وقتی مچی کارش را در «مرکز توسعه و مشارکت پارک چاکابوکو» شروع کرد، درست زیر بزرگراه، فکر میکرد هیچوقت به لرزش مدام بالای سرش عادت نمیکند؛ صدای خفهای که ترکیبی بود از سرعت ماشینها، ارتعاش درزهای آسفالت و فشار روی ستونها. انگار سقف میتپید و مچی درست زیرش در اتاقی کاملاً مربعیشکل مینشست که با دو زن دیگر شریک بود: گراسیلا و ماریا لورا. هر دو کارمندانی به مراتب باتجربهتر بودند و مسئول رسیدگی به مراجعان؛ کاری که مچی نه بلد بود و نه میخواست که بلد باشد. اما با گذشت ماهها، کمکم به بزرگراه بالای سرش عادت کرد و حتی وسایل نقلیهٔ مختلف را از هم تشخیص میداد: وقتی کامیون بزرگی میگذشت، انگار با چکش به سقف میکوبیدند یا غولی روی دفتر راه میرفت؛ اتوبوسها سوتی کشدار و آرام میزدند و ماشینها هم وزوز خفیف و تپندهای داشتند. ریتم ترافیک، همراه کارش شده بود و به او حس محصور بودن یا بودن در یک آکواریوم را میداد و یکجورهایی به کارش کمک میکرد.
کار بیصدای مچی او را منزوی نگه میداشت. وظیفهاش نگهداری و بهروزرسانی آرشیو کودکان گمشده و ناپدیدشده در شهر بوئنوس آیرس بود؛ آرشیوی که در بزرگترین کمد بایگانی دفتر نگهداری میشد و بخشی از «شورای حقوق کودکان و نوجوانان» بود. خودش هم هنوز دقیقاً سر از شبکههای عریض و طویل اداری شوراها و مرکزها و آژانسهایی که به آنها مربوط میشدند درنمیآورد و گاهی درست نمیدانست دقیقاً برای چه کسی کار میکند؛ اما در طول ده سال کارمندیاش در شهرداری، این اولین باری بود که از شغلش خوشش میآمد. از زمانی که سرپرستی آنجا را بر عهده گرفته بود — تقریباً دو سال پیش — آرش یو با تعریف و تمجیدهای فراوانی روبهرو شده بود. و این در حالی بود که آرشیو صرفاً ارزشی اسنادی داشت: پروندههای مهم، همانهایی که پلیس و بازپرسها را برای پیگیری سرنخ بچهها به حرکت درمیآورد، در ادارههای پلیس و دادسراها بودند. آرشیو او بیمصرفتر از این حرفها بود، نوعی گزارشِ رو به گسترشِ مداوم که توانایی ایجاد هیچ اقدامی را نداشت. اگرچه از طرف دیگر، درش به روی عموم باز بود: گاهی بستگان میآمدند تا آرشیو را زیر و رو کنند و ببینند آیا سرنخی پیدا میشود که با آن پازلِ مکانِ بچههای گمشدهشان را بچینند یا نه. یا برمیگشتند تا شک و تردیدهای جدید و جزئیات تازهای اضافه کنند. ناامیدترینشان کسانی بودند که در اصطلاح اداری به آنها «قربانیان کودکرباییِ والدینی» میگفتند؛ پدران یا مادرانی که همسر یا شریک زندگیشان با بچهٔ مشترکشان فرار کرده بود. معمولاً این مادرها بودند که پا به فرار میگذاشتند. و مردها اغلب پریشان و سراسیمه میآمدند: برای آنها زمان حیاتی بود، چون قیافهٔ نوزادان خیلی سریع تغییر میکند. به محض اینکه اولین ویژگیهای شخصیتی شکل میگرفت، موها بلند میشد و رنگ چشمها مشخص میشد، آن نوزادی که در عکس پوسترهای «گمشده» در زمان منجمد شده بود، دوباره ناپدید میشد.
در تمام مدتی که مچی مسئول آرشیو بود، هیچ کودکی که توسط پدر یا مادری دزدیده شده باشد، هرگز دوباره پیدا نشد.
خوشبختانه لازم نبود با خانوادههای بچههای گمشده روبهرو شود. وقتی به دفتر میآمدند، اگر میخواستند پروندهشان را ببینند، گراسیلا یا ماریا لائورا از مچی میخواستند و بعد آن را به اقوام تحویل میدادند. سیستم اگر کسی میآمد تا اطلاعات تازهای بدهد هم همین بود: آن را به یکی از آن دو زن دیگر میسپردند یا به او میگفتند، و او هم به مچی منتقل میکرد و مچی آن را به پروندهٔ درست اضافه میکرد — یا بهتر است بگوییم پروندهها، یکی دیجیتال و یکی کاغذی. بعضی وقتها، خصوصاً وقتی گراسیلا و ماریا لائورا در گفتوگوهای طولانی شخصیشان غرق میشدند، یا بیرون میرفتند غذا بخورند و دیر برمیگشتند، مچی پروندهها را باز میکرد و در خیالِ بچهها غرق میشد. حتی یک کابینت جداگانه داشت که پروندههای حلشده را در آن نگه میداشت، پروندهٔ بچههایی که دوباره پیدا شده بودند. آنهایی که پیدا میشدند تقریباً همیشه نوجوان بودند و معمولاً دختر: بچههایی که گفته بودند میروند برقصند و بعد برنگشته بودند. مثلاً جسیکا. او سرِ نبشِ پیِدرابوئنا و چیلابِرت، در ویا لوگانو، زندگی میکرد. خانهای که در عکسها دیده میشد کوتاه بود و نمای سفید کثیفی داشت. چیزی از آنچه درونش میگذشت لو نمیداد. شش بچه، یک مادر تنها، و اتاق جسیکا، دیوارهای خالی از آجرهای ناتمام، یک تشک اسفنجی روی تختهها (از نظر فنی، تخت نداشت)، و بخشی از دیوار — چون اتاق را با دو خواهر و برادر شریک بود — که با عکسهای گییه، قهرمانش، تزئین شده بود. عکسهای گییه که از مجلهها کنده شده بودند، یا پوسترهای کموبیش کامل، پوشیده از بوسههای صورتی و «دوستت دارم» هایی که با ماژیک قرمز نوشته شده بودند. جسیکا همیشه با دخترهای دیگر در پلازا سودآمریکا قرار میگذاشت، که تازه با نیمکتهای آهنی نو (تا نشستن طولانی رویشان ناراحت باشد، یا حتی بدتر، خوابیدن رویشان) و نگهبانهای پلیس بازسازی شده بود. میگفتند دردسرساز نبود، حتی یک بار هم گیر نیفتاده بود که سیگار بکشد. اما یک روز فرار کرد، و خانوادهٔ درماندهاش رفتند محله را بگردند و اعلامیه بزنند؛ حتماً حواسشان بود که کپیهای عکس جسیکا را در همهٔ ایستگاههای تاکسی ب گذارند، چون رانندههای تاکسی همه را میشناسند. جسیکا دو ماه بعد پیدا شد: بعد از دعوایی با مادرش که سرش داد زده بود «اگر همینطور ادامه بدهی، میفرستمت کومودورو ریواداویا»، پیش یک دوست مانده بود. جسیکا پدرش آنجا زندگی میکرد. وقتی دختر پیدا شد، مچی نشست و به عکسش نگاه کرد — موهایش به رنگی تیره از قرمز رنگ شده بود، لبهایش براق و گوشوارههایش به شکل کلید موسیقی — و با خودش فکر کرد باید به این بچه بگوید — جسیکا چهارده سالش بود — که حتماً کومودورو ریواداویا خیلی بهتر از ویا لوگانو است، و شاید پدرش برایش تختی بگیرد که شبیه یک اسفنج غولپیکر نباشد. اما جسیکا میخواست در بوئنوس آیرس بماند تا بتواند به همهٔ کنسرتهای گییه آنجا برود؛ گییه هیچوقت به پاتاگونیا نمیرفت.
