درس خواند و پیوندی ژرف با گروه‌های دانشجویی مکزیکی در فرانسه داشت، خلائی وجود دارد؛ آن‌ها به‌روشنی تو را به یاد می‌آورند که با ایشان سخن می‌گفتی، زیرنظرشان داشتی، از پیشینهٔ خانوادگی‌شان باخبر می‌شدی و تلاش می‌کردی با تکیه بر یتیم بودن و خارجی بودنت امتیاز جمع کنی.

می‌خواستی همه‌چیز را دربارهٔ کشوری بدانی که این‌قدر دلتنگش بودی!

تو خود را آماده می‌ساختی تا با تحصیل در فرانسه به مکزیک خدمت کنی، همچون ماریا دل روساریو گالوان و برنال هررا، چنان‌که امروز رسم زمانه است؛ این امر ما را از گرینگوها متمایز می‌کند و به ما اعتبار می‌بخشد.

تو تنها کسی نیستی که می‌داند چگونه از بایگانی‌ها استفاده کند. پرونده‌ای را در نظر بگیر که با آن آشنایی، چرا که کاستولو ماگون آن را به تو نشان داد، آن‌گاه که برای کار به لوس پینوس رفتی.

ان. ای. آی پاریس. والدیویا، نیکولاس.

دانشجو. دوره‌های آزاد. مدرسهٔ ملی مدیریت، پاریس. گذرنامهٔ مکزیکی. تاریخ تولد: ۱۲ دسامبر ۱۹۸۶. اقامتگاه: پاریس، فرانسه. برنامه‌های حرفه‌ای: بازگشت به مکزیک. تحصیلات و انضباط: مطلوب. مشخصات ظاهری: پوست نسبتاً تیره. چشم‌های سبز. اجزای صورت متناسب. موی مشکی. قد: ۱ متر و ۷۹ سانتی‌متر. نشانه‌های ظاهری: چانهٔ چال‌دار.

این همان پروندهٔ تو در پاریس است، با عکس و همه‌چیز. اما آنگاه کنجکاوی‌ام بر من غلبه کرد. پیش از رفتن به پاریس، در آن فاصلهٔ میان پانزده تا بیست‌ودوسالگی کجا بودی؟ خب، از آنجا که نمایندهٔ مجلس هستم، فرستادن مشخصات تو نزد افراد اینترپل برایم دشواری‌ای نداشت. آن‌ها تنها به حروف اول نامت نیاز داشتند. در این کار، نیکولاس عزیز من، چندان زیرک نبودی، نه. تنها کاری که باید می‌کردم، مرور فهرست دانشجویان مکزیکی در اروپا میان سال‌های ۲۰۱۰ و ۲۰۱۵ بود. کمی‌فرساینده بود، اما چندان دشوار نبود، آن هم با روش‌های مدرن یافتن اطلاعات، روش‌هایی که برای مردانی چون کاستولو ماگونِ خوبِ ما ناشناخته‌اند.

نیکولاس والدیویا در پاریس بدون هیچ ردپایی ناپدید شد. با وجود این، پرونده‌ای به نام کسی به نام نیکو والدس پیدا شد که شامل گزارشی از ادارهٔ پلیس سوییس و یک عکس بود: عکس خودِ تو.

نیکو والدس، دانشجو. دانشگاه ژنو، سوییس. ثبت‌نام‌کرده در دوره‌های اقتصاد سیاسی و تئوری قانون اساسی. اخراج‌شده به دنبال کشف سابقهٔ تحصیلی جعلی. نشانی نامعلوم.

آن مدارک جعلی چه بودند؟ سوییسی‌ها به هر تکه کاغذی چسبیده‌اند، چنان‌که خودت به‌خوبی می‌دانی. معلوم می‌شود که «نیکو والدس» پیش‌تر به‌عنوان تبعهٔ خارجی ثبت شده بوده، همان عکس «نیکو لاوات»، و دستگاه قضایی سوییس هویت‌های دوگانه را برنمی‌تابد، چرا که می‌توانند به غرامت‌های دوگانه بینجامند.

این نیکو لاواتِ ناعادلانه بازداشت‌شده در سوییس که بود؟ همان‌طور که می‌دانی، عکس‌ها را می‌توان از طریق فرآیندهای تصویربرداری الکترونیکی اسکن کرد که نشان می‌دهند یک انسان چگونه پیر می‌شود، شگفت‌انگیز است، مگر نه؟ نکته اینجاست که در میان این «هویت‌های» چهره‌ای، یکی مربوط به برادر دوقلوی تو، نیکولاس، بود.

