ژنرال نیک من، اوضاع به نقطهٔ جوش رسیده است و بهزودی ناچار خواهیم بود دست به عمل بزنیم. اما خواهش میکنم، بگذارید این عملی مشترک باشد؛ اقدامیاز جانب دو برادر که پیوند خدمت، چون شما و من، ایشان را به هم بسته است، ژنرال. ببینید چه میگذرد. سیاستهای دموکراتیک و پرطمطراق رئیسجمهورمان، سریعتر از قایقی که در میانهٔ خلیج در گیرودار توفانی سهمگین باشد، در حال غرق شدن است. میگوید به مردم اعتماد کنید، میگوید جامعهٔ مدنی خودبهخود برای حل نزاعهای داخلی متحد خواهد شد. میگوید آزادی را به مردم ببخشید تا اتحادیهها و تعاونیها و انجمنهای محلی تشکیل دهند. چه مزخرفی! ژنرال، هرگاه مهار قدرت را شل کنید، خلأیی لعنتی میآفرینید. این کشور هرگز نتوانسته است خود را اداره کند. تجربه ندارد. نمیداند چگونه باید این کار را کرد. همواره به دستی سخت نیاز داشته است، به مقامیمرکزی که مانع هرجومرج شود و خلأهای قدرت را از میان ببرد. فقط به اطرافتان بنگرید: در سراسر کشور، این خلأهای قدرت توسط گردنکلفتهای محلی و حیلهگر پر شده است که چون ببر، همواره در کمیناند تا یورش ببرند.
میتوانم از شهری چون ساهواریپا (Sahuaripa) بگویم که در دل صحرا گم شده است، جایی که آدمهای کلهگندهای چون فلیکس الیاس کابزاس در سونورا (Sonora) به قدرتی واقعی دست مییابند و در پناه فاصله و جهالت مردم، آن را به کار میبندند، معادن را قبضه میکنند و از صادرات مس بهرهکشی میکنند.
میتوانم از ایالتی کامل چون سان لوئیس پوتوسی (San Luis Potosí) بگویم، جایی که رئیس محلیای چون رودولفو روکه مالدونادو به سرمایهگذاران ژاپنی وعدهٔ نظم و امنیت میدهد تا آنها بتوانند از سان لوئیس بهعنوان سکوی پرتابی برای سرازیر کردن صادرات تکنولوژی به ایالات متحده، از طریق موافقتنامهٔ تجارت آزاد، استفاده کنند. شاید بگویید که هررا وضعیت را در سان لازارو ایجاد کرد، اما کسی که تمام اعتبار (و ینها، یا هر چه که آن کامیکازههای زرد برای رشوه به کار میبردند) را به جیب زد، مالدونادو بود، رئیس و فرماندار ایالت. به عبارت دیگر، او میگذارد مردم گمان کنند وزیر کشور نظم را در آنجا برقرار کرده است، اما آن ژاپنیها با آن چشمهای فو مانچویشان حقیقت را میدانند و سکوت میکنند. دون روکه مالدونادو از منافع آنها محافظت میکند.
و اما محور تامپیکو – ماتاموروس، ژنرال، جایی که قاچاق مواد مخدر همچون «آدلتا» در آن ترانهٔ قدیمیوارد میشود – چه از دریا با کشتی جنگی و چه از خشکی با قطار نظامی– آنجا دست چه کسی در کار است؟ رئیسجمهور؟ شما؟ وزیر هررا؟ نه، کسی که آنجا فرمان میراند، سرکردهٔ قاچاقچیان، دون سیلوستر پاردو است، همراه با رئیس محلیاش، خوزه د لا پاز کینترو، که برای او کار میکند. و در نوار تیخوانا – مکسیکالی نیز، تمام شبکهٔ فحشا در دست نارسیسو «چیکو» دلگادو است؛ همان رئیس بزرگی که خود را عاشق نهنگها جا میزند، اما اگر منظورم را گرفته باشید، ژنرال، از خرید و فروش گوشت میمون امرار معاش میکند.
ادامه بدهم؟ آیا چیزی میگویم که پیشتر ندانید؟ آیا باید به شما بگویم که کنترل هر دو مرز را از دست دادهایم؛ مرز شمال را به کارتلهای مواد مخدر، فحشا و قاچاقچیان انسان واگذار کردهایم و مرز جنوب را به تجارت گردشگران انقلابی اروپایی، همانهایی که آن ماسکهای اسکی را از مرحوم – یا بهتر بگویم، ناپدیدشده – سوبکوماندانت مارکوس به ارث بردهاند تا «جمعیت سوسیالیست چیاپاس» را بنیان نهند و آشغال بفروشند – ماسکهای صورت،
لباسهای هوئیپیل،
تفنگهای چوبی، دستنوشتههای مارکوس، کاندومهایی با علامت تجاری ثبتشدهٔ «قیام»، کلاههای زاپاتیستا و تندیسهای کوچک باکرای گوادلوپه – و اینها را به گردشگرانی میفروشند که به دنبال هیجاناند و خود را وقف گشودن درهای «بشردوستانه» به روی سرخپوستان گواتمالایی کردهاند؛ همانهایی که از شکنجه و مرگ و آتشسوزیهایی که اشراف گواتمالا بر سرشان میآورند، میگریزند. چرا آن سفیدپوستان گواتمالایی از ما درس نمیگیرند و به آمیزش نژادی دامن نمیزنند تا دیگر حتی یک سرخپوست خالص هم باقی نماند؟ فارغ از همهٔ اینها، کل جنوبشرق را داریم که تحت سلطهٔ آن «دست تاریک» شوم، ویدالس از تاباسکو است.
لعنت، ژنرال! لعنت! آیا میخواهیم بگذاریم اوضاع همینطور عفونی بماند و بپوسد؟ یا سرانجام تو و من دست به عمل خواهیم زد تا ملت را از راهِ کارِ پاکسازِ نیروهای مسلح، آخرین سنگرِ میهنپرستیِ مکزیکی، نجات دهیم؟ آیا قرار است آن فرایندِ انتخاباتیِ بیپایان را که نزدیک به سه سال به درازا خواهد کشید، تحمل کنیم؟ آیا میخواهیم بگذاریم چند سگِ دستآموزِ لعنتی، چون تاسیتو د لا کانال یا برنال هررا، به لوس پینوس راه یابند تا بیش از پیش ما را بازی دهند؟ یا راهی مییابیم، ژنرال، تا جایگزینی برای رئیسجمهور لورنزو تران پیدا کنیم؛ همان کسی که مطبوعات و عمومِ مردم او را بوروکراتی بیعرضه میدانند که گویی بالشتی به باسنش چسبیده است؟ آیا راهی مییابیم، ژنرال، تا رئیسجمهوری با دستی آهنین و شخصیتی سخت پیدا کنیم که بتواند این کشورِ لعنتی را سر و سامان دهد؟
میدانم که نامه نمینویسی، حتی کارتِ تسلیت یا کارتِ تبریکِ کریسمس، اما نشانهای به من بده، ژنرال، دوستِ خوبم، فقط یک نشانهٔ کوچک؛ من در خواندنِ آنها واقعاً مهارت دارم…
۲۸