آن روز سوسنها شکفتند. بیرون، در حیاط، در گلدانهای خیالانگیزشان با نقش اژدهای سبز، گلبرگهای کوچک و اثیری، یکییکی باز شدند. دونگ-یونگ سرمستانه میانشان میرفت و خم میشد تا عطر کمرنگشان را ببوید. حیاط چهارگوش، که از سه طرف بالهای خانه از آن محافظت میکردند و از طرف چهارم رو به دیوار کور و بیپنجرهای بود، لکهلکه از آفتاب پوشیده بود. همین سوی دیوار، سایهای سیاه، صاف و نفوذناپذیر همچون خود دیوار، حیاط را با تاریکی نواری پوشانده بود؛ اما این سوی سایه، جایی که سوسنها شکفته بودند و دونگ-یونگ میانشان میرفت، آفتاب زرد و درخشانی گسترده بود. خانه کوچک جعبهمانندی که دروازهبان در آن زندگی میکرد، در یکدستی سیاهی دیوار و سایهاش برآمدگی کوچکی پدید آورده بود. دو تیر بلند، با سبدهای وارونه و شیطانگیرهایشان، از دو سوی در همچون میلههای پرچم سر برافراشته بودند. گریفین عظیم چینیای سمت راست دروازه ایستاده بود. از آن سوی دیوار صداهای صبح زود میآمد—تقتق کفشهای چوبی بر خیابانهای سنگفرش و فریادهای نفسبریدهٔ باربرهایی که سبزیهای تازه را به خانهها میآوردند یا زبالههای شهر را به زمینهای لخت بازمیگرداندند. دروازهبان بیدار بود و با جارویی از ترکههای باریک خانهاش را جارو میکرد. کاملاً کچل بود و پوست بالای سرش به اندازهٔ پاهای بچههای کوچک تابستانی برنزه و قهوهای شده بود.
دروازهبان صدا زد: «صبح بهخیر، بانوی محترم. این فال نیکویی است. سوسنها باز شدهاند.»
خدمتکاری با شلوار آبی، کت آبی و پیشبند آبی، در حالی که دو سطل آب بخارآلود حمل میکرد، تلوتلوخوران از حیاط گذشت.
خدمتکار گفت: «صبح بهخیر، بانوی محترم. آبِ همسر بزرگ داغ و سنگ ین است.» سطلهایش را زمین گذاشت و آب، به شکل جویبارها و چالههایی، روی پاهایش پاشید؛ بعد خم شد و سوسنها را بو کشید. «امروز روز فرخندهای است.»
از پنجرهٔ لولاییِ بالکن سمت راست صدایی صدا زد:
«ای کودن! من اینجا هستم و حالا نصف روز است که منتظرم. تندتر! تندتر!»
صدا پیر و غرغرو بود؛ صدای کسی که عادت داشت حرفش اطاعت شود و بر دیگران فرمان براند. چهرهٔ همسر بزرگ لحظهای در پنجرهٔ بالکن نمایان شد. چشمهایش از منظرهٔ حیاط گذشت—از روی سوسنهای شکفته و دونگ-یونگ که میانشان ایستاده بود.
همسر بزرگ با صدای زیر و جیغمانندش فریاد زد: «آن هم همسر کوچک، نفرینشدهٔ خدایان! حتی یک دختر هم نمیتواند شوهرش را تحمل کند. باشد که تمام عمرش تلخی بخورد!»
خدمتکار سطلهای بخاردار را روی شانه گذاشت و از روی تختههای عریان به سوی تالار نیاکان آن طرف گذشت.
دروازهبان زیر لب گفت: «همسر بزرگ عصبانی است. آه، بانوی محترم، دختر گلفروش را راه بدهم؟ ارکیدههای تازه دارد.»
دونگ-یونگ سر تکان داد. دختر گلفروش آهسته از زیر دروازهٔ نگهبانیشده داخل آمد. دختر روستایی بود، با گونههای قهوهای و چشمهایی شاد. سبد کمعمقش با نواری که از روی یک شانهاش میگذشت و میان بازو و کمر تابخوردهاش گیر کرده بود، محکم نگه داشته میشد. در سبد تخت و گرد، روی برگهای سبز کوچک، ارکیدههای خوشبو و سیمبسته قرار داشتند.
دختر گلفروش گفت: «چند تا؟ امروز روز فرخندهای است. ببینید، سوسنها شکفتهاند. یکی برای مو و دوتا برای جادکمهها. بویشان شیرین است، مثل نفس خود آسمان.»
دونگ-یونگ لبخند زد؛ دختر گلفروش یکی از ارکیدههای خوشبو و ظریفِ راهراهسبز را در موهایش فرو کرد و دو تای دیگر را که به حلقههای ظریف سیمی گیر کرده بودند، به دکمههای یشمیِ کتِ او، که از روی شانهٔ راست بسته میشد، آویخت.
دختر گلفروش گفت: «آه، زیباییات آدم را میکشد! خوشبختی بزرگی نصیبت باد!»
دونگ-یونگ گفت: «همسر کوچک هم گاهی میتواند خوشحال باشد.» کیفچهٔ بافتهٔ کوچکی بیرون آورد و بابت هرکدام، دو سکهٔ مسی به دختر گلفروش پرداخت.
کنار دروازه، دختر و دروازهبان سر صحبت را با هم باز کردند.
مردی با صدای بلند از اتاق پشتی پرسید: «برنج صبحانه آماده است؟»
دونگ-یونگ به سرعت برگشت. تمام صورتش عوض شد. تا قبل از آن، با دیدن گلبرگهای کمرنگ و سفید نیلوفر، آفتاب روی پاها و عطر ارکیدههای مویش خندان و راضی بود؛ اما حالا چهرهاش با درخشش درونی دیگری روشن شده بود.
دونگ-یونگ با حرکتی غریزی به سمت مردی که نزدیک میشد دست دراز کرد، حرکتی که ظرف یک ثانیه در بند آداب معاشرت چینی گرفتار و مهار شد و گفت: «سرور محبوبم!» او با آن شلوار اطلسی خاکستریرنگِ کمرنگ که گشاد بود و سر زانوهایش نوارهای پهن آبی داشت، و با کت نرمِ همرنگش، در چشم مردی که نزدیک میشد به زیبایی نیلوفرهای تازه شکفته بود. اینکه مرد در چشم او چه بود، برای هیچ زن امروزی قابل درک نیست: آن شوقِ پرستش، آن لذتِ بندگی، تنها در معدودی قلبها و جاهای بسیار نادر روی زمین باقی مانده است.
فو-کیونگ آرام از تالار اجدادی بیرون آمد. نور خورشید دور تا دور آن را مثل حاشیهای درخشان روشن کرده بود. درها کاملاً باز بودند و دونگ-یونگ ردیفهای مرتب صندلیهای مربعی و میزهای مربعی را میدید که با نظمی موزون کنار دیوارها چیده شده بودند، و سکوی پوشیدهای که در بالای اتاق برای مهمان عزیز در نظر گرفته شده بود. طومارهای سرخِ بلندی که نویسههای طلایی رویشان خودنمایی میکردند، از سقف تا کف آویزان بودند. گنجهای از چوب رز، پُر از گلدانهای صورتیِ هلوگون، زردِ امپراتوری و آبی فیروزهای، در نورِ نیمهتاریک و صبحگاهی اتاق مثل چراغی فروزان میدرخشید.
فو-کیونگ خم شد تا نیلوفرها را بو کند و گفت: «آنها خودِ هوایی را که نفس میکشیم معطر میکنند. نگین کوچک، من شیوههای کهن چینیمان را دوست دارم. رسوم کاشت نیلوفر و روز شکفتن نیلوفرها را دوست دارم. دوست دارم فکر کنم خدایان، عطر آنها را در آسمان استشمام میکنند و به خاطر این بوی خوش، به فانیها لطف دارند.»