جسیکاها خیلی زیاد بودند، چون بیشتر بچههای گمشده دختران نوجوان بودند. با مردی مسنتر فرار کرده بودند، یا از بارداری ترسیده بودند. از پدری دائمالخمر فرار کرده بودند، از ناپدریای که سحرگاهان به آنها تجاوز کرده بود، از برادری که شبها روی کمرشان جق میزد. رفته بودند کلوب، مست کرده بودند و یکی دو روزی گم و گور شده بودند، و بعد ترسیده بودند که به خانه برگردند. دخترهای دیوانه هم بودند؛ همانهایی که روزی که تصمیم گرفتند قرصهایشان را نخورند، صدای گسستن چیزی را در سرشان شنیده بودند. و آنهایی که دزدیده شده بودند؛ دخترهای ربودهشدهای که در باندهای تنفروشی ناپدید شده بودند و دیگر هرگز پیدا نشده بودند، یا مرده پیدا شده بودند، یا به عنوان قاتلان رباتندگانشان، یا خودکشیکرده در مرز پاراگوئه، یا قطعهقطعهشده در هتلی در مار دل پلاتا.
…
مچی فکر میکرد دقت نظرش در نگهداری بایگانی و علاقهٔ جدیاش به بچههای گمشده باید ارتباطی با پدرو داشته باشد؛ یکی از معدود دوستانش. او را حدود پنج سال پیش، زمانی که هنوز درست در مرکز شهر و دفتری نزدیک پلاسا د مایو کار میکرد، ملاقات کرده بود. حواسش پرت تماشا کردن راهپیماییها و اعتراضات از پشت پنجره میشد و عملاً تنها سرگرمیاش —تنها هیجان شدیدش— زمانی بود که تجمعی به سرکوب ختم میشد و آژیرها، فریادها و بوی سوزش گاز اشکآور به پنجرهاش میرسید. مچی بعضی از بعدازظهرها تصمیم میگرفت قبل از رفتن به آپارتمانش آبجو بنوشد. کافههای آن منطقه چندان به دلش نمینشستند. در پایان روز، حدود ساعت شش عصر، کافهها پر میشدند از مدیران جوان، کارمندان حقوقبگیر ردهبالا و منشیهایی با لباسهای گرانقیمت که همه برای ساعتهای تخفیفدار میآمدند و آبجوی وارداتی سفارش میدادند و تلاش میکردند جلب توجه کنند، با هم آشنا شوند و اگر شد، کسی را که خوششان آمده با خود به رختخواب ببرند. هیچکس سعی نمیکرد با مچی حرف بزند. او بیش از حد لاغر و کوتاه بود، تابستانها چکمههای لژدار میپوشید و هرگز آرایش نمیکرد. دختر عجیبی بود. انتظار هم نداشت هیچکدام از مردهای اصلاحکرده که کتوشلوار میپوشیدند و عطر میزدند، او را به یک آبجوی ایگوآنا مهمان کنند؛ مچی واقعیت اوضاع را به راحتی قبول میکرد و کسی نبود که به خاطرش غصه بخورد. آن کافهها جای او نبودند. اما دوست داشت کمی منگ به خانه برسد، در امتداد خیابان بزرگ راه برود، در حالی که خورشید غروب میکرد و نادیده گرفتن اتفاقات دور و بر برایش خیلی ساده میشد. گاهی حتی کتابی با خود به کافه میبرد و همین نگاههایی را به سوی او جلب میکرد، اما هیچکس تا به حال به خودش زحمت نداده بود بپرسد چه چیزی میخواند. با یک کتاب، میتوانست گفتگوهای دیگر کارمندان اداره را که اصلاً برایش جذاب نبودند، نشنیده بگیرد.
یکی از همان روزها بود که مچی پدرو را ملاقات کرد؛ کسی که وقتی پرسید اجازه دارد میز را با او شریک شود —کافه شلوغ بود— او را از انزوا بیرون کشید. پدرو خیلی حرف میزد، بدون اینکه مچی نیازی به پرسیدن سوالی داشته باشد: پدرو به او گفت خبرنگار است، در روزنامهای در همان نزدیکی کار میکند، خبرنگار حوادث پلیسی است و به ندرت پیش میآید که عصرها برای نوشیدن آبجو از تحریریه بیرون بزند (او بعد از ساعت ده شب از سر کار برمیگشت)، اما آن روز به خصوص پرمشغله بوده و لازم بوده ذهنش را آزاد کند. پدرو شمارهاش را خواست و مچی بدون توقع زیادی شماره را به او داد: پدرو عصبی بود، جذاب بود، ته ریشی داشت و چشمهای سیاه بزرگی داشت. آن مدل مردها به ندرت متوجه او میشدند.
