آقای وزیر، دوست ارجمندم، از تهِ گودالی که دشمنان سیاسیام مرا در آن افکندهاند، خطاب به شما مینویسم. وضع به همین منوال است؛ برخی میبرند و برخی میبازند. اما سیاست، پیچوخمهای بسیاری دارد. شاید رسوایی کنونیام و این گمنامیِ تحمیلی، در واقع بهترین نقابی باشد که میتوانم برای آمادهسازی بازگشتی غافلگیرکننده به کار ببندم.
میگویند در عشق و جنگ، هر وسیلهای مباح است؛ من میگویم در سیاست و تجارت نیز چنین است. میدانم که معاون وزارت کشور، که پیشتر زیردست من بود، مجموعهای از اسناد را برای شما فرستاده است که مرا در پروندهٔ MEXEN متهم میکند. او خود به من گفته است که قصد تعقیب مرا ندارد، چرا که اگر چنین کند، افراد قدرتمند بسیاری را با خود به پایین میکشم. من نیز مدعی شدم که تنها از دستورات رئیسجمهور، سزار لئون، پیروی میکردم.
نیکولاس والدیویا با نگاهی سرد به من نگریست.
«رئیسجمهور دستناپذیر است. اما وزیر، نه.»
«اصول، خدمتکاران خوبی برای اربابان بد هستند.»
«درست است، آقای د لا کانال. نگران نباشید، از این پس دستان شما پاک خواهد بود. زیرا دیگر دستی نخواهید داشت…»
آقای وزیر آلمازان، من تسلیم نمیشوم. حتی اگر دستانم را ببُرند، باز هم پاهایی دارم تا با آنها لگد بزنم. با دیگر افرادی که والدیویا نام برده بود صحبت کردهام تا به یادشان بیاورم که ما در این بازی با هم هستیم؛ و اینکه من آن اوراق را تنها به دستور رئیسجمهور سزار لئون امضا کردهام.
به من خندیدند. در ادامه، متنِ کلمهبهکلمهٔ گفتوگوی خود با بانکیری را میآورم که عمیقترین درگیری را در طرح پیچیدهٔ تجاری MEXEN داشته است.
به او گفتم: «آمدهام تا دربارهٔ ماجرای MEXEN بحث کنیم.»
«نمیدانم از چه حرف میزنید.»
«سهام MEXEN.»
«اما شما که چیزی دربارهٔ آن نمیدانید، میدانید؟»
«ببخشید؟» اعتراف میکنم که شوکه شدم، اما میدانستم چه بازیای در میکند، پس گفتم: «نه. برای همین است که به اینجا آمدهام. تا دربارهاش بفهمم.»
«اگر جای شما بودم، در تاریکی میماندم. اینطور حالتان بهتر است.»
پافشاری کردم: «چرا؟»
برای لحظهای، همچون ماهیگیری که کرمیرا جلوی ماهی تکان میدهد، پذیرفت و گفت: «چون محرمانه است.» و در نهایت افزود: «و بهتر است همینجا تمام شود.»
با بهت و حیرت گفتم: «محرمانه؟ برای من محرمانه است، منی که با امضایم تمام اینها را ممکن کردم؟»
در حالی که تحقیرش را بهسختی پنهان میکرد، پاسخ داد: «شما فقط یک ابزار بودید.»
«برای چه هدفی؟»
«برای اینکه معامله محرمانه بماند.»
چنان به من نگریست که گویی پنجرهای هستم و او از میان من به دوردست مینگرد.
«اعصابتان را حفظ کنید، آقای د لا کانال.»
«اما من…»
«سپاسگزارم. بدرود.»
من تسلیم نشدهام، آقای آلمازان. با یکی از غولهای مطبوعاتی سخن گفتم؛ مردی که به من مدیون است، مردی که همواره درهای دفتر رئیسجمهور لورنزو تران به لطف من به روی او گشوده بود.
کوتاه میگویم.
وقتی از او خواستم از من دفاع کند، دستکم با انتشار چهرهنگاریِ مثبتی از من و شاید با آغاز پویشی برای اعادهٔ حیثیت شخصیام، پاسخ داد: «یک روزنامهنگار خبره هرگز نباید با ستایشنامهنویسی، خوانندگانش را آزرده کند. او باید تنها حمله کند. تمجید کسالتبار است.»
اعتراف میکنم که خشمگین شدم، آندینو.
«تو به من بسیار مدیونی.»
«راست میگویی. قدرتمندان همواره به صدقه و خیرخواهی نیاز دارند.»
«تنها یک دستور به یکی از نوچههایت کافی است…»
«آقای د لا کانال! من هرگز چنین کاری نکردهام! نویسندگان من مستقلاند!»
با خشم فریاد زدم: «میخواهی خلافش را ثابت کنم؟ میخواهی یکی از روزنامهنگاران تو را رشوه بدهم؟»
انتظار داشتم آن مرد بازرگان نگاهی سرد به من بیندازد، اما در عوض، با همان خیرخواهی و شفقتی که همینالان از آن سخن گفته بود، نگاهم کرد.
«آقای د لا کانال. روزنامهنگاران من متقلب نیستند. آنها اساساً توانایی متقلب بودن را ندارند.»
میدانم آنچه اکنون مینویسم ممکن است به من ضربه بزند و وجههام را مخدوش کند. اما دیگر گلولههای زیادی در خشابم نمانده است، آقای آلمازان.