دونگ-یونگ نوک دمپاییاش را به درون و بیرون نور خورشید برد و گفت: «من خیلی خوشبختم!» او به مردِ روبهرویش نگاه کرد و دید که قدبلند و باریکاندام است و ظرافتِ اجزای صورتش به خودِ بودای مفرغیِ چهارزانو میماند. دستهای دراز و باریکش پنهان بود؛ مچ دستها را ضربدری داخل آستینهای گشاد و زردِ زردآلوییِ لباسِ گلدوزیشدهاش فرو برده بود. پاهایش با دمپاییهای اطلسی سیاه و جورابهای موسلینِ سفیدِ تنگ، بیآلایش و اشرافی بودند. دونگ-یونگ وقتی او غایب بود، بیشتر دوست داشت به او با همین حالت فکر کند؛ با دستهای پنهان و چشمانی که لبخند میزنند.
دونگ-یونگ در حالی که از روی شانه به شاخههای باریک و زردشوندهی درخت کهنسال نگاه میکرد، پاسخ داد: «برگهای بید بهزودی جوانه میزنند.»
فو-کیونگ ادامه داد: «و شکوفههای درخت راش. «زمین از آنِ خداوند است و هرآنچه در آن است.»»
دونگ-یونگ پاسخ داد: «این خردِ شیطانِ فرنگی است.»
فو-کیونگ گفت: «از خردِ ما بزرگتر است، دونگ-یونگ؛ بزرگتر و زیباتر. امروز، همین امروز، به تالار عبادت تشریفاتی آنها میروم و به کشیش مقدسشان میگویم که من به راه عیسی فکر میکنم و به آن ایمان دارم.»
دونگ-یونگ پرسید: «آه، محبوبترین سرورم، آیا برای زنها، برای همسری کوچک هم جایز است که به راه عیسی ایمان بیاورند؟»
فو-کیونگ جواب داد: «من برای تو هم ایمان خواهم آورد، ای نیلوفر کوچکِ توی مرداب!»
دونگ-یونگ گفت: «به من بگو، ای آموزگارِ دانش… به من بگو تا من نیز در قلب و ذهنم، مسیری را اندکی دنبال کنم که تو در قلب و ذهنت طی میکنی!»
فو-کیونگ از سایه تالار اجدادی بیرون آمد و در نور گرم خورشید کنار دونگ-یونگ، همسر کوچکش ایستاد. دستهایش همچنان پنهان و در حبس بود و مچ دستهایش را در آستینهای گشاد و پهنِ زردآلوییرنگِ ردایش حلقه کرده بود، اما نگاه چشمهایش چنان بود که انگار او را لمس میکند. دونگ-یونگ خوشبختیاش را پنهان کرد، درست همانطور که گلها آن را درون گلبرگهای خاموش و به درونخمیدهشان پنهان میکنند.
«آب مثل سرمای مرگ یخ است. برو برایم آب گرم بیاور؛ آبی آنقدر داغ که بشود با آن تخممرغ پخت.»
فو-کیونگ و دونگ-یونگ رو به پنجرهٔ لولایی در جناح بالاییِ سمت راست چرخیدند و با دلهره گوش سپردند. پچپچهای تندِ صداهای خشمگین به دل نور خورشید هجوم میآورد.
دونگ-یونگ لرزید و دوباره رو به سوسنها کرد و گفت: «زنِ والامقامِ اول امروز صبح خیلی بدخلق است. شاید امروز دوباره مرا کتک بزند. کاش دستکم برای سرورم پسری مثل یک شاهزادهٔ جوان میآوردم؛ آنوقت شاید…»
فو-کیونگ گفت: «نزدیکش نرو، جواهر کوچک من. در اتاقهای خودت بمان. نه، من پسر به اندازهٔ کافی دارم. غصهٔ بیفرزندی را نخور. نمیخواهم برای یک بچه، حتی یک قدم هم به گور نزدیک شوی. من تو را برای خودت دوست دارم.»
دونگ-یونگ گفت: «حالا سرورم همانطور صادقانه حرف میزند که آن شیاطین خارجی با آن زنهای بیحیایِ گشادهرو سخن میگویند. من از آداب و رسومِ قلمروهای بیرونی خیلی خوشم میآید. ای سرورم، از آنها بیشتر برایم بگو.»
فو-کیونگ دستهایش را طوری تکان داد که انگار میخواست آنها را از آستینهای زردآلوییرنگش بیرون بیاورد. دونگ-یونگ این حرکتِ ناتمام را دید و خود را به او نزدیکتر کرد. برای لحظهای، دونگ-یونگ در چشمهای او نگاهی را دید که او را در شادی غرق کرد؛ اما بعد آن نگاه رفت و او به دوردستها، فراتر از او، آنسوی غنچههای شکوفای سوسن و حصار سیاه دیوار، به چیزی دور اما گرانبها چشم دوخت. فو-کیونگ نزدیکتر شد. چهرهاش تغییر کرد. چشمهایش آن وجدِ پنهانی را داشت که فقط دونگ-یونگ و آن کشیش فرنگزاده دیده بودند.
فو-کیونگ دستش را از آستینش بیرون آورد، روی شانهٔ دونگ-یونگ گذاشت و گفت: «جواهر کوچک، آیا با من نزد کشیشِ آن آیینِ فرنگزاده میآیی؟ بیا! بیا تا من و تو دستدردستِ هم برویم، درست مثل مردان و زنانِ پیروِ تفکرِ عیسوی؛ نه مثل چینیها که من جلو باشم و تو شش قدم عقبتر. خدای آنها زن و مرد را یکسان دوست دارد.»
دونگ-یونگ چشمهایش را به صورتِ فو-کیونگ دوخت و گفت: «آیا برای یک زنِ دوم جایز است که خدایِ فرنگزادگان را بپرستد؟ ای سرور و اربابم، به من بیاموز! فهمِ من هنوز خام و ترسان است…»
فو-کیونگ در کنار او به زیر نور خورشید قدم گذاشت.
فو-کیونگ گفت: «خدای آنها تمامِ جهان را دوست دارد. گلِ کوچکِ من، خدای آنها با این تندیسهای رنگولعابدار فرق میکند؛ پر از برکت است، نه نفرین. او حتی دختربچههای کوچکی را هم که مادرانشان دور میاندازند، دوست دارد. بهراستی که قلب او از قلب یک مادر هم مهربانتر است.»
دونگ-یونگ نگاهی به سایههای تالارِ میهمان انداخت، جایی که لوحهای نیاکان روی دیوار میدرخشیدند و شمعهای سرخ در برابرشان آماده بودند، و گفت: «با این حال، من هنوز میترسم. من خدایانِ خودمان را لمس کردهام و با آنها مانوسم.»
فو-کیونگ صدایش را پایینتر آورد، صدایی که دونگ-یونگ را سرشار از اشتیاق کرد، و گفت: «نه، در راهِ عیسی دیگر ترسی باقی نمیماند. شبها وقتی باد در دودکشها فریاد میکشد، فقط باد است، نه ارواح خبیث. وقتی نسیمِ تابستانی از درِ باز به داخل میوزد، نیازی نیست راهش را ببندیم؛ چون فقط نسیمِ تابستانی است که از شالیزارها میآید و هیچ روحِ جادوگری در آن نیست. وقتی برنجِ صبحانهمان را میخوریم، ناچار نیستیم برای خدایانِ آشپزخانه در گوشهٔ اجاق پیشکشی بگذاریم. آنها نمیتوانند غذای ما را نفرین کنند. آه، در راهِ عیسی دیگر هیچ ترسی نیست!»