نیکولاس لاوات. کارمند اسپانیایی که به‌عنوان دربان ساختمانی که دفتر مرکزی انتشارات لو رون بود استخدام شده بود، ۲۵ آوریل ۲۰۰۶. کارمندی نمونه به شمار می‌رفت. در اوقاتی که به وظایف شغلی‌اش مشغول نبود، خواننده‌ای اهل مطالعه بود. به زبان فرانسوی تسلط کامل داشت. متهم به توطئه با یک باند برای سرقت از بانک‌ها و سرقت ۲۵۰٬۰۰۰ فرانک سوئیس بود. به دلیل ناکافی بودن مدارک آزاد شد. مشخصات ظاهری: پوست تیره. چشمان سبز روشن. چهره‌ای معمولی. موهای سیاه فرکرده. قد ۱٫۷۹ متر. نشانه‌های متمایز: چانه‌ای با فرورفتگی کوچک.

کاری به کار دیگر می‌آید. بدیهی است، واتسون عزیز من. فقط کافی است از سلول‌های خاکستری کوچک هرکول پوآرو استفاده کنی؛ او هم یکی دیگر از شخصیت‌های مورد علاقهٔ من در هنر کارآگاهی است. برای مثال، این گزارش را در نظر بگیر که در پرونده‌های ادارهٔ پلیس بارسلونا پیدا شده است.

نیکو لاوات، متولد ۱۲ دسامبر ۱۹۸۶ در مارسی، فرانسه، پدر و مادر کاتالان، کارگران مهاجر. از دوران نوجوانی با عناصر جنایتکار مارسی مرتبط بوده است. مواد مخدر، تن‌فروشی مردان، باندهای «شکسته‌کنندهٔ اعتصاب». فعال در جبههٔ ملی لو پن. دو سال زندان به جرم وندالیسم یهودستیزی و اسلام‌ستیزی، ۲۰۰۰–۲۰۰۲. محل اقامت نامعلوم پس از آزادی از زندان. عدم پایبندی به تعهدات مربوط به معرفی خود به مقامات و تمدید مدارک. مشخصات ظاهری: پوست تیره. چشمان سبز. چهره‌ای معمولی. سر تراشیده. قد ۱٫۷۹ متر.

پروردگارا! اول یک زن رئیس‌جمهور سیاه‌پوست و حالا یک رئیس‌جمهور کاتالان!

رونوشت این اسناد را برایت می‌فرستم، عزیز دل من. اصل آن‌ها را در دفترم در کنگره نگه می‌دارم، در پاکتی لاک‌ومهرشده که تنها در صورت بروز خشونت علیه شخص خودم آن را باز خواهم کرد. احتمالی دور از ذهن، اگر کسی به مهربانی و درک تو را برای محافظت از خود داشته باشم. نه، گمان نمی‌کنم پیشنهاد ازدواجت را بپذیرم. اگر می‌خواهی من اویتای پرون تو باشم، بسیار خوب، به شرط آنکه مجبور نباشم زیر یک سقف با تو بخوابم، مثل خاندان بورجا مزه‌چشندهٔ غذا استخدام کنم، یا دیوانه شوم و فکر کنم هر بار که دوش می‌گیرم در فیلمی‌از هیچکاک هستم.

نه، همین‌طور که هستیم برایمان بهتر است؛ دوستان مهربان، توطئه‌گران پنهان، معشوقانی بسیار رازدار.

بگذار چیزی به تو بگویم، نیکولاس. هیچ‌چیز به اندازهٔ همراهی با سیاس‌مداری که شور و اشتیاق شخصی‌اش دغدغهٔ من نباشد، خواستهٔ من نیست. من می‌توانم تو را از خطرهای عشق نجات دهم. با من نیازی نیست تظاهر کنی، آن‌طور که با دلبر مکزیکی‌ات، ماریا دل روساریو گالوان، مجبور بودی.

