حق با توست، تاسیتو؛ نقابها بیفتند و پردهها بالا بروند. تو و برنال رقبای سیاسی هستید و میتوانید بیپرده با یکدیگر سخن بگویید. اما من، برخلاف تو، قرار نیست خشمم را از دست بدهم؛ در عوض، از این لحظه، گویی بهمثابهٔ نوعی تطهیر و کاتارسیسِ لازم، بهره خواهم برد تا چند حقیقت را با تو در میان بگذارم…
تو همواره باور داشتی که به هر قیمتی باید به اوج رسید، اما هرگز نتوانستی بهای نبرد را آنجا که جنگ بیمعناست، محاسبه کنی. اکنون مهماتمان تمام شده است و آخرین گلولهات را نیز به سوی رئیسجمهور شلیک کردی.
گمان میکردی با چاپلوسیهایت بلیت رایگانی برای رسیدن به تخت عقاب به دست میآوری. تمام کشور دیدهاند که چگونه با رئیسجمهور رفتار میکنی، گویی میکادوی دستنخوردهٔ ژاپن است. ای دوستِ ناپذیرفتنی من، چه تصویری میتوانی از خود به رایدهندگان ارائه دهی؟ کیست که نداند هر بار رئیسجمهور برای غذا خوردن مینشیند، تو صندلیاش را جلو میکشی و سپس باقیماندههای بشقابش را میلیسی؟ کیست که تو را ندیده باشد که پشت سر رئیسجمهور ایستادهای، گویی تنها وظیفهات پاسبانی از امپراتور است تا مطمئن شوی هیچکس او را لمس نکند یا به سخنش گوش ندهد؟ «بگذارید موها و ناخنهای رئیسجمهور بلند شوند تا من در خلوت، بیآنکه بداند و در حالی که در خواب است، آنها را کوتاه کنم و سپس در جعبهای کوچک نگه دارم…»
بله، تاسیتو، درست مثل هر چیز دیگری که نگه میداری؛ مثل کالاهای دزدی. تاسیتو، تخصص تو برملا کردن گذشتههای ناگوار آدمهاست. بهخوبی میدانم که پیش از این یک بار مرا قربانی افتراهایت کردی و اکنون تهدید میکنی که دوباره چنین کنی. اما اکنون این گذشتهٔ خود توست که در دل شب به سراغت خواهد آمد و خواب را از چشمانت خواهد ربود. تو هر رازی را از خاک بیرون کشیدی، جز یک راز: راز خودت. اکنون راز گناهآلود تو از زیر خاک بیرون میآید و به تو سوگند میخورم، تاسیتو، که تو را به وحشت خواهد انداخت و، اگر بخت یار باشد، یکبار برای همیشه از میان برمیدارد.
من عقبنشینی نخواهم کرد؛ به کلامم دقت کن. آنچه میکوشی با من و برنال بکنی، به خودت بازخواهد گشت. میدانم چه نقشهای در سر داری و اگر تار مویی از سرم لمس شود، تمام دنیا باخبر خواهند شد. و حتی اگر سرم را از تنم جدا کنی، مدارک علیه تو برملا خواهد شد، آن هم با اتهامیدیگر: قتل.
آدمهای پست و شروری هستند که بیش از اندازه میدانند، تاسیتو. اما آدمهای بزرگ و نیکوکاری هم هستند که بهاندازهٔ کافی میدانند تا آن صدای زیر و تحملناپذیرت را خفه کنند؛ همان صدایی که تو را شبیه کشیشی میکند که بهتازگی دستگداخته شده است. میدانی با آن صدا و آن جثه مرا به یاد چه کسی میاندازی؟ فرانکو، تاسیتوی عزیزم، ژنرالیسیمو فرانسیسکو فرانکو. اما اینجا نه اسپانیاست و نه سال ۱۹۳۶. تو فریب ترفندی را خوردهای که لورنزو تران برای ادارهٔ کابینهاش به کار میبرد. او چنان القا کرده است که هر کس فکر کند: «تو برگزیدهٔ منی. تو جانشین طبیعی منی.»
آیا هرگز توانستهای به درون ذهن رئیسجمهور راه بیابی؟ بتوانی آنچه را که او در خیال میپروراند، تصور کنی؟
تاسیتوی بیچاره. همهٔ نامههایی را که رئیسجمهور از وزیران کابینهاش دریافت کرده بود خواندی و القا کردی که تکتک آنها گواهی بر بیوفاییشان به اوست؛ تا آنکه خودِ رئیسجمهور به این فکر افتاد که آیا واقعاً ممکن است همهٔ اطرافیانش بیوفا باشند و تنها یک نفر، یعنی تاسیتو د لا کانال، وفادار مانده باشد؟
تاسیتوی بیچاره. هرگز نفهمیدی که هرچه بیشتر چاپلوسی رئیسجمهور را کردی، مردم بیشتر از تو متنفر شدند و خودِ رئیسجمهور کمتر به تو اعتماد کرد؛ چرا که بهخوبی میداند در این کشور، همان اسبی که نام امپراتور بر او میگذاری، تو را با لگدهایی مرگبار میکشد.
تاسیتوی بیچاره. در اعماق وجودم هیچ کینهای از تو ندارم. فقط از تو خوشم نمیآید. یا دقیقتر بگویم، دوست دارم خوار و خفیف شدنت را ببینم. ثروتمند، در تبعید، اما خوار.
به تو آسیب خواهم زد، تاسیتو، سوگند میخورم، و ذرهای احساس گناه نخواهم کرد، زیرا از تو بیزارم. هرچند شاید نباید اینچنین بیپروا تحقیرم را ابراز کنم. کسانی هستند که بیش از حد سزاوار این تحقیرند.
بدرود.
پینوشت: دفعهٔ بعد که به دزدی میزنی، کمیباهوشتر عمل کن.
۴۰