در حقیقت، تنها یک گلوله دارم.
بگذارید رک باشم. به شما و خانوادهتان احترام میگذارم و شما را تحسین میکنم. خوشبختید که همسری فداکار چون خوزفینا و سه دختر کوچک و دوستداشتنی، تته، تالیتا و توتو دارید. اما آنچه ندارید، حساب بانکی قابلتوجهی است. شما با حقوقتان و میراث همسرتان زندگی میکنید؛ همان اندک باقیماندهای از ثروتهای کهن آگاو در «کاست الهی» یوکاتان…
پیشنهادی دارم. شکست قرارداد MEXEN به معنای نبودِ فرصت برای سرمایهگذاریهای سودآور دیگر نیست. شاید اکنون بخت سیاسی من در حضیض باشد، اما یک معاملهٔ خوب، همیشه یک معاملهٔ خوب است. و هرچند من دیگر در رأس قدرت نیستم، شما هنوز هستید—آن هم در مسند مدیریت امور مالی عمومی—و این بدان معناست که میتوانید همان مقدار پولی را فراهم کنید که برای چیزی که میتوان آن را یک
فرصتِ
سرمایهگذاری نامید، لازم است.
نقشهٔ من این است.
از طریق شرکتی سهامیعام، من و تو به سرمایهگذارانی که از اعتباری نیکو برخوردارند، این امکان را میدهیم که اسناد رهنیِ از پیش تأییدشدهٔ مقامات را خریداری کنند (یعنی به تأیید شما، آقای وزیر)؛ با این وعده که از تاریخی معین، بتوانند آنها را با دو درصد سود به هر بانکی بفروشند. به عبارت دیگر، سودی تضمینشده و ریسکی بسیار اندک. برای چنین طرحی هرگز کمبود کوسهها یا ساردینها نخواهیم داشت، زیرا پیش از آنکه نخستین دورهٔ سرمایهگذاری به پایان برسد، من و تو سرمایهگذاران تازهای جذب میکنیم و با پولی که از آنان میگیریم، سود گروه نخست را میپردازیم؛ گروهی که بسیار خشنود خواهند شد و البته فریب خوردهاند.
گروه نخست سرمایهگذاران، به سبب این سودها سپاسگزار خواهند بود و در جذب شرکای تازه به ما یاری میرسانند. شرکای تازه نیز پول لازم را تزریق میکنند تا سود گروه پیشین پرداخت شود.
به این ترتیب، آندینو، هرمیمالی برپا میکنیم که در آن سود سرمایهگذاران فعلی، سرمایههای تازه را جذب میکند و سرمایهٔ ما بهسرعت فزونی میگیرد.
متأسفانه شمار سرمایهگذاران نامحدود نیست و همین که مردم از سرمایهگذاری در این هرم دست بکشند، تمام بنا همچون خانهای از ورق فرومیریزد.
اما من و تو، با بیرون کشیدن سودها در هر مرحله از عملیات، ثروتی به هم زدهایم. آنگاه شرکت ورشکسته اعلام میشود و ما به چنگ قوانین ورشکستگی میافتیم و بهجای تصفیهٔ شرکت، حکم ادارهٔ موقت صادر میگردد.
به سخن دیگر، من و تو بازنده نیستیم. در هر گام پیروز میشویم. افزون بر این، حتی لازم نیست چهرهمان را نشان دهیم. فلیپه آگیره، وزیر ارتباطات، و آنتونیو بژارانو، وزیر آثار عمومی، این کار را بهجای ما انجام میدهند. آنان آمادهاند ویترین ما باشند. از آنجا که والدیویا قصد دارد آنان را کنار بگذارد، تشنهٔ انتقاماند و میخواهند رئیسجمهور موقت ما کارش را با رسواییای آغاز کند. آنان سهم خود را میگیرند و اگر والدیویا به ذهنش برسد که آنان را به اختلاس در دوران خدمت دولتی متهم کند، بدان که هیچکس را نمیتوان برای یک جرم دوبار محاکمه کرد. مسئله، سنجش ریسک است، آندینو؛ و اینکه بخواهیم در ازای میلیونهایی که در حسابهای بانکی جزایر کیمن در انتظارمان است، مدتی کوتاه را در زندان آلمولیا سپری کنیم.
من و تو، با همان دوراندیشی همیشگی، درآمدمان را در حسابهای فراساحلی پسانداز کردهایم، تا در مکزیک ورشکسته به نظر برسیم و کمترین مقدار ممکن از دارایی شرکت توقیف شود.
امیدوارم پیشنهاد مرا جدی بگیرید. و فراموش نکنید که در این باره با همسر عزیزتان مشورت کنید؛ من و شما نباید هیچ اقدامیبدون دخالت ژوزفینا صورت دهیم. هرچه باشد، سخن از آسایش آیندهٔ شماست، و البته تته، تالیتا و توتو. گمان نمیکنم والدیویا شما را در کابینهٔ جدیدش حفظ کند، آقای وزیر. و درست نیست که شما و خانوادهتان رژهٔ عمومیثروت و امتیازات را تنها از پشت پنجره تماشا کنید.
و به یاد داشته باشید: شما مردی شریف هستید و اصول باید همواره خادمان خوبی برای اربابان بد باشند.
ارادتمند شما،
۵۴