پذیرفتن قدرت، با این آگاهی دشوار است که اعمال آن به شیوه‌ای آرام و بی‌طرفانه ناممکن است. قدرت همواره دستخوش شور، لذت، درد، عشق و ترس است. می‌دانی، از حجم دانش و تجربه‌ای که توانسته‌ای اندوخته کنی شگفت‌زده‌ام؛ با توجه به جایی که از آن آمده‌ای. بی‌سبب نیست که مدام آن فیلسوفان یونانی را نقل می‌کنی. «قدرت بندهٔ هر چیز دیگری است.» (پروتاگوراس؟ چه نام زیبایی. اگر من و تو روزی فرزندی داشتیم…) امّا من برای سرنوشت خودم زندگی می‌کنم و برای سال‌هایی که برایم باقی مانده است. من، برخلاف دوستت «دست سیاه» ویدالز و نه پسر شرورش، ادعاهای دودمانی ندارم. بی‌صبرانه منتظرم ببینم چگونه قضایای او را فیصله می‌دهی! امّا در مورد من… نیازی نیست خودم را تسلیم هراس‌های صمیمیت زناشویی کنم. من به مردی نیازی ندارم. استقلالم را از دست می‌دهم. خردت می‌کنم، نمی‌فهمی؟ پروتاگوراس والدیویا تاردیگاردا؟ یا همین پروتاگوراس لاواتِ ساده؟ این‌ها می‌توانند نام‌هایی از یک فیلم کمدیِ خواکین پارداوه باشند. این هم یک نام: پارداوه. نه! نیکولاس لاکساتیوینا!

با من چنین خطری در کمینت نیست. از تو در برابر همهٔ دام‌ها محافظت می‌کنم، نیکولاس؛ در برابر دیگران و در برابر خودت نیز.

شیوهٔ سرد، کارآمد و آزموده‌ای را که با من عشق می‌ورزی دوست دارم. می‌گویند همهٔ زنان جوان زیبایند. امّا من نه. گمان می‌کنم آموخته‌ام کمبود زیبایی‌ام را با استعداد جبران کنم و شخصیتم را جذاب‌تر از زشتی‌ام سازم. می‌خواهم به شخصیتم حسادت کنند، نه به چهره‌ام.

و تو، ای خوش‌سیما؟ آنگاه که زمان گشودن روح و روبه‌رو شدن با حقیقت، راز و خطای خویش فرا می‌رسد، راستش چه کسی واقعاً خوش‌سیماست؟

چه خوشبختی که من و تو هیچ صمیمیتی برای به یاد آوردن نداریم؛ هیچ لحظهٔ مشترکی از خنده، رازگویی و در آغوش کشیدن در میان نیست، هیچ‌کدام از این چرندیات. آنچه داریم سیاست است.

آنچه داریم، عزم بر آن است که تو را بیش از سه سال مقرر در قانون در قدرت نگه داریم. سه سال. اگر کارت‌هایمان را درست بازی کنیم، این زمان باید برای اصلاح قانون اساسی و راه هموار کردن برای تجدید انتخاب کافی باشد؛ زمانی کافی، اگر انرژی قانون‌گرایانه و انعطاف عملی را حفظ کنیم؛ اگر قربانیان مناسب را برگزینیم – گالوان و هررا (نمی‌دانم این ترکیب شبیه نام تجاری است یا داستان مصور)؛ اگر ظاهر جدیت و اعتبار را حفظ کنیم. با احتیاط پیش برو، نیکولاس. به یاد داشته باش که حماقت بیش از ندانم‌کاری یا جنایت، حکومت‌های آمریکای لاتین را نابود کرده است.

جادوگری مکزیکی که استخوان‌های نمایندهٔ مفقودشدهٔ مجلس را در باغچه‌اش پیدا می‌کند، با این تفاوت که استخوان‌ها درمی‌آیند و متعلق به پدربزرگ خود او هستند، یا چیزی در همین مایه‌ها. (خیلی وقت پیش بود.)

جادوگری آرژانتینی که برای رقاصهٔ کاباره‌ای که به مقام ریاست‌جمهوری رسیده است تصمیم می‌گیرد. (آن هم هزار سال پیش بود.)

رئیس‌جمهوران آرژانتینی، برزیلی و پرویی که اختلافات زناشویی‌شان را در ملأعام جار می‌زنند.

رئیس‌جمهوری اکوادوری که در ملأعام با آهنگ راک می‌رقصد و هولاهوپ می‌زند، آن هم در پیرامون عضو مردانهٔ فلان یانکی اخته‌شده به دست یودیت درنده‌خوی کیتو.

همهٔ این‌ها در پس‌زمینه‌ای کاملاً واقعی از فساد گسترده، وام‌های بین‌المللی که سر از حساب‌های بانکی سوئیس درمی‌آورند، کمپین‌های ارعاب، شکنجه و آن همه ولادیمیرو و ولادی‌ویدیوهایشان… آمریکای لاتین چطور قرار است روزی محترم و موجه شود؟ آمریکای لاتین چگونه می‌تواند از ریشخند، رسوایی، محکومیت و خواری بگریزد؟

با احتیاط، آقای رئیس‌جمهور. با آزادی و دموکراسی. با افقی گشوده به روی فرصت‌ها. به قول بزرگ‌ترین نابغهٔ سیاسی دوران مدرن، ناپلئون: «بگذاریم راه به روی استعداد گشوده باشد.»