دونگ-یونگ از سرور و اربابش فاصله گرفت و با نگرانی به او نگریست. فو-کیونگ اصلاً او را نمیدید. نگاهش به دوردستها بود؛ فراتر از گلبرگهای تُردِ سوسن، از میانِ دیوارِ سیاه و استوار، به رویایی که در جهان میدید چشم دوخته بود. دونگ-یونگ سرش را خم کرد تا عطرِ آشنا و شیرینِ ارکیدهٔ بهاری را که از گلسینهٔ یشمی روی شانهاش آویزان بود، ببوید.
«سخن تو، ای استاد محبوب، سخن دلنشین است. با این وجود، بگذار شش قدم پشت سرت راه بیفتم. من لیاقت آن را ندارم که دستت را لمس کنم. شش قدم آنسوتر، وقتی خورشید به صورتت میتابد، قدمهای من در سایهٔ جامهات راه میروند.»
فو-کیونگ نگاهش را از رویاهایش پس کشید و به همسر ریزهمیزهاش نگاه کرد که در میان حوضچهای از نور خورشید مقابلش ایستاده بود. بالای سرشان کلاغهای تنبل پرواز میکردند و از لانههای شهریشان برای تهیهٔ غذای روزانه به سمت شالیزارها بال میزدند.
فروشندهای از آنسوی دیوار فریاد زد: «تخممرغ آبپز چای!» مردی پشت دروازه توقف کرد، بار غذا و چوبترازش را زمین گذاشت و با دربان پیر و سرطاسیِ چوبسرخرنگ چانهزنی کرد. بوی ضعیف غذای در حال سرخ شدن در روغن از اعماق خانه در پشت سرش به بیرون خزید. و دونگ-یونگ، بسیار آرام و بیتحرک در فرم بدنش، با آن چشمهای عجیب، رازآلود و مشتاق به فو-کیونگ چشم دوخت. همهچیز اطرافش چین بود؛ عصاره، صدا و بوی آن. دونگ-یونگ بخشی از همهچیز آن بود؛ نه، بلکه حتی قلب تپندهاش بود که آنجا در نور زرد در میان گلبرگهای نیلوفر تاب میخورد.
فو-کیونگ گفت: «گوهر گرانبها! با این حال، شیرینتر آن است که شانهبهشانه راه برویم، قدمهایمان با هم به درون نور خورشید پا بگذارد و سایههایمان در پشت سر در هم بیامیزد. تو را در کنار خودم میخواهم.»
این کلمات پایانی با گرمایی ناگهانی طنینانداز شد. دونگ-یونگ لرزید و سرخ شد. شایسته نبود که مردی اینگونه با زنی سخن بگوید، حتی اگر آن مرد شوهر باشد و آن زن همسرش، حتی اگر این سخنان در حیاطی سرگشاده گفته شود که ممکن است چشمهای همسر بزرگتر جاسوسی کند و بشنود. و با این وجود دونگ-یونگ از آن کلمات به هیجان درآمد.
دایه صدا زد: «برنج صبحانه آماده است.»
دونگ-یونگ به درون اتاق سرگشاده شتافت؛ جایی که نور هنوز کمرنگ بود و از راه پنجرهای با طاقچهٔ بلند و در به درون نفوذ میکرد. میز گرد و قهوهایرنگی در مرکز اتاق قرار داشت. در گوشهٔ پشتی اتاق، اجاق گچی سفید و هلالیشکل، با درپوشهای چوبیِ مات کتری و کاه ترقتروقکننده قرار داشت. دو آشپز، زنان روستایی، در گوشهٔ پنهان پشت اجاق نشسته بودند، در دستههای بزرگ کاه کُنک میکردند و پچپچ میکردند. صداهای آنها و پاسخهای دایه، خدمتکار را آشپزخانه را پر از سر و صدا کرده بود. دو خدای آشپزخانه، بتهای کوچک و باستانی، با دستهای پنهان و پاهای ضربدری، در طاقچهٔ باوقار خود در سمت راست بالای اجاق نشسته بودند و به دنیایی که پیوسته گرسنه بود خیره شده بودند. از زمانهای بسیار دور آنها آنجا نشسته بودند، در ریشهٔ خودِ زندگی جا خوش کرده بودند، ظاهراً آرام و ناشنوا و نابینا، و با این حال کینهتوزانه مراقب بودند تا با غذا راضی شوند. روبهروی اجاق، روی دیوار سفید، ردیفی از قلابهای برنجی آویزان بود که قاشقهای چینی با دستههای سوراخدار از آنها آویزان بود. روی میز پذیرایی، کاسههای رویهمچیده برای آن روز قرار داشت؛ کاسههای برنجی آبیوسفید با طرحهای ظریف و نیمهشفاف که نور ملایم را از میان دانههای برنج نشان میدادند، کاسههای اژدهانشانِ قرمزوسبز برای دسرها، و بشقابهای ریزِ نعلبکیمانندی برای سبزیجات. فنجانهای چای، نعلبکیدار و درپوشدار، اما بیدسته، در یک ردیف جلوی کتری آبجوش برنجیِ صیقلیشده قرار داشتند.
تمام اتاق پر از زندگیای در حال تکاپو و بیداری بود؛ از آتش کاهِ ترقتروقکننده، از برنج بخارپز که همگی سفید و با دانههای جداگانه در کتریهای آهنیِ سیاهِ بزرگ و کمعمق قرار داشتند و با آن درپوشهای چوبیِ سنگینِ دستساز پوشانده شده بودند، در حالی که آب جوشِ چای هیسهیس میکرد و ماری از بخار سفید را بیرون میپاشید.
دونگ-یونگ با همان دمکراسی عجیب چین که در آن بالا و پایین به یک اندازه دوستانهاند، به سوی آشپزخانهٔ محبوبش شتافت.
خدمتکار پرسید: «آقا آمده است؟»
«دارم میآیم، دارم میآیم.» دونگ-یونگ جواب داد: «خودم برنج صبحانهاش را میبرم، بعد از آنکه نذر صبحگاهی خدایان را تقدیم کردم.»
دونگ-یونگ دو تا از ظریفترین کاسههای آبیوسفیدِ نقشبرنجی را انتخاب کرد. آشپز درِ چوبی دیگ برنج را برداشت و دونگ-یونگ یک ملاقه پُر از دانههای برفسفیدِ برنج برداشت. دونگ-یونگ پیشکش خود را روی طاقچه کوچک جلوی هر یک از دو خدا، خدای پدر و خدای مادرِ خانه، گذاشت. لحظهای عقب رفت و با رضایت و خشنودی آنها را از نظر گذراند—کاسههای گرد و آبی با نقشونگارهای کمرنگ و ظریف؛ خدایان خشنودِ بالای سرشان، سرخ و سبز و قرمزِ تیره، با آن قدمت چندصدساله، آسوده در گوشه گرم اجاق جا خوش کرده بودند. او با دستها و تنش، در برابر آن بتهای باستانی، تعظیمی سریع کرد. نوار موربی از آفتاب از پنجرههای بلند به درون تابید و ستونی از نور روی او افتاد. فکرهای دلش همه گرم و درهم و آشفته بودند. خوشحال بود. آشپزخانهاش را دوست داشت، خدایانش را دوست داشت، همه رسموراههای آشنای زندگی چینی را دوست داشت. لباسهای ابریشمی و ساتن خود را دوست داشت، لباسهایی عطرآگین و گلدوزیشده و تاجگرفته از ارکیده؛ اما بیش از همه، ارباب و سرور خود را دوست داشت. شاید همین عشق او به شوهرش بود که باقی زندگی را چنین عزیز میکرد، که هر کاسه برنج سفید را به پیشکشی بدل میکرد و هر کار روزانه را به ستایشی باشکوه. پس دستهایش را از هم گشود و سرش را در برابر خدایان آشپزخانه خم کرد؛ نماد خوشبختی دیرینهاش.
فوه-کیونگ گفت: «دونگ-یونگ، دیگر نمیخواهم این کار را بکنی.»
دونگ-یونگ برگشت و تعظیم نیمهکارهاش در هوا ماند. فوه-کیونگ در آستانه ایستاده بود.