اما پدرو شب بعد زنگ زد. مچی را برای نوشیدن آبجو به بار دیگری دعوت کرد؛ جایی متفاوت، ارزانتر و دور از پاتوق کارمندهای اداره، و بعد هم دعوتش کرد برای نوشیدن بیشتر به آپارتمانش بروند. مچی هنوز آن خانه را به یاد داشت: جعبهٔ خاک گربه در اتاق رختشویی، کنار آشپزخانه، که از گه سرریز شده بود؛ لابد هفتهها بود تمیزش نکرده بود. کتابها در گوشهوکنار، بالکن سنگی زیبایی، کامپیوتر روی میز و پوستر قدیمی فیلم «بعدازظهر سگی» با بازی آل پاچینو. آبجوهایشان را جرعهجرعه نوشیدند، نشسته روی مبل، و پیش از آنکه تمامشان کنند به رختخواب رفتند. تخت در واقع تشکی بود روی زمین، با ساعت زنگدار در یک طرف، زیرسیگاری پُری در دسترس و ملحفههای سفیدی که آنقدر استفاده شده بودند که وسطشان خاکستری به نظر میرسید. مچی از رابطهٔ جنسی با پدرو لذت نبرده بود. به دلیلی نامعلوم نتوانسته بود تمرکز کند و تمام مدت به جزئیات تزئینی روی در کمد، آسمان شب، چشمهای کنجکاو گربه که از لای در نیمهباز به داخل نگاه میکرد و حتی پنجرهٔ روشن آپارتمان روبهرو خیره شده بود؛ پنجرهای که از روی تخت دیده میشد. وانمود کرده بود لذت میبرد، چون به نظر میرسید پدرو خوش میگذراند، و هرجا لازم بود با شور و ظرافت واکنش نشان داده بود. عمیق بوسیده بودش و پشتش را نوازش کرده بود، اما وقتی پدرو دست برد تا کاندوم بردارد، مچی بهآرامی متوقفش کرد، گونهاش را بوسید و یک سیگار خواست. تا سپیدهدم بیدار ماندند و سیگار کشیدند. پدرو کمی کوکائین زد ــ مچی حوصلهاش را نداشت ــ و جزئیات بعضی از هولناکترین پروندههایی را که پوشش داده بود برایش تعریف کرد. پدرو به مچی گفت خوشش میآید که او از این جزئیات حالش به هم نمیخورد و هیچوقت جا نمیخورد. مچی توضیح داد که داستانهای جنایی میترسانندش، اما سرگرمش هم میکنند. وقتی خورشید داشت بالا میآمد، مچی از آپارتمان پدرو بیرون رفت، مطمئن از اینکه دیگر با هم رابطهٔ جنسی نخواهند داشت. در این مورد اشتباه نکرده بود، اما وقتی فکر کرده بود دیگر هیچوقت با هم حرف نخواهند زد، پدرو را درست نشناخته بود. پدرو میخواست همچنان او را ببیند، هرچند دیگر سعی نکرد با او بخوابد. همان شب اول چیزی روشن شده بود که هیچکدام نمیخواستند به زبان بیاورند: به هم کشش نداشتند؛ حتی پیش از آنکه با هم به رختخواب بروند این را میدانستند، اما باز هم میخواستند امتحان کنند، چون تنها بودند و هر دو خیال کرده بودند این دیدار دستکم میتواند شروع یک رفاقت باشد. خیلی ساده، عاشق هم نشده بودند، اما دوستیای را شروع کرده بودند که پابرجا بود، حتی اگر چندان صمیمی نبود. مچی اوایل به پدرو زنگ میزد تا دربارهٔ مقالههایش نظر بدهد و پدرو به او زنگ میزد تا نتیجهٔ پروندههایی را که برایش جالب بود خبر بدهد. در طول سالها، از رابطههای ناموفق و امیدهای کوچکی برای هم میگفتند؛ امیدهایی که معمولاً خیلی زود ناپدید میشدند. پدرو مرتب دوستدختر عوض میکرد؛ مچی تنهاتر بود. و با اینکه هر دو شکایت میکردند، هر دو میدانستند که تنها بودن را ترجیح میدهند.
در سالهای اخیر، حوزهٔ کاری پدرو در پلیس عوض شده بود. پدرو بعد از سالها سروکله زدن با پروندههای مافیایی، خسته و کمی ترسیده، شروع کرده بود به تحقیق دربارهٔ ناپدید شدن نوجوانها، بهخصوص دخترها. او سرانجام شبکههایی را کشف کرد که در کار قاچاق افراد زیر سن قانونی بودند، و به آدمهایی رسید که بهاندازهٔ هر قاتل یا قاچاقچی مواد مخدر پلید و ترسناک بودند. اما در سفرهای هولناک این دخترها ــ بیشترشان دختر بودند، هرچند او پروندههای پسرهای گمشده را هم بررسی میکرد ــ چیزی بود که باعث شد گزارشهای ویژهای بنویسد؛ گزارشهایی بلند و پرجزئیات که سروصدای زیادی به پا کردند، برایش تحسین رئیسهایش را به همراه آوردند و حتی باعث شدند حقوقش هم بالا برود.
تقریباً مثل یک تصادف عجیب، همانوقت که پدرو برای پیدا کردن بچههای گمشده خودش را به فاحشهخانههای شهرستانها و کلانتریهای تاریک میچپاند، به مچی پیشنهاد شد در بایگانی بچههای ناپدیدشدهٔ شورای شهر کار کند. مچی همان لحظه قبول کرد و اولین کاری که بعد از گفتن «بله» و تمام کردن کارهای اداری برای رسمی کردن انتقالش کرد، این بود که به پدرو زنگ بزند. پدرو خبر شغل تازهٔ مچی را با فریادهای شادی و تکرار آنقدرِ «باورم نمیشه» دریافت کرد که مچی را کلافه کرد. پدرو شروع کرد مرتب به دیدنش آمدن و وقتی بایگانی بالاخره مهر نظم و پشتکار مچی را خورد، او برای پدرو به مرجع اجباری تبدیل شد. پیش از مچی، بایگانی تودهای از کاغذهای درهموبرهم بود که هیچکس چندان به آن توجهی نمیکرد، جز خانوادههای بیچاره و درمانده. پدرو میگفت مچی در عرض سه ماه آن را به گنج تبدیل کرده است.