هر کسی حق دارد گذشته‌ای مبهم داشته باشد. اگر پس از خواندن این نامهٔ چندان دلداری‌بخشی که به قلم دوستی نوشته شده است که همواره تسلای خود را در حقیقت می‌یابد، به دنبال تسلی هستید، این هم دو فقره سابقهٔ کیفری دیگر برای بررسی شما.

شیکل‌گروبر، آدولف، ملقب به هیتلر. زادهٔ براونائو در اتریش، ۱۸۸۹. سرجوخه در جنگ بزرگ. ولگرد خیابان‌های وین. پذیرفته‌شده در پناهگاه بی‌سرپناهان. پیوسته به تشکلی راستِ افراطی. به دست آوردن هوادار با خطابه‌های پرشور ضدیهودی و ضدمارکسیستی. شرکت در کودتای

آبجوفروشی،

مونیخ، ۱۹۲۳. محاکمه به اتهام خیانت و محکوم به دو سال حبس در زندان لاندسبرگ، جایی که در آن

نبرد من

را می‌نویسد. شیفتهٔ برتری نژادی آریان و نابودی انگل‌های یهودی. جوگاشویلی ایوسیف ویساریونوویچ، ملقب به استالین، کوبا، سوسو. زادهٔ گوری در گرجستان، ۱۸۷۹. زندانی در ایرکوتسک، ۱۹۰۳، اردوگاه ولوگودا، ۱۹۰۸. سرقت از بانک ملی تفلیس، ۱۹۰۷. ایراد سخنرانی‌های ضدسامی. یهودیان را «یهودای ختنه‌کرده» می‌نامد.

جزئیات زننده و فرسایندهٔ مسیر صعودی این دو دیکتاتور را بر دوش تو نمی‌گذارم و از آن می‌گذرم. همین بس که بدانی پیشینه‌شان نه‌تنها محقر، بلکه مجرمانه بود، اما این هرگز مانعی بر سر راه عروجشان نشد. همهٔ آنچه لازم داشتند، ساختن شخصیتی تازه بود. آخر، یک ولگرد بی‌سروسامان به نام شیکل‌گروبر چطور قرار بود بر آلمان و باقی جهان چیره شود؟ یک راهزن بانک به نام کوبا چطور می‌توانست روسیه و باقی جهان را به زیر نگین خود درآورد؟ یک اوباش کوچک کاتالان به نام نیکو لاوات چطور توانست رئیس‌جمهور مکزیک شود؟

آری، انسان مجاز است گذشته‌ای تاریک داشته باشد. شال‌مرتب ریاست‌جمهوری همچون پودر لباس‌شویی است؛ همه‌چیز را پاک و درخشان می‌کند. تخت عقاب آدم را بالا می‌کشد، درست، اما همان‌طور که می‌گویند: «هیچ‌کس نمی‌تواند بالاتر از نشیمنگاه خودش بنشیند.» تو نیز دست‌کم از منم یا فوجیموری بدتر نیستی. تو می‌دانی هیتلر و استالین از چه اعماقی سر برآوردند، و با این حال قدرتی داشتند که تو هرگز در خواب هم ندیده‌ای، آقای رئیس‌جمهور. بسیار بیشتر از آن.

اما آن‌ها مراقب بودند کسانی را که راه را برایشان هموار کرده بودند، از میان بردارند. هم‌دستان هیتلر در

کودتای

مونیخ. رفقای کمونیست استالین پس از مرگ لنین و با وجود هشدارهای لنین («رفیق استالین قدرتی بی‌حساب در اختیار دارد و مطمئن نیستم که بتواند به‌درستی از آن بهره ببرد»). حالا می‌فهمی‌چرا من هرگز در حمام تو دوش نمی‌گیرم؟

بسیار خب. چرت‌وپرت است، به قول مادربزرگ‌هایمان. بیایید تبر جنگ را چال کنیم، آقای رئیس‌جمهور. حقیقت ساده این است که سیاست جشنی بربری است. هر آزتکی خنجرش را در سینهٔ همسایهٔ تلاکسکالتکی‌اش فرو می‌کند و بالعکس. و ما این‌جا نشسته‌ایم، تو و من، بر فراز ضیافت، و تماشا می‌کنیم که قبیله‌های آتیلای بومی‌مان یکدیگر را به کشتن می‌دهند. تو و من، نیکولاس عزیزم، رسولان خویشتن‌داری و میانجی‌گری.