دونگ-یونگ با لکنت گفت: «ارباب من، منظورتان را نفهمیدم.»
فوه-کیونگ گفت: «میدانم، گل کوچولوی خانهام. فهمیدن معنای تازه دشوار است. من هم فقط کودکی نابینا هستم که به لمس جاده عادت ندارد. اما دیگر خدایان آشپزخانه اهمیتی ندارند؛ ما به یک روح دعا میکنیم.»
فوه-کیونگ، با جامه بلند زردآلوییرنگش، از آستانه آشپزخانه گذشت، از روی نوارهای سایه و آفتاب که کف چوبیِ لخت را راهراه کرده بودند عبور کرد و روبهروی خدایان آشپزخانه ایستاد. چشمهایش همسطح چشمهای آنها بود؛ چشمهای چوبیِ عجیب و رنگآمیزیشدهای که با ابهامی رازآلود به قرنهای غذاخوردن خیره مانده بودند. دونگ-یونگ نیمهخم ایستاده بود و ترسی تند و سرد نفسش را بند آورده بود. آشپز، یک دستش با ملاقهای قهوهای و براق و دست دیگرش با بشقابی چینی، زیر پنجره کنار میز چوبی بیحرکت ایستاده بود. از پشت اجاق، صورت ترسیده یکی از آتشبانها سرک میکشید. تمام اتاق به سنگ بدل شده بود؛ بیحرکت و چشمبهراه، منتظر لحظه رهایی و بیدار شدن—البته همهچیز جز آفتاب خزانی که لغزنده و آرام، قدمبهقدم به پاهای رویهمافتاده خدایان آشپزخانه نزدیکتر میشد؛ و آتش زیر دیگ که با بخار فشفش میکرد و دل خدایان را گرم و نازپرورده نگه میداشت. آفتاب پایشان، آتش در دلشان، غذا پیش رویشان، و آدمیان بدلشده به سنگ!
فوه-کیونگ همانجا، همسطح چشمهای خدایان آشپزخانه، آرام خندید. هر دو دستش را دراز کرد و با هر دست یکی از خدایان را گرفت. لرزشی از اتاق بیحرکت گذشت.
آشپز گفت: «این گناه است!» بشقاب چینی از دستش افتاد و هزار دانه برنج، مثل مرواریدهای پراکنده، روی کف زمین غلتیدند.
آتشبان، در حالی که با چشمهای وحشتزده از کنار اجاق سرک میکشید، زیر لب گفت: «کافر است. این خانه تلخی بزرگی نصیبش خواهد شد.»
فوه-کیونگ دور گوشه اجاق چرخید. آتش جرقه زد و فشفش کرد. آفتاب، طاقچه خالی را پُر کرد. از زمان ساخت خانه و کاشتن سروهای سیاه و بلند در اطرافش، صد سال پیش، دیگر آفتاب به دیوار پشت خدایان آشپزخانه نتابیده بود.
دونگ-یونگ ناگهان به خود آمد. آستین فوه-کیونگ را گرفت.
دونگ-یونگ گفت: «ای سرور و ارباب من، تمنا میکنم، آنها را اینطور کامل در آن کورهٔ آتشین سوزان نینداز! میترسم بلایی سرمان بیاید.»
فو-کیونگ در حالی که در هر دستش خدایی سبز و طلایی داشت، ایستاد و چرخید. چشمانش به روی دونگ-یونگ لبخند زد. او بسیار کوچک، بسیار عزیز و بسیار ترسان بود! دونگ-یونگ آن نگاهِ نرمشده را دید و آستین او را محکمتر گرفت.
دونگ-یونگ گفت: «نور چشمانم، با من مهربانی کن. ایمان من فقط ایمانی کوچک است. چطور میتواند در برابر ایمان بزرگ تو، بزرگ باشد؟ با خدایان آشپزخانهام ملایم باش. آنها را کاملاً نابود نکن. من پنهانشان میکنم.»
فو-کیونگ لبخندش پررنگتر شد و خدایان گچی را طوری به دستهای او سپرد که انگار کسی به کودکی اسباببازی میدهد.
فو-کیونگ گفت: «آنها مال تو هستند. هر چه میخواهی با آنها بکن، اما دیگر آنها را در این کنجِ اجاق برپا نکن و به آنها برنج صبحگاهی پیشکش نکن. اینها فقط خدایان گچیِ رنگشده هستند. من روحِ برتر را میپرستم.»
فو-کیونگ پشت میز مردها در اتاق مردانهٔ آنسوتر نشست. یک دایه برایش برنج و چای آورد. مرد دیگری در خانواده نبود و او غذایش را تنها خورد. از اتاق زنها در آن سوی حیاط، همهمهٔ صداهای نازک و بلند میآمد. صدای همسر ارشد از همه بلندتر و گوشخراشتر بود. صدای بچهها، پسرها و دخترهایش، با سماجتِ شفافِ کودکانه در میان صداهای بزرگترها بالا و پایین میرفت. صدای دایه هم با همان شادی و نشاط میخندید.
دونگ-یونگ خدایان گچیِ سبز و طلایی را پنهان کرد. قلبش از ترسی لذتبخش لبریز بود. سرورش حتی اربابِ خدایان بود. او آنها را با دو دستش برداشته بود و چنان بیقید و بند با خود میبرد که انگار مردی پسربچهای را قلمدوش گرفته باشد؛ او حتی نزدیک بود آنها را در آتش بیندازد! بهراستی که دونگ-یونگ از فرط لذت لرزید. با این حال، خوشحال بود که آنها را در جای امنی پنهان کرده است. در گوشهٔ آشپزخانه، جعبهای از پوست سفید خوک با قفلهای برنجیِ چکشکاریشده قرار داشت که شبیه بالهای باز یک پروانه ساخته شده بودند. او خدایان را زیر تودههای پارچهٔ ساتن پنهان کرد و کلیدِ قفلهای پروانهای در کمربندِ ژاکتش جایش امن بود.
دونگ-یونگ در درگاه آشپزخانه ایستاد و فو-کیونگ را تماشا کرد.
دونگ-یونگ پرسید: «آیا سرورم چیزی میل دارند؟»
فو-کیونگ چرخید و او را دید که آنجا در درگاه ایستاده است. پشت سرِ او اجاق سفید و تاقچهٔ خالیِ غرق در آفتاب بود. نور از میان درگاه سرازیر میشد. فو-کیونگ کاسهٔ برنج را از دست چپ و چوبهای غذاخوریِ عاجش را از دست راستش زمین گذاشت. او مقابلش ایستاد.
فو-کیونگ گفت: «بهراستی که دونگ-یونگ، من تو را میخواهم. نرو و مرا تنها نگذار. به اتاق غذاخوری زنها و بچهها نرو. با من غذا بخور.»
دونگ-یونگ گفت: «در امپراتوری میانه هرگز شنیده نشده که زنی با مردی غذا بخورد.»
فو-کیونگ گفت: «با این حال، چنین خواهد شد. بیا!»
دونگ-یونگ بهآرامی وارد شد. تمام نورِ این اتاقِ کمنور بر پیکر فو-کیونگ جمع شده بود؛ در گلهای رزِ براق و نقشدارِ قبایش، در انگشتر یاقوت ارغوانیِ تیرهاش و در چشمانش. دونگ-یونگ بهخاطر چشمان او آمد. او بهآرامی از اتاق گذشت و با آن ظرافتِ خاصِ زنانِ کوچکپای میخرامید، تا اینکه کنار میز در کنار فو-کیونگ ایستاد. او حالا حتی بیشتر از زمانی که فو-کیونگ میخواست خدایان آشپزخانه را در آتش بیندازد، میترسید. آنها فقط خدا بودند، خدایان آشپزخانه، که او میخواست بشکند؛ اما این یکی، پیوندِ کهنِ این سرزمین بود، رسمی باستانی.