پدرو همیشه وقتی صفحهها را ورق میزد و جزئیات را در دفترچهٔ آش یادداشت میکرد، به او میگفت: «دختر، این چیزها طلا میارزه. من همیشه برای دادستان از تو تعریف میکنم. باید باهاش آشنا بشی؛ یه لزبینِ دوآتشهست که تنباکوی سیاه میکشه، صداش مثل صدای مردهاست و موهاش رو هم افتضاح رنگ کرده، اصلاً نمیتونی تصور کنی! یه روز با هم صبحانه میخوریم، باشه؟»
آن جلسه هرگز برگزار نشد — پدرو هیچوقت صبحها وقت بیدار شدن نبود، و بهعلاوه، دستکم هر پانزده روز یکبار سفر میکرد تا دنبال آدمرباهای دخترهای نوجوان بگردد. با کمک آرشیو مچی و تحقیقات پدرو، پلیس یکی از سران شبکهٔ تجارت زنان و نوجوانان را دستگیر کرده بود: مبلّغی که در پوساداس ساکن بود، جایی که چند مسیر فرار باز به سمت برزیل و پاراگوئه داشت و شاخکهایش تا جنوب حاشیهٔ بوئنوسآیرس بزرگ امتداد یافته بود. او را به دادگاه بردند و جزئیات وحشتناکش منتشر شد و با چندتایی از آن دخترها هم مصاحبه کردند — چندتایشان همانجا در پالرمو زندگی میکردند، چپاندهشده در یک آپارتمان تکاتاقی. اجازه نداشتند بیرون بروند؛ یک زن مراقبشان بود و غذا و ضروریات را برایشان میآورد، و پوستهایشان رنگپریده بود و لبهایشان از بس زندانی بودند ترک خورده بود. پدرو ستارهٔ تلویزیون شد، در برنامههای مناظرهای و خبری شرکت کرد، حتی رفت در برنامههای کابلی. برای اوج ستارگیاش چند ژاکت و پیراهن سفید خرید، و مچی فکر کرد شهرت و تلویزیون چقدر برای مردها آسان است، فقط کافی است با ژاکتهای مختلف بروند جلوی دوربین و شیکپوشیشان تضمینشده است؛ اگر خودش بود، مجبور بود دوازده پیراهن و لوازم جانبیِ هماهنگ بخرد. پدرو در مصاحبهها صادق و سخاوتمند بود و چند بار از مچی یاد کرد، چون بخش زیادی از شبکهٔ فحشا را با مقایسهٔ اطلاعات رمزگشایی کرده بود و آرشیوهای شورای حقوق کودکان و نوجوانان نقش کلیدی داشتند. اما هیچکس مچی را برای حرفزدن از بچههایش به تلویزیون صدا نکرده بود، فقط برای چند مطلب روزنامهای با او مصاحبه شده بود. او چند روزنامهنگار را در دفتر پارک چاکابوکو پذیرفته بود و همهشان دربارهٔ سر و صدای اتوبان اظهار نظر میکردند که مدام دفتر را پر میکرد. مچی به آنها گفت: «بعد از یه مدت آدم دیگه صداشو نمیشنوه»، اما این حرف درست نبود و باورش نمیکردند، از لبخندهای ساختگیشان میشد فهمید. آنها گفتند: «لااقل پارک همین نزدیکیهاست»، و مچی مجبور شد قبول کند واقعاً در برابر هیاهوی اتوبانِ بالای سر جبرانش میکند. بعضی وقتها ناهارش را همانجا میخورد: ساندویچی سریع روی یکی از نیمکتها میخورد، یا اگر ناهار همراه نداشت در یک کافه میخورد و بعد کمی پیادهروی می کرد. آن بخش نزدیک ایستگاه مترو را خیلی دوست داشت: یک باغ رز کوچک و رمانتیک با نیمکت، کوشکهای گرد، و مسیرهایی که ناهنجاریهای ظریفش فقط به دلیل ماشینهای مدامِ اتوبان و ستونهای زشت و پاککنمانندش خراب شده بود. بعضی وقتها پروندهها را همراهش میبرد و اسامی و شرایط بچهها را بازبینی میکرد و ذهنش نقاط چینخورده را با داستانهایی که برایشان میساخت پر میکرد. عجیب میآمد که عکسی که خانواده انتخاب میکرد — معمولاً همان عکسی که برای پوستر و تراکتهای جستوجو استفاده میشد — تقریباً همیشه افتضاح بود. بچهها زشت به نظر میرسیدند؛ دوربین چهرهشان را اینقدر نزدیک گرفته بود که بدفرم شده بودند، یا اینقدر دور که تار بودند. تحت نورهای متغیر حالتهای عجیبی داشتند؛ تقریباً هیچوقت عکسی نمیدید که در آن بچههای مفقود خوب به نظر برسند.