خویشتن‌داری، نیکولاس. اگر می‌خواهی برای خودت دشمنی تراشی کنی، به او نشان بده که تیزهوش‌تر از اویی.

احتیاط، نیکولاس. هرگز اجازه نده اعمال ناگزیرت از روی اقتدار غیرقانونی‌ات علنی شود.

تواضع، نیکولاس. بگذار تنها به بهترین‌ها قانع باشیم.

قدرت، مجموعی هولناک از تمایلات و سرکوب‌ها، خطاها و دفاع‌ها، لحظه‌های از دست‌رفته و به چنگ‌آمده است. ما حساب پنهان دفترهایمان را به دوش می‌کشیم. و باید بار دیگر تکرار کنم: نمی‌توانیم بگذاریم آنچه باید راز بماند، به دانش عمومی‌بدل شود؛ حتی اگر آن راز نسبی باشد. حماقت است که بپنداریم آنچه بر یک تن می‌گذرد، بر دیگری نمی‌گذرد. هر آنچه رخ می‌دهد، هم‌زمان برای میلیون‌ها انسان دیگر نیز رخ می‌دهد. هرگز این را فراموش نکن. از راز پاسداری کن. اما قدرت خویش را نیز به یاد داشته باش. همه انسانیم و همه یکسانیم. رئیس‌جمهوران و وزیران کابینه ما اغلب این حقیقت را فراموش می‌کنند. اما ما سیاست‌مداریم، زیرا مثل بقیه نیستیم. چه تسلای نکبت‌باری، می‌دانم! و چه پارادوکس آزاردهنده‌ای!

ناگزیر حسد برمی‌انگیزی. همه می‌خواهند به رئیس‌جمهور نزدیک باشند، زیرا همه می‌خواهند از امتیازات او بهره‌مند شوند. اکنون باید تنها عمل کنیم، عزیز من. همه‌چیز را به سود خود بچرخان. اما در برابر ضعف‌هایمان محتاط باش. این را به‌عنوان یک زن می‌گویم. زنان از یکدیگر متنفرند، می‌دانی، و در پنهان کردن نفرت خود بسیار ماهرند. اما مردان یکدیگر را دوست دارند و یاد می‌گیرند که محبت خود را پنهان کنند. فضیلت‌های ما در هر دو مورد ضعف‌های ما هستند.

اکنون مردی هست که آن‌قدر دوستت دارد که حاضر است تو را بکشد. و مردی که آن‌قدر دوستش داری که نمی‌توانی خودت را وادار کنی او را بکشی. خسوس ریکاردو ماگون.

تصمیم بگیر، نیکولاس. نمی‌توانم هیچ پندی به تو بدهم. سیاست، بیان عمومی‌شورهای خصوصی است. آیا سیاست عمومی‌بدون شورهای خصوصی می‌توانست وجود داشته باشد؟ در این مرحله از بازی، آیا لازم است الفبای همنام فلورانسی‌ات را تکرار کنم؟

بسیار امن‌تر است که از تو ترسیده شود تا دوست داشته شوی… عشق با زنجیره‌ای از تعهد نگه داشته می‌شود که، چون انسان‌ها شرورند، در هر فرصتی برای سود خودشان شکسته می‌شود، اما ترس با هراس از مجازاتی نگه داشته می‌شود که هرگز تو را ترک نمی‌کند.

با این حال، شهریار باید خود را چنان ترسناک نشان دهد که اگر عشق به دست نیاورد، از نفرت بگریزد.

واژه‌هایت را با دقت انتخاب کن. نگذار حتی یک واژه از دهانت بیرون بیاید که نتوان آن را نیکوکاری، یکپارچگی، انسانیت، درستی یا شفقت تفسیر کرد. مردم بیشتر بر اساس آنچه می‌بینند قضاوت می‌کنند تا آنچه می‌فهمند.

واژگانت را با دقت برگزین. موسولینی، در آغاز، از ماتئوتی، آخرین نمایندهٔ مستقلِ باقی‌ماندهٔ چپِ ایتالیا، به بدی یاد کرد. دستیارانش – نوچه‌هایش – شنیدند و ماتئوتی را کشتند. دیکتاتوری فاشیستی نیرو گرفت. به سبب یک لغزش زبانی. و آلوارو اوبرگون چه خردمند بود آن‌گاه که گفت: «رئیس‌جمهور از هیچ‌کس به بدی یاد نمی‌کند.»