فو-کیونگ گفت: «دستت را به من بده و با چشمها و قلبت به بالا نگاه کن.»
دونگ-یونگ دستش را لمس کرد. فوه-کیونگ سر بلند کرد، چنانکه گویی به فضای اثیریِ فراتر مینگریست و در آنجا رویای روحی از فروغی وصفناپذیر میدید. اما دونگ-یونگ او را میپایید. دید که با نوری درونی دگرگون شده است. چشمانش در نیایش میجنبید. وجد از او به او سرایت کرد، از سر انگشتانشان گذشت و او را از سر تا پا فراگرفت.
فوه-کیونگ دستش را رها کرد و تکان خورد. دونگ-یونگ نزدیکتر خم شد.
فوه-کیونگ گفت: «من هم میخواهم به آیین عیسی ایمان بیاورم.»
در سکوتِ خاصِ بعدازظهر، آنگاه که سایهها از لبهٔ بام معابد خزیدن میآغازند و زیگزاگ از میان شالیزارها میگذرند تا به خواب روند، فوه-کیونگ و دونگ-یونگ به محوطهٔ اردوگاهِ خارجیها رسیدند. کوچههای تنبلِ بومی هنوز از پایانِ کارِ روز، کدر و بیروح بودند. دمِ دروازهٔ اردوگاه، ریکشاکشها میلههای بامبو را به زمین خم کردند. دونگ-یونگ بهسرعت بیرون آمد و به سرور و اربابش نگریست. او لبخند زد.
دونگ-یونگ با چشمانی دوخته به چهرهاش پاسخ داد: «نه، نمیترسم. اما اینجا غریب است و سردیای گرد دلم میپاشد.»
فوه-کیونگ در حالی که به سمت دروازه میپیچید گفت: «به شیوههای ناهموارشان اعتنایی نکن؛ در دلشان راز زندگی را دارند.»
دروازهبان تعظیم کرد و سکهای را که از دست فوه-کیونگ گرم شده بود، در جیبِ آمادهاش لغزاند.
فوه-کیونگ در جادهٔ شنیِ پهن ایستاد و منتظر دونگ-یونگ ماند و گفت: «همراهم بیا، ای همسر کوچکِ قلب من.» آنجا در روشنایی آفتاب ایستاده بود، زندهتر از خودِ نور، در ردای زردِ شاهیاش؛ برای دونگ-یونگ او پایانِ زندگی بود، نه، خودِ زندگی بود. «میرویم به خانهٔ کشیشِ خارجی تا خدای خارجی را بیابیم. بگذار کنار هم برویم.»
دونگ-یونگ با آن وقارِ آهستهٔ پاهای کوچک گام برمیداشت و در کنارش راه میرفت.
دونگ-یونگ گفت: «فهم من همچون فهمِ کودکی خردسال است، ای آموزگارِ عزیز؛ اما دلم چون صدفی در دستِ توست، و سخنانش فقط پژواکِ سخنان توست. افتخارم بس بزرگ است که در بزرگیِ این جستوجو فراموشم نمیکنی.»
دامنهای ساتنِ چیندارِ دونگ-یونگ در برابر زردِ شاهیِ ردای فوه-کیونگ اینسو و آنسو میخورد. چهرهاش رنگ میگرفت چون شکوفهای رنگپریده در بهار، و بالای جلیقهٔ زربفت ش غریبانه اثیری مینمود. دلش هنوز سنگین میتپید، نیمی از ترس و نیمی از وجدِ نهانیِ این جستوجو و اشتیاقِ سرورش به او.
فوه-کیونگ بادزنی از ابریشم و عاج از جیبِ درونی درآورد و در هوا گشود. دونگ-یونگ بادزن را خوب میشناخت. از جواهرفروشیِ نامداری در خیابان نانکینگ آمده بود و شاعری کهنِ درباری، دیرزمانی پیش، طرحش را کشیده بود. پرههای کوچک عاجی همچون شاخههای پیچک در شمال، پرنقش و ظریف بودند، اما بر برگهای ابریشمی، داستان عشقی از جنوب نقاشی شده بود. خانهای چای بود با دختری که عود مینواخت، و واژگانِ آواز، حروفِ سیاهِ خیالانگیز، به گوشِ عاشقش شناور میشدند. فوه-کیونگ برگهایش را در آفتاب گستراند، به آن نگریست و لبخند زد.
فوه-کیونگ گفت: «دل آدمی هرگز خرسند نمیشود، تنها. نه آنگاه که کرکِ بید در بهار میپرد، نه آنگاه که برفِ نیمهشب درختان نخل را نقرهگون میکند. و کمترین خرسندی را ندارد آنگاه که در جستوجوی حضورِ خدای بالاست. میخواهم تو کنارم باشی.»
دونگ-یونگ شادمانیاش را پنهان کرد. اینک برای سومین بار آن سخنان را میگفت — سخنانی که تمام جهان را از جهانی سرشار از پیرویِ عاشقانه به یگانگیای شگفت بدل میکرد.
پس آنها با هم روی چمن قدم گذاشتند. برای دونگ-یونگ انگار که پا به سرزمینی ناشناخته گذاشته بود. او روی چمنهای مسطح و سبز راه میرفت. گلها در ردیفهای خشک و منظم، دور تا دور دیواری از آجر سرخِ تند، با وقار میچرخیدند. خانهای عجیب، چهارگوش و با سقف تخت، وسط چمنهای مسطح و سبز چمباتمه زده بود. گوشه و کنار چمن، میزی با روکش سفید قرار داشت که مرد و زنی کنار آن نشسته بودند. چهار گوشهٔ رومیزی روی چمنهای مسطح و سبز آویزان بود. همه چیز خیلی عجیب و زشت به نظر میرسید. شاید باغ بود، اما هیچکس نمیتوانست حدس بزند. دونگ-یونگ آرزو داشت هر بوتهٔ گل را در کاسهای اژدهانشان بگذارد و جایی قرار دهد که آفتاب، با گذشت ساعتها، یکییکی به گلبرگهایش بتابد. او دلش برای راه باریکی با حاشیهٔ کاشیکاری لک زده بود تا قدمهایش را از میان آن همه وسعتِ سبز و تخت راهنمایی کند. لرزهٔ کوچکی بر تنش نشست. او به عقب نگاه کرد؛ از مسیر پهن و شنریزشده، آنسوی دروازه که دربانش صندلیاش را به دیوار تکیه داده بود و نشسته بود، تا دکان صراف روبهرویی. پسری نیمتنه روی پیشخوان چوبی صیقلی خم شده بود و مشتش را جلوی صورت صراف تکان میداد. پس فریاد زد: «ای دعواگر! دو تا سکهٔ مسین مرا پس بده!» دونگ-یونگ آرام شد. پیرامونش پر از چیزهای عزیز و آشنا بود؛ و سرور و اربابش در کنارش قدم میزد. و او گفته بود که آنها به دنبال آزادی تازهای هستند، خدایی از جنس عشق. افکارش در سینهاش به تپش افتاد و نفس در سینهاش حبس شد.
خارجیها برای استقبال از آنها برخاستند. دونگ-یونگ دست مردی غریبه را لمس کرد. اصلاً از این کار خوشش نیامد. زنِ خارجی او را واداشت کنارش بنشیند، و چای تلخ و غلیظی در فنجانهای ظریف و بدون در به او تعارف کرد که دستههایشان مانند شاخهٔ گلِ پیچخورده خم شده بود.
زنِ خارجی گفت: «خانم لی، مدتها بود قصد داشتم به دیدارتان بیایم.»
دونگ-یونگ پاسخ داد: «همسر بزرگ با افتخار فراوان پذیرای شما خواهد بود.»
زن خارجی گفت: «خیلی خوشحالم که با همسرتان آمدید.»