به جز وانادیس. وانادیس؛ چه اسم عجیبی. مچی توی یک فرهنگنامه دنبالش گشته بود: صورتِ دیگری بود از نام «فریا»، الههٔ اساطیر نورس؛ الههٔ جوانی، عشق و زیبایی، و همینطور الههٔ مرگ. وانادیس که در چهاردهسالگی ناپدید شده بود، تقریباً تنها زیبای واقعیِ کل آرشیو بود. بیش از بیست عکس از او وجود داشت، خیلی بیشتر از حد معمول، و در همهٔ آنها مجموعهای رازآلود بود از موهای تیره و چشمهای بادامی، گونههای برجسته و لبهای غنچهشده با جلوهای از دلبریهای ناپخته. مچی هیچوقت روی هیچکدام از بچهها قفل نکرده بود، اما در مورد وانادیس چیزی نمانده بود اینطور بشود. تازه، در داستان زندگیاش هم چیزی بود که جور درنمیآمد. او را در پاتوق ترنسها در کونستیتوسیون پیدا کرده بودند که تنفروشی میکرد؛ جایی که معمولاً هیچ زنی کار نمیکرد، چه رسد به دختری به این کمسنیوسالی. وقتی مددکاران اجتماعی مداخله کردند، هیچکس از خانوادهاش حاضر نشد او را تحویل بگیرد و فرستادندش به کانون اصلاح و تربیت، که از آنجا هم فرار کرد. بعد از آن دیگر هیچ خبری از او نشد. به نظر نمیرسید خانوادهاش چندان علاقهای به پیدا کردنش داشته باشند. اما دوستانی که در خیابان داشت، گاهی با اطلاعاتی پیدا میشدند. بچههای دیگری که او را بت کرده بودند، دستفروشها، رانندهتاکسیهایی که اولِ صبح شیفتشان شروع میشد، جوانهایی که در هاتداگفروشیها و همبرگرفروشیهای شبانهروزی کار میکردند، دکهدارها، تنفروشهای دیگر و چند تا از ترنسها. بعضیهایشان میآمدند اداره و از وانادیس میگفتند، اما بقیه نامههایی تحویل میدادند، خاطراتِ کوتاه و دستنویس، یا حتی قلبهای کاغذیِ قیچیشده یا روبانهای قرمز، تا اگر روزی دوباره پیدا شد به او بدهند. گراسیلا صدای خیلی از آنها را ضبط میکرد و بعد نوار کاست را — اصلاً نمیشد به او فهماند فایل امپیتری چیست — میداد به مچی تا پیادهشان کند. آن صداها بعداً، توی مترو و در راهِ خانه، همراه مچی میماندند. پروندهٔ وانادیس حجیم بود و سخت بسته میشد. آنقدر حجیم که یک روز بعدازظهر، موقع ناهار، یکی از عکسها نزدیک ایستگاه امیلیو میتره از پرونده بیرون افتاد. وقتی مچی دنبال عکس دوید — باد میآمد و میترسید باد ببردش — برای یک لحظه آن چهره را روی پیادهرو دید و با خودش فکر کرد محال است بلایی سر وانادیس آمده باشد؛ دختری که شبیه بیانکا جگر بود اما توی داک سود به دنیا آمده بود. چون هیچوقت بلایی سر الههها نمیآمد، حتی وقتی اینقدر غمگین و خیابانبلد بودند.
…
آن زمان که وانادیس حوالی کونستیتوسیون تنفروشی میکرد، گاهی به بچههای زندان برمیخورد. نه زندانیها: اینها بچهها بودند، دختر و پسر — و همینطور چند تا بزرگسال — که توی خرابههای زندان کاسروس جا خوش کرده بودند. آن دیوارها قرار بود سالها پیش تخریب شوند، اما همانطور سر جایشان مانده بودند، سربهفلککشیده و خطرناک، و به نظر میرسید به جز همسایهها، هیچکس اهمیتی نمیداد. کمکم آنجا پر شده بود از بچههای معتاد؛ بیشتر معتاد به خمیر کوکائین، اما همینطور به چسب و الکل. بچهها خانوادههای فقیر و بیخانمانهایی را که توی خرابهها ساکن شده بودند، فراری داده بودند. هیچکس دیگری نمیتوانست جایی زندگی کند که بچههای معتاد زندگی میکردند. دعوا بود، مرگ بر اثر اوردوز، ساقیهایی که میکشتند و کشته میشدند، دزدی، و فلاکتی بیحدومرز. هیچکس جرئت نمیکرد از نزدیکی زندان رد بشود، و محلهٔ اطراف خرابهها کمکم مرد و از رمق افتاد. بچههای معتاد معمولاً غروبآفتاب از زندان بیرون میآمدند و میرفتند تا همان اطراف گدایی کنند.
یک روز دختری از خانهٔ مرگ کاسروس ــ یکی از شبکههای تلویزیونی خرابهها را اینطور نامیده بود و اسم شومش هم ماندگار شده بود ــ به مرکز توسعه و مشارکت پارک چاکابوکو آمد و گفت میخواهد هرچه دربارهٔ وانادیس میداند گزارش کند. گراسیلا گفت نمیخواهد پیش پلیس یا قاضی برود، چون زیادی در این ماجرا گیر افتاده بود و نمیخواست به زندان یا مرکز بازپروری برود ــ میخواست در خیابان بمیرد و دیگر هیچچیز برایش مهم نبود. دستها و پاهایش پر از زخم بود و در خرابههای کاسروس دو بار بچه انداخته بود؛ نمیدانست پدر بچههای بهدنیا نیامدهاش چه کسانی بودند، حدس میزد لابد معتادهای دیگری بودهاند، اما یادش نمیآمد. و حتماً هم برای پول یا مواد بیشتر با آنها خوابیده بود، چون خودش دخترها را دوست داشت. نمیخواست در شهادتش اسمش را بگوید و خواست فقط لولی صدایش کنند. گراسیلا گفت لولی بوی بدی میداد، لباسهایش آنقدر کثیف بودند که هم شلوار جینش و هم پیراهنش قهوهای به نظر میرسیدند و انگشتهای پاهایش از کفشهای کتانیاش بیرون زده بودند. گراسیلا گفت لولی آنقدر لاغر بود که چیزی گرگمانند در او دیده میشد؛ دندانها و فکش مثل پوزهٔ حیوان از صورتش جلو زده بودند. و اینکه دختر، پیش از آنکه دربارهٔ وانادیس بگوید، تمام زندگی خودش را برای او تعریف کرده بود ــ لولی یکریز حرف میزد، مگر وقتی که با صدایی از ته گلو نفس میکشید. این اولین بار بود که گراسیلا آدمی در حال جان دادن را میدید که راه میرود، آدمی که ذهنش مرگ بدن را ثبت نکرده بود. شوکه شده بود.
لولی تعریف کرد که یک شب، درمانده، از خانهٔ مرگ بیرون زده بود. یک شاهی پول نداشت، همهجایش درد میکرد، نمیتوانست فکر کند، پول لازم داشت. از کنار ایستگاه کُنستیتوسیون راه افتاده بود، اما بااحتیاط، چون نمیخواست پلیسها او را ببینند و نمیخواست از ترنسها پول بخواهد، چون آنها دخترهایی مثل او را کتک میزدند. باید کسی را پیدا میکرد که منتظر اتوبوس باشد، یا همینطور در راه باشد و به دیسکو برود یا به خانه برگردد. گردن شکستهٔ یک بطری را در جیب کتش پنهان کرده بود.