سخنان واپسین‌ات را آماده کن، نیکولاس. «روشنایی، روشناییِ بیشتر»، در یک سو. «

پس از من، طوفان،

» در سوی دیگر. سخنان یک انسان‌گرا و سخنان یک پادشاه. اما مبادا سرانجامت چونان همان آلوارو اوبرگونی شود که ذکرش رفت، بهترین افسر نظامی‌در تاریخ مکزیک (چرا در سال ۱۸۴۸ او را نداشتیم به جای آن خیانتکارِ یک‌پا، سانتا آنا!)، اوبرگون، مردی که پانچو ویلا را شکست داد، استراتژیست و سیاستمدار درخشان، که در یک مهمانی به دست یک متعصب مذهبی کشته شد، درست در همان لحظه‌ای که دستش را دراز کرد تا بگوید: «لطفاً چیپس ذرتِ بیشتر…»

چیپس ذرتِ بیشتر. مبادا این‌ها آخرین سخنان تو باشند. چرا اوبرگون را کشتند؟ چون می‌خواست دوباره انتخاب شود. تو باید بتوانی بگویی: «روشنایی، روشناییِ بیشتر» اگر برنده شدی و «

پس از من، طوفان،

» اگر بازنده شدی. اما هرگز، و منظورم

هرگز

است، نگگو: «چیپس ذرتِ بیشتر.» این برای من مایهٔ ناامیدی بزرگی خواهد بود. از این که دوباره تو را در کوچه‌پس‌کوچه‌های مارسی ببینم بیزار خواهم بود. خواهم گفت آنچه برنانوس دربارهٔ هیتلر گفت: مکزیک در خواب، به دست یک جانی مورد تجاوز قرار گرفته است.

چیپس ذرت‌ات را حذف کن، نیکولاس. اطلاعات من دقیق است. در سال ۲۰۱۱، وابستهٔ نظامی‌سفارت مکزیک در فرانسه، ژنرال موندراگون فون برتراب بود. او مدارک رسمی‌هویت‌ات را به تو داد. او سرگذشت زندگی‌ات را اختراع کرد. او اسنادت را جعل کرد. همه‌چیز در صندوق امانات من در مجلس است.

تو چیپس‌های ذرتِ کوچک را حذف کرده‌ای. تاسیتو د لا کانال. آندینو آلمازان. «لا پپا»، همسرش. ژنرال سیسرو آروسا. پیرمرد. آن زنِ گریانِ گورستان‌های وراکروز، دخترکِ مونتری، دولسه د لا گارسا. و شبحِ این اپرا، توماس موکتزوما مورو. حالا فقط من و تو مانده‌ایم، نیکولاس. و سایه‌ای بر زندگی‌مان. ژنرال موندراگون فون برتراب.

باید به‌سرعت عمل کنیم. سحرخیز باش تا کام‌روا شوی. چه حرف درستی، اگر نانوا باشی. یک سیاستمدار گاه باید حتی از شبِ قبل بیدار شود، وگرنه خودِ او – یا او – ممکن است قربانی بیداریِ بسیار تلخ و ناگهانی شود.

خیالت آسوده باشد که هر آنچه میان ما گذشته است، میان خودمان می‌ماند؛ چنان‌که می‌گویند، کولی‌ها فال یکدیگر را نمی‌گیرند. گذشته از این، من به این گزارش‌های رنگارنگ دربارهٔ تو هیچ باوری ندارم؛ سراسر خیال‌پردازی است. من به تو اعتماد دارم و به سخن دشمنانت پشیزی بها نمی‌دهم؛ همه‌اش حدس و گمان است. و اگر چیزی از این‌ها نیز آشکار شود، به‌سادگی ماریا دل روساریو گالوان و برنال هررا را به افترا و لجن‌پراکنی متهم می‌کنیم. به یاد داری رئیس‌جمهور پیشین، سزار لئون، به دشمنانش چه گفت: «نمی‌خواهم مجازاتتان کنم؛ می‌خواهم رسوایتان کنم.»

بر وفاداری من حساب کن. و از محاسبهٔ نسبت فریب به بها دست نکش.

۶۶

❦
دانلود ایپاب کامل رمان
→ نامهٔ قبلیفهرست نامه‌هانامهٔ بعدی ←