دونگ-یونگ با لبخندی کوچک پاسخ داد: «بله. آداب و رسوم بیگانگان به چشم ما خوش میآید.»
زن خارجی گفت: «خوشحالم که دوستشان دارید. من تاب نمیآوردم که همهجا با شوهرم نروم.»
دونگ-یونگ ناگهان از نگاهی که لحظهای در چشمهای زن درخشید و دوباره ناپدید شد، از او خوشش آمد. او نگاهی به کشیش، یعنی شوهرش انداخت؛ مردی سیاهپوش با لبهای باریک و چشمانی بینا. نگاه زن خارجی به کشیش، یعنی شوهرش، نشان میداد چقدر او را دوست دارد. دونگ-یونگ با خود فکر کرد: «او هم او را دوست دارد، درست مثل عشقی که زن صیغهای دارد.» دونگ-یونگ به آن دو مرد نگاه کرد، یکی در ردای زرد امپراتوری و دیگری سیاهپوش، که کنار هم نشسته بودند و صحبت میکردند. دونگ-یونگ میدانست که آنها دربارهٔ آن جستوجو حرف میزنند. زنِ خارجی دوباره داشت با او صحبت میکرد.
زن خارجی گفت: «پزشک به من گفت اگر به چین بیایم میمیرم؛ اما جان حس کرد رسالتی دارد. من سر راهش نایستادم.»
چهرهٔ زن غرق نور شد.
دونگ-یونگ با اطمینان اعلام کرد: «و حالا خیلی خوشحال هستید؟»
زن خارجی گفت: «و حالا خیلی خوشحالم؛ درست همانطور که شما هم خیلی خوشحال خواهید شد.»
دونگ-یونگ با افتخار و اطمینان گفت: «از روزی که اربابم مرا همسر کوچک خود کرده، همیشه خوشبختم.» و شادی خود را با شادی زنِ اهلِ سرزمینهای بیگانه همسنگ کرد. در دل میدانست که در تمام دنیاهای زیر آسمان، هیچ زنی که برای چشیدن تلخیها زاده شده باشد، به اندازهٔ او خوشبخت نبوده است. او نگاهی به اطراف انداخت؛ آنسوی باغِ بیحاصلِ زنِ بیگانه، بامهای انباشته و نوکتیزِ چین از بالای دیوار پیدا بودند. عطر درخت آلوبالوی شکوفهداده از حیاطی چینی به مشام میرسید و شاخهای از درخت هلو با رنگ صورتی در هوا تاب میخورد. موجی از رضایتِ شگفتانگیز وجود دونگ-یونگ را پر کرد.
در تمام این مدت فو-کیونگ داشت حرف میزد. دونگ-یونگ از تمام سرسبزیِ دوروبرش رو برگرداند تا به او گوش دهد. او بسیار آرام نشسته بود و دستهایش را توی آستینهایش پنهان کرده بود. لبهٔ موجدارِ ردایش — آبی، سبز، بنفش، قرمز و زرد — به شکلی مودبانه روی پاهایش پهن شده بود. دونگ-یونگ نگاهش کرد و خیره ماند؛ اینقدر آرام، بیحرکت و با لباسی چنین خیرهکننده. او نگاهش را از پاهای او — کشیده، باریک، درون کفشهای ساتن مشکی و جورابهای موسلینِ سفید و چسبان — به پاهای کشیشِ بیگانه دوخت. پاهای آن مرد چیزهای بزرگ و سیاه و زشتی بودند. چشمهای دونگ-یونگ از پاهای کشیش، از روی لباسهای سیاه کشیشیاش که مچ دست و گلویش با نوارهای سفیدی قاب شده بود، بالا خزید. بله، صورت او درست شبیه صورت یک کشیش بود؛ کسی که میان خدایان و آدمها خدمت میکند، صورتی با چشمانی بینا و دهانی خشک و منقبض. دونگ-یونگ به خود لرزید.
فو-کیونگ گفت: «و حالا ما هم، درست همانطور که خدایِ متولدِ سرزمینِ بیگانه به ما میگوید، به عنوان یک مرد و همسرش آمدهایم تا به راه عیسی ایمان بیاوریم.»
فو-کیونگ با صدای آرامی حرف میزد، اما لبخند بر لب داشت. دونگ-یونگ هم به خاطر ادعاهای صریح و پیروزمندانهٔ او لبخند زد. او حرفهای مرد را زیر لب برای خودش تکرار کرد تا مطمئن شود آنها را به خاطر خواهد سپرد؛ تا هر وقت خواست در تاریکیِ شب آنها را صدا بزند و در دلش زمزمه کند. «ما دو نفر، یک مرد و همسرش» — دونگ-یونگ تنها به شکلی مبهم و با قلبی کودکانه، حرفهای فو-کیونگ را فهمید و دنبال کرد؛ اما تپشِ قلب او به نور پنهانِ درون چشم های مرد پاسخ داد.
کشیشِ اهلِ سرزمینِ بیگانه ایستاد. همان نور در چشمهایش میدرخشید. این یک جذبه و وجدِ روحانی بود. ناگهان اتفاقی بیسابقه رخ داد. زنِ اهلِ پادشاهیِ بیرونی، دستهایش را دور دونگ-یونگ حلقه کرد! دونگ-یونگ وحشت کرد. او محکم به شانهٔ زنِ دیگر فشرده شد. زنِ اهلِ سرزمینِ بیگانه از عطر عجیبی استفاده کرده بود. دونگ-یونگ حرفهای نجواگونهٔ او را نیمهکاره شنید.
زن گفت: «ما هم همینطور هستیم. ما نمیتوانیم از هم جدا شویم. اوه، تو خوشبخت خواهید شد!»
دونگ-یونگ به زنِ دیگر فکر کرد: «او در دلش فروتن و مبادی آداب است. این فقط حرف زدن و رفتارهایش است که نامناسب به نظر میرسد.»
کشیش گفت: «ما لحظهای به کلیسا میرویم. شما هم میآیید؟»
دونگ-یونگ نگاهی به فو-کیونگ انداخت؛ نگاهی سریع و روبهبالا، مثل بالزدن ناگهانی یک پرنده. او جواب را از توی چشمهای مرد خواند. مرد دوست داشت او هم بیاید. او حتی در معبدِ خدایِ متولدِ سرزمینِ بیگانه هم نمیخواست بدون او باشد.
یک قلی (کارگر باربر) زنِ اهلِ سرزمینِ بیگانه را صدا زد تا برود.
کشیش، با شلوار و کتِ چسبانِ سیاهش که پر از دکمههای گردِ تخت بود، ایستاد و راه خانه را در پیش گرفت و از راهروِ درازی گذشت تا به درِ بستهای در انتهای آن رسید. دونگ-یونگ دواندوان پشت سر دو مرد رفت. کشیش دمِ در ایستاد و در را نگه داشت تا او اول رد شود. دونگ-یونگ تردید کرد. فو-کیونگ سر تکان داد.
او با پچپچ گفت: «شاهدخت کوچک، به چیزهای ترسناک فکر نکن. وارد شو و نترس. در پرستش عیسی هیچ ترسی نیست.»