به نظرش حدود یک ساعت گذشته بود و حتی به یک نفر هم که میشد از او زورگیری کرد برنخورده بود. آدمهای معمولی دیگر آن ساعت در محله رفتوآمد نمیکردند؛ میدانستند خطرناک شده است. و درست وقتی داشت تمام امیدش را از دست میداد، وانادیس را دید. لولی عقلش سر جایش نبود، اما همان اول فهمید این یکی ترنس نیست. از پشت سر به او نزدیک شد و لبهٔ تیز بطری را به پشتش فشار داد. وانادیس خیلی سریع برگشت، تقریباً با یک جستوخیز ــ خیلی هشیارتر از چیزی بود که لولی فکر کرده بود. به هم نگاه کردند و وانادیس، بیآنکه لازم باشد دوباره تهدیدش کنند، کوتاه آمد. سی پزو به لولی داد و گفت: «اما حالا تا پانزده روز دیگر نمیتونی بیشتر بخوای، باشه؟ مخمر رو نخور. یادت باشه بهت پول دادم، نامردی نکن.»
لولی با پول و احساسی عجیب پا به فرار گذاشت: انگار آن دختر را ندزدیده بود. اگر دختر میگفت چیزی به او نمیدهد، لولی هم بدون اینکه بیشتر اصرار کند میرفت. نمیفهمید چرا، با اینکه اینقدر برای پول درمانده بود، اما واقعیت همین بود: او را به حال خودش میگذاشت.
چند روز بعد ــ لولی دقیقاً نمیدانست چقدر گذشته، چون برای آدمهای خانهٔ مرگ زمان حساب نمیشد ــ دوباره او را دید. وانادیس به او گفت: «حتی بهش فکر هم نکن. یادت هست، نه؟» لولی یادش بود و وقتی وانادیس به او لبخند زد، عاشقش شد. لولی از او پرسید میتواند کنارش بماند، و وانادیس گفت بله. لولی داستان زندگیاش را تعریف کرد، دربارهٔ خانهٔ مرگ حرف زد و وانادیس نگران شد. خودش مواد نمیزد؛ اثرشان را آنقدر غمانگیز میدانست. وانادیس به لولی گفت دلش میخواهد آنجا را ببیند، میخواهد به خانهٔ مرگ سر بزند، اما لولی حاضر نشد او را ببرد. خیلی خطرناک بود و تازه نمیخواست وانادیس جای وحشتناکی را که در آن زندگی میکرد ببیند. آن شبها، وقتی بین مشتریهای وانادیس با هم سیگار میکشیدند، لولی فکر میکرد شاید بتواند مواد را ترک کند، دوباره شروع به غذا خوردن کند، به بیمارستان رایگان برود تا هرچه را که لابد در بدنش به گند کشیده شده بود درمان کند و عشقش را به وانادیس اعتراف کند. شاید وانادیس هم دوستش داشت ــ روسپیهای لزبین زیاد بودند، خودش با کلی از آنها آشنا شده بود و حتی پیش از آنکه شروع کند به کشیدن پاکو، یک دوستدختر روسپی هم داشت.
لولی به گراسیلا گفت که وانادیس خیلی کار میکند. بیشک مشتریها را از ترنسها میقاپید، اما به دلیلی نامعلوم میگذاشتند با خیال راحت کار کند و کسی مزاحمش نمیشد. لولی حتی مشتریها را هم نمیدید ــ آنها همیشه داخل ماشین بودند و همیشه هم شب بود. وانادیس دربارهٔ آنها هم حرف نمیزد ــ کلاً خیلی کم حرف میزد و تقریباً هیچوقت دربارهٔ خودش چیزی نمیگفت؛ هیچوقت از خانوادهاش، خانهاش یا هیچچیز مربوط به پیش از زندگی خیابانیاش حرف نمیزد. اگر لولی از او میپرسید، وانادیس فقط لبخند میزد و موضوع را عوض میکرد. اما دربارهٔ یک جفت مشتری به لولی گفته بود که «عجیبوغریب» بودند. لولی میخواست بیاید و همین را گزارش کند: چون وقتی وانادیس از کانون اصلاح و تربیت فرار کرد و ناپدید شد، فکر کرد شاید همان مردهای عجیب او را برده باشند. تازه، وقتی لولی فهمید وانادیس ناپدید شده ــ یکی از ترنسها به او گفته بود ــ فهمید که دیگر هیچوقت پاکو را ترک نخواهد کرد و قرار است در کاسروس بمیرد. وانادیس آخرین راه نجاتش بود و حالا آن راه هم بسته شده بود. لولی میخواست هرچه میدانست بگوید تا مرگش اینقدر بیهوده نباشد.
مردهای عجیب با هم وانادیس را سوار کردند و به هتلی در همان نزدیکی بردند، تقریباً درست روبهروی ایستگاه. یکیشان با او سکس میکرد و آن یکی فیلم میگرفت و بعد جایشان را عوض میکردند. از او میخواستند کارهای معمولی بکند: آلت بمکد، از پشت با او سکس کنند، سکس معمولی. اما از او فیلم میگرفتند. وانادیس از آنها پرسیده بود با فیلمها چه کار میکنند و مردها گفته بودند فقط برای مصرف شخصی خودشان است و کار عجیبی نمیکنند. وانادیس حرفشان را باور نکرده بود، لولی هم باور نکرده بود. وقتی وانادیس مدام اصرار میکرد بگویند فیلمها آخرش سر از کجا درمیآورند، اینترنت یا هر جای دیگری، به او گفتند اگر چیزی بگوید میکشندش؛ گفتند او چیزی نیست جز یک بچهٔ خیابانی و اصلاً چه کسی در این دنیا برایش اهمیتی قائل میشود. وانادیس بحث نکرد و به فیلم بازی کردن ادامه داد، اما از آن مردها میترسید. خودش به این ترس اعتراف نمیکرد، اما لولی میفهمید، با اینکه وانادیس همیشه انکارش میکرد و میگفت آنها فقط یک جفت عوضیاند و در هر حال برایش فرقی نمیکند فیلمهایش را در اینترنت بگذارند یا بفروشند، همهاش برای او یکی است. مردها، البته، بیشتر از مشتریهای معمولی پول میدادند و همین برایش کافی بود.