پس دونگ-یونگ اول از آستانه گذشت. چیزی راه نفسش را بند آورد، درست مثل همان حالی که هنگام آوازخوانیِ کاهنانِ اژدها همیشه به او دست میداد. چند قدمی جلو رفت و پشت یک نیمکتِ پشتیکوتاه ایستاد. پیش رویش، نور از پنجرهای درخشان با شیشههای رنگی بر فراز محراب، به درون کلیسای کوچک سرازیر بود. نور مثل گلهای رز و آفتابگردانِ صورتی و طلایی، سراسر کفِ کاشیکاریِ خاکستری را پوشانده بود. خطی به رنگ بنفشِ تیره روی سرِ کشیشِ سیاهپوش افتاده بود. دونگ-یونگ از این بابت خوشحال بود؛ این رنگ باعث میشد ردای او کمتر زشت به نظر برسد؛ آخر او نمیتوانست درک کند که چطور کسی میتواند به خدایی خدمت کند مگر آنکه رداهایی زیبا به تن داشته باشد. روی محراب و زیرِ پنجرهای با گلهای رنگین، دو شمعدان نقرهایِ بلند با شمعهای سفید و صاف قرار داشت. گلدانی دهانگشاد پر از سوسنهای چینی بین آنها بود. تمام فضای کلیسا عطر ملایمِ بخورِ آنها را میداد. پس حتی عبادتکنندگانِ خارجی هم شمع روشن میکردند و عطرِ سوسنها را به خدایِ روحگونهشان هدیه میدادند. بهراستی که همه خدایانِ تمام زمین و آسمان، عاشقِ شمعهای روشن و گلها هستند. همچنین، آدم برای همه خدایان دعا میکند.
آنجا بسیار آرام و صلحآمیز بود و با لکههای رنگیِ باشکوه و گلمانند تزیین شده بود. شمعهای منتظر، پژواکِ دعاهای بسیار و شکوفههای عبادت، فضای کلیسای کوچک را پر کرده بود. دونگ-یونگ علیرغم میل خودش، علیرغم غریب بودنِ محرابِ بیتصویر و علیرغم لباسهای کشیش، آنجا را دوست داشت. او پشت نیمکت کاملاً بیحرکت ایستاده بود، در حالی که حسِ شادیِ فراگیری در وجودش لبریز شده بود.
فو-کیونگ و کشیشِ سیاهپوش از کنار او رد شدند و از راهروی کوچک به سمت نردههای برنجی و براقی رفتند که مثل حصاری جلوی محراب کشیده شده بود. کشیشِ خارجی دستش را روی نرده گذاشت انگار که میخواست زانو بزند، اما فو-کیونگ رویش را برگرداند و با چانهاش به دونگ-یونگ اشاره کرد که بیاید. او فوراً اطاعت کرد. به شکل عجیبی نمیترسید. پاهایش از میان نقشهای رنگی عبور میکرد که روی سر و دستانش میلغزیدند؛ طلایی از طلایِ یک صلیب و بنفش از ردای یک پادشاه. او طوری که انگار از میان رنگینکمانی میگذرد، به آرامی از راهرو به سمت مردانی که منتظر بودند رفت و در قلب و چشمانش، نورِ تمامِ عشق و اعتماد نشسته بود.
فو-کیونگ دست او را گرفت.
فو-کیونگ به کشیش گفت: «ببین، من دست او را میگیرم، همانطور که تو دست همسرت را میگیری، با سربلندی و بدون شرمساری در پیشگاه خدایت. همانگونه که عشق شماست، عشق ما نیز چنین خواهد بود. هر جا که افکار قلب من راه ببرد، قلبِ همسرِ کوچکم به دنبالش میآید. برکتت را به ما عطا کن.»
فو-کیونگ دونگ-یونگ را کنار خودش به زانو درآورد. صورت مرد، به شیوه عبادتکنندگانِ خارجی، پنهان شده بود؛ اما صورت زن رو به بالا بود و چشمانش به شیشهای خیره شده بود که رنگِ گلهای بسیار و پیکرِ مردان و فرشتگان را داشت. او از همیشه خوشحالتر بود؛ حتی خوشحالتر از زمانی که برای اولین بار همراه با سرور و اربابش لوحهای نیاکان را پرستش کرده بود، حتی خوشحالتر از جشنِ مردگان، وقتی که هدایای خوراکیشان را روی تپههای تراشیده گورها میگذاشتند. او بیش از تمام عمرش، خود را به فو-کیونگ نزدیک حس میکرد.
او منتظر ماند. سکوت آنقدر کش آمد و بیشتر شد که در دلِ آن، چیزی شوم جای آرامش همهگیرش را گرفت. فو-کیونگ صورتش را از میان دستهایش برداشت و روی پاها ایستاد. دونگ-یونگ، در همان حالت زانوزده، چرخید تا نگاهش را بخواند. کشیش سیاهپوش کنار ایستاد و با وحشت به آنها نگاه کرد. بدون شک وحشت بود! دونگ-یونگ هیچوقت واقعاً از او خوشش نیامده بود. او آرام بلند شد و کنار و کمی عقبتر از فو-کیونگ ایستاد. کشیش آنها را متبرک نکرده بود. از آن سوی دیوارهای کلیسای مسیحیان، صدای ضعیف کوبش طبلها به گوش میرسید. طبلهای شیطان بودند. دونگ-یونگ لبخندی نصفهنیمه به این صدای آشنا و دیرین زد.
کشیش پرسید: «همسر کوچکت؟ آیا همسر دیگری داری؟»
فو-کیونگ پاسخ داد: «البته. همه اول یک همسر بزرگ دارند؛ اما این، همسر کوچک من، همسر قلب من است. با هم آمدهایم تا راه عیسی را بجوییم و بیابیم.»
کشیش دستش را روی صورتش کشید. دونگ-یونگ دید که دستش با دانههای ریز و گرد عرق خیس شده است. دهانش ناگهان تبدیل به خط سرخ باریکی شده بود، اما در چشمهایش درد موج میزد.
کشیش گفت: «غیرممکن است.» صدایش حالا کاملاً فرق کرده بود و به صدای تکههای فلز میمانید که روی سنگ میافتند. «هیچکس نمیتواند در حالی که در گناه با زنی غیر از همسر قانونیاش زندگی میکند، وارد کلیسا شود. اگر تمایلت واقعی است، او را طرد کن.»
فو-کیونگ بیدرنگ با وقار سر خم کرد و گفت: «وای بر من! اشتباه بزرگی کردهام. مسئولیتش به گردن خودم. فکر میکردم همه خوشآمدید. میرویم. شاید بعداً باز هم یکدیگر را ملاقات کنیم.»
کشیش با عجله گفت: «من منظورت را نمیفهمم. آیا این باور آنقدر بیارزش است که آن را به خاطر زنی گناهآلود به دور میاندازی؟ او را طرد کن و بیا و ایمان بیاور.»
اما فو-کیونگ حرفهای او را نشنید. وقتی برگشت، دونگ-یونگ هم پابهپای ارباب و سرورش رفت؛ همهچیز را نیمهنیمه میفهمید، اما پر از ترسی بزرگ بود. آنها دوباره بیرون، زیر نور آفتاب، آنطرف چمنهای سبز و تخت، زیر دروازهٔ آهنی و به درون سرزمین پادشاهی گلها بازگشتند. فو-کیونگ تا زمانی که دونگ-یونگ را سوار ریکشا نکرد، حرفی نزد.
فو-کیونگ گفت: «همسر کوچک قلب من، برو طلافروشی و گوشوارههای تازه بخر؛ همین گوشوارههای سنگِ به رنگ آسمان و اشکهای دریا را، و موهایت را آرایش کن و لباسهایت را عطر بزن، و دو دایرهٔ سرخ را روی خندهٔ گونههایت بگذار. امشب جشن میگیریم. مگر فراموش کردهای امشب عجایبِ فانوسهاست، شبی که همهٔ بوداییان نیکو شادی میکنند؟»
او کنار ریکشای دونگ-یونگ، در لباس زرد امپراتوریاش با حاشیهای از امواج رنگینکمان دریایی، ایستاده بود و با لبخند به درون چشمهای او نگاه میکرد.
دونگ-یونگ پرسید: «اما خدای روح عشق، همان خدای روح بیگانه؟ آیا برای او هم جشن بگیریم؟»
فو-کیونگ پاسخ داد: «نه، روا نیست که همزمان برای دو خدا جشن گرفت. همانطور که گفتم رفتار کن.»
او ترکشان کرد. دونگ-یونگ در حالی که زیر نور آفتابِ فرو ریخته بر بعدازظهر سوار بر راه بود، جواهرات رنگی و عطر گلها میخرید و خودش را زیبا میکرد، باز هم احساس ناآرامی داشت. او همهچیز را درست متوجه نشده بود. دانشی مبهم مانند دیواری از مه به سوی او پیش آمد. او دو دستش را به آن فشرد و پسش زد — با امتناع محض ذهنی از درک کردن، آن را پس زد. در حیاط خانه، بچهها با حیوانات چراغدارشان بازی میکردند و اردکهای کاغذیِ زرقوبرقدارشان را که از نور شمع روشن بودند، روی پایههای کوچکی که سوار بر چهار چرخ بودند، به این سو و آن سو میکشیدند. دم در، فانوس بلندِ سرخوسفیدی آویزان بود و بالای سقف، رشتهای از بادکنک های شمعسوز شناور بود. در تالار اجدادی، همسر بزرگ شمعهای سرخ را که روی میخهای باریکشان سیخ شده بودند، جلو لوحها روشن کرده بود. در آشپزخانه، سرآشپزها و دایهها مشغول پختن مهمانی بودند. شمعها همهجا روی میزها و نیمکتها چسبانده شده بودند. آنها چالههای کوچکی از نور روی زمینِ جلوی اجاق میانداختند و به فرورفتگی خالی نگاه میکردند. در شب، آنجا صرفاً حفرهای سیاه در اجاق بود که پر از سایهای بیشکل بود. او آرزو کرد که—
فو-کیونگ در حالی که هنوز لباس زرد امپراتوری به تن داشت، در چارچوب در مانند خورشید ایستاد و گفت: «دونگ-یونگ، گلِ خانه، خدایان آشپزخانه را کجا پنهان کردهای؟ آنها را سر جایشان بگذار.»
دونگ-یونگ برگشت و گفت: «اما—»
فو-کیونگ گفت: «آنها را سر جایشان بگذار، نگین کوچک لای مو. پرستش خدای روح مجاز نیست. مانع و در وجود دارد. روح انسان باید در جستوجو برگردد، به سوی تندیسهای گچی و رنگشده برگردد.»
دونگ-یونگ اجازه داد دیوار مه روی او بلغزد. او مقاومتاش را کنار گذاشت. او فهمیده بود.
دونگ-یونگ گفت: «نه، نه روح انسان. این فقط طبیعی است که خدای بزرگ نخواهد همسر کوچکی مزاحمش شود. تو به تنهایی خدای بزرگ را بپرست، و سایهٔ آن پرستش بر قلب من خواهد افتاد.»
فو-کیونگ گفت: «نه، من نمیتوانم به تنهایی پرستش کنم. پرستش من در چشم خدای غریبه پذیرفتنی نیست. راههای من راههای او نیستند.»
چهرهٔ فو-کیونگ بدون چینوچروک و آرام بود، با این حال دونگ-یونگ رنج پنهان روح او را حس میکرد که از جستوجویش به سوی خدایان گچی و رنگشده پرتاب شده بود.
دونگ-یونگ گفت: «اما من افکار قلبت را میدانم، ای سرور و آقا، سفید و معطر مانند غنچههای سوسنی که امروز باز شدند. آیا آرزویت تغییر کرده است؟»
فو-کیونگ گفت: «نه، آرزویم همان است، اما برای مردی که دو همسر دارد جایز نیست پیرو خدای روح باشد.»
دونگ-یونگ از همان اول هم این را میدانست. این آگاهی بدون هیچ تعجبی آمد. این او بود که فو-کیونگ را از مسیر خواستهاش باز میداشت!
فو-کیونگ گفت: «خدایان آشپزخانه را سر جایشان بگذار. ما زندگی خواهیم کرد، باور خواهیم داشت و خواهیم مرد، درست همانطور که پدرانمان انجام دادهاند. درِ به سوی خدای عشق بسته است.»
مهمانی سرو شد. در آسمان، ماهی دنیای ستارگان را محو کرده بود. فو-کیونگ تنها نشست و سیگار کشید. خنده و گفتگو بال زنان را پر کرده بود. دایهها و کارگرها بیرون استراحت میکردند. نیِ نازکِ موسیقی از فلوتِ نیِ سرآشپز، به درون خندهها و گفتگوها میخزید و بیرون میرفت. آشپزخانه کاملاً خالی بود. یک شمع روی میز زبانهی بلند و دودآلودی از شعله را به بالا میفرستاد. آتش هنوز در گوشه خاکستر میزد. باد کوچکی شاخههای سرو بیرون را لرزاند و عطر سوسنهای شکفته را به درون اتاق آورد.
دونگ-یونگ، که هنوز لباس جشن به تن داشت، به سمت صندوق چرمی خوک در گوشهٔ اتاق رفت، کلید کمربندش را در بالهای برنجی منبتکاریشدهٔ پروانه انداخت و خدایان آشپزخانه را بیرون آورد. آنها را، سبزوطلایی، یکی در هر دست نگه داشت. آنها را سر جایشان در فرورفتگی دیوار گذاشت، کاسهٔ برنجی را پیش پایشان بالا آورد و پیشانیاش را به زمین کوبید.
دونگ-یونگ با صدایی آهسته گفت: «مرا ببخشید، ای خدایان آشپزخانه، دستها و قلب گناهکارم را ببخشید؛ اما عشق اربابم حتی از ترس من از شما هم بزرگتر است. این تو و من هستیم که درهای بهشت را به روی او بستهایم.»
وقتی کارش تمام شد، با پای پیاده و روی پنجهٔ پا دور اتاق چرخید و با انگشتانی نوازشگر صندلیها و میزها را لمس کرد. دزدکی به حیاط رفت و خم شد تا عطر سوسن را که شبها از روز شیرینتر بود، به درون بکشد. نگهبان دروازه آن روز صبح گفته بود: «روز خجستهای است.» فو-کیونگ در کنارش ایستاده بود و پاهایش زیر نور خورشید بود؛ نور چشمهایش را به یاد آورد. سرش را خم کرد تا انگشتان گلبرگهای سوسن گونهاش را لمس کنند. دزدکی از میان خانه خزید و به فو-کیونگ که در حال کشیدن قلیان بود نگاه کرد. چشمهایش مات بود، درست مثل چشمهای بوداهای برنزی نابینا. نه، او هرگز ریسک نمیکرد که برود و با او حرف بزند. اگر صدای او را میشنید، اگر او را «گل کوچک خانه» صدا میزد، هرگز توان رفتن را پیدا نمیکرد. پس در چارچوب در ایستاد و طوری به او نگاه کرد که انگار آدم به خورشید نگاه میکند، تا جایی که هر جای دیگری نگاه میکرد، همان خورشید را در آسمان میدید.
او در سایهٔ بیشکل، کرنش بزرگی کرد، بازوهایش را گسترد و کف دستهایش را به زمین فشار داد.
او با لبهایش روی تختههای کف زمین، آرام، به طوری که هیچکس نتواند بشنود، گفت: «ای سرور و ارباب من، من میروم. حتی یک همسر کوچک هم میتواند درهای بهشت را باز کند.»
نخست، پیش از آنکه برود، آن دو خدای آشپزخانه، سبز و طایی، از گچ کهنه را به درون اخگرهای آتش انداخت. آنجا صبحهنگام دایههای آشپز برنج، سنگهای اونیکس را که چشمهای آنها بودند پیدا کردند. خانه هنوز باز بود، نگهبان در جشن بود. مثل یک سایه کنار دیوار و از دروازه گذشت. بوی سوسن از کنارش گذشت. طبلها و آواها در جاده و صداهای جشنهای گوناگون طنینانداز شد. او دواندوان و خزنده از کنار دیوار دور شد، جایی که ماه نواری از سیاهی انداخته بود، خزید و دور شد تا درهای بهشت را برای سرور و اربابش بگشاید.