لولی تا بعد از فرستادن وانادیس به کانون اصلاح و تربیت نفهمیده بود که مددکارهای اجتماعی و پلیس به کونستیتوسیون آمده بودند. امید داشت وانادیس برگردد، و بعد از مدتی خیلی طولانی—انگار سالها گذشته بود—آن زن ترنس به او گفت وانادیس ناپدید شده است. لولی گفت: «همین دیگر داغانم کرد، نابودم کرد. شاید او را هم کشته بودند. آن دختر زیبا بود، زیباترین چیزی که در عمرم دیدهام.»
همه قبول داشتند که وانادیس زیبا بود، بهخصوص در صفحهٔ مایاسپیسش؛ عجیب بود که چه تعداد از بچههای ناپدیدشده، صفحههایی در فیسبوک و مایاسپیس از خودشان به جا گذاشته بودند. آن صفحهها بیحرکت، مثل سنگ قبر، باقی مانده بودند و فقط چند نفر از صدها دوست آن بچهها و یکی دو نفر از اعضای خانواده به آنها سر میزدند؛ همانهایی که همچنان پیام میگذاشتند، به امید اینکه یک روز جوابی بگیرند.
صفحهٔ وانادیس مچی را غافلگیر کرده بود. تقریباً هر روز پیام تازهای داشت. البته اطلاعات زیادی دربارهاش نبود. یک عکس فوقالعاده، که با تلفن همراه گرفته شده بود: موهایش را خیلی محکم عقب کشیده بود و تمام صورتش پیدا بود؛ لبهای پرش در لبخندی ملایم. اطلاعاتی را که از او خواسته بودند با ترکیب عجیبی از حقیقت و خیالپردازی هولناک پر کرده بود: طرفدار هویمتال و فیلمهای ترسناک بود. خودش را «ولگرد شب» نامیده بود، خودش را «کرمی که در هر مرگی زندگی میکند» توصیف کرده بود و ادعا میکرد ۱۰۳ ساله است. قسمت «دربارهٔ من» را خالی گذاشته بود و در قسمت «میخواهم با چه کسی آشنا شوم» نوشته بود: «با همه.»
بقیهاش این بود:
علایق
عمومی: حالا وقت ندارم، بعداً تمامش میکنم
موسیقی: متال!!!
فیلمها: ساو، جنگیر، دیگران، فیلمهای ژاپنی
تلویزیون: ندارم، برات بد است!!!
کتابها: هاها
قهرمانها: انگشتهایم
گروهها: مارلین منسون، اسلیپنات، کورن
وضعیت: هیچ
اینجا هستم برای: دوستان
گرایش: دوجنسگرا
زادگاه: دنیای زیرین
اندازهها: پنج فوت و دو اینچ، فوقالعاده لاغر!!!
قومیت:؟
مذهب: هیچچیز
برج فلکی: عقرب
مشروب/سیگار: بله و بله
بچهها: بچههای بیچاره
تحصیلات:؟
درآمد: هاها
او ۲۲۸ دوست و ۷۲۰۰ پیام داشت. «امیدوارم برگردی دختر خوشگل، دوستت دارم!»، «هی خوشگله، دوستت دارم برگرد، جایت خیلی خالیست.» بعضی از دوستانش پروفایلهای شخصی خودشان را داشتند، اما تعداد کمی از آنها را کامل کرده بودند. به جز «نگاتیو زیرو»، یک خالکوب که پروفایل مفصلی پر از عکسهای کارهای خودش داشت، از جمله چند عکس از وانادیس: او دو بال روی استخوانهای کتف وانادیس و یک قطره اشک روی پس گردنش خالکوبی کرده بود — یا حداقل، اینها همان خالکوبیهای او بودند که به نمایش گذاشته بود. اما او حداقل هفتهای یک بار روی پروفایل وانادیس پیام میگذاشت: بعضی از آنها کوتاه بودند («بگو کجایی عروسک»، «اگر کسی به تو آسیبی رسانده خودم میکشمش») و بعضی دیگر بسیار طولانی، تا حد مجاز تعداد کلمات برای یک پیام: «دختر جادوگر، هرگز تو را یا آنچه را که به من گفتی فراموش نخواهم کرد، دیشب همه جا دنبالت گشتم در کونستیتوسیون و در پاتریسیوس حتی به زندان هم رفتم و نزدیک بود خفتم کنند، اگر رفتی سراغ کشیدن آن آشغالها تنبیهات میکنم اما نجاتت میدهم باشه، بگو کجایی حس میکنم مرده نیستی همین چند شب پیش به خوابم آمدی بالای تختم معلق بودی من لخت به پشت دراز کشیده بودم و تو با بالهای واقعی معلق بودی درست مثل همانهایی که رویت کشیدم و چشمانت عجیب و نقرهای بودند، یاد آن روزی افتادم که اینجا آمدی و به من گفتی باید زیر پتو بخوابی حتی اگر هوا گرم باشد چون حس میکنی شبها دستهایی لمسات میکنند، خوابهای لعنتی خیلی دیوانهواری میدیدی و گاهی صداهایی میشنیدی که در گوشت نجوا میکردند و نمیگذاشتند بخوابی، توی بیمارستانها هم دنبالت گشتم، آنجا دیوانه شدهای؟ گاهی واقعاً به نظرم دیوانه میآمدی عشقم، به «اوپن دور» و به «مویانو» هم رفتم اما هیچ جا نیستی دارم دیوانه میشوم.»
مچی اسم آن پسر را به گراسیلا داد و پرسید که آیا او تا به حال برای دادن اطلاعات آمده است یا نه، اما نه، او هرگز ندیده بودش. مچی حرفش را باور کرد، به نظر میرسید واقعاً عاشق است، و آنقدر به حالش دلش سوخت که گاهی به سرش میزد بزند زیر قولش و پا را فراتر از بایگانی، در کار بچهها دخالت نکند. دلش میخواست برود سراغ آن خالکوب و از او بخواهد بیشتر دربارهٔ آن خوابها و آن صداها برایش بگوید، اما در نهایت تصمیم گرفت فاصلهٔ خودش را حفظ کند. توجه ویژهای که به وانادیس نشان میداد به نظر بقیهٔ بچهها ناعادلانه میآمد، و او تصمیم گرفت، مثل همیشه، قضیه را به حال خودش رها کند.
…
یک سال از آن پروندهٔ جنجالیِ مبلغی که گردانندهٔ یک شبکهٔ فحشای کودکان بود میگذشت و، جز موفقیتهای موردیِ چند دختری که دوباره پیدا شده بودند ــ بیشترشان دختر بودند؛ مچی از این همه دختر حیرتزده شده بود ــ دفتر با همان ریتم همیشگیاش، دلگیر اما معمولی، به کارش ادامه میداد. پدرو دوباره سراغ نقشههایش رفته بود؛ نقشههایی که جابهجایی دخترهای ربودهشده را نشان میدادند. او اغلب به لطف نوشتههایی که خود دخترها در دستشویی پمپبنزینها و هتلها به جا میگذاشتند، ردشان را دنبال میکرد: «من دایانا هستم، زندهام مامان، منو دزدیدهان، دوستت دارم، کمکم کن.» هر پانزده یا بیست روز یکبار به دیدن مچی و بایگانیاش میآمد. یادداشت برمیداشت و وقتی گراسیلا حواسش نبود، از صفحههایی که لازم داشت کپی میگرفت. بااینحال، مچی ترجیح میداد در کافه با او قرار بگذارد. در دفتر معذب میشد، چون پدرو تمام مدت داد میزد، بهخصوص بعد از اینکه چندتایی آبجو میخورد. وقتی تازه با هم آشنا شده بودند هم کمی همینطور بود: هیجانزده، پشت سر هم سیگار میکشید و بیوقفه جواب تلفن میداد. اما این روزها زیادی مینوشید و زود مست میشد. این موضوع مچی را خجالتزده میکرد و دیدن قطرههای آبدهانی که با هر قهقهه از دهان پدرو بیرون میپرید، کمی حالش را به هم میزد. اما گاهی او هم مچی را میخنداند. مچی هم دوست داشت در پارک روی چمن بنشیند و با او آبجو بنوشد، انگار دو نوجوان بودند، و دربارهٔ دلیل آن همه عکس زشت حرف بزنند، یا اینکه چند رانندهٔ تاکسی با بچههای کمسنوسال فرار کرده بودند، یا اینکه آیا بچههای ربودهشده را از راه پاراگوئه از کشور خارج میکردند ــ آنطور که مدافع حقوق کودکان میگفت ــ یا از راه برزیل، چنانکه بازپرسهای سازمانهای مردمنهاد و روزنامهنگارها حدس میزدند.
اوضاع تقریباً به همان شکل ادامه داشت تا اینکه یک روز پدرو با سرنخی از راه رسید که اسمش را گذاشته بود«فوقالعاده». یکی از «منابعش» ــ او هیچوقت برای مچی روشن نکرد منابعش چهکسانی بودند ــ داشت ویدیویی میفروخت که در آن دختری کمسنوسال دیده میشد که مفقود شدنش گزارش شده بود. با تلفن همراه از او فیلم گرفته بودند: دختر در پتویی پیچیده شده بود، یا شاید در کیسهخوابی گذاشته شده بود، یا چیزی شبیه این، و ظاهراً قرار بود پنهان بماند. دختر مرده بود و اتفاقی که در ویدیوی تلفن همراه افتاده بود این بود که هنگام بیرون بردنش از دری برای گذاشتن در یک کامیون، در حرکتی دستوپاچلفتی، پوشش از رویش افتاده بود و صورت برهنهاش کاملاً دیده میشد. پدرو میخواست پول آن ویدیو را بدهد و چیزی که از مچی میخواست این بود که بعد از آن بتواند بایگانیاش را بررسی کند تا سعی کند دخترِ داخل ویدیو را شناسایی کند. مچی در صدای پدرو همان شور و شوقِ حریصانهای را شنید که هنگام تحقیق دربارهٔ پروندهٔ مبلغ داشت. گفت بله؛ گفت بعد از اینکه پدرو ویدیو را دید ــ خودش بههیچوجه دلش نمیخواست آن را ببیند، هرچند پدرو یک نسخه به او پیشنهاد کرده بود ــ بیاید دفتر و بایگانی را بررسی کند. پدرو آخر وقتِ یک دوشنبه تلفن کرد و با حالتی آشفته از راه رسید؛ بویمترو میداد و روی پیشانیاش قطرههای عرق نشسته بود، انگار تابستان بود، نه ماه اوت در بوئنوسآیرس.
پدرو گفت: «چه خبر، مچی جانم؟ ویدیو واقعاً تکاندهنده است. کیفیت تصویرش افتضاح است، همهچیز پیکسلی شده و اصلاً کمکی به من نمیکند، چون پلاک کامیونی را که دختر را داخلش میاندازند نمیشود دید، صورت همهٔ آن مردها هم مثل نقابهای اسکی پوشانده شده، خانه میتواند هر خانهای باشد و خیابان هم یکی از همان خیابانهای مزخرف حومهٔ بزرگ بوئنوسآیرس است؛ میتوانسته هر جایی باشد. اما صورت دختر را کاملاً میشود دید. اینطرف و آنطرف پرتش میکنند، انگار میخواهند نشانش بدهند؛ نمیدانم آن مردی که با تلفن فیلم میگیرد عمداً این کار را میکند یا نه، چون صدا ندارد، اما دختر را کمی اینطرف و آنطرف تکان میدهند، پتو میافتد و تمام صورتش دیده میشود. بعد تصویر میرود روی نمای نزدیک، عوضیهای مریض، و یک دستش میافتد، کاملاً شل و ول، اینطوری، روی سینهاش.»
مچی پرسید: «مرده؟»
پدرو گفت: «حال و روزش خوب به نظر نمیرسد، اما بدنش خشک نشده و صورتش هم کتکخورده نیست. ممکن است نشئه باشد، مست باشد، خواب باشد. فکر کنم سرَم کلاه رفته. ولی خب، ممکن است مرده هم باشد. ویدیو سی ثانیه طول میکشد و حدود ده ثانیه صورتش را میبینی؛ هیچ راهی برای فهمیدنش نیست. دختر محشری است، این که حتمی است. زیباست، شبیه مدلهاست.»
مچی حالا خودش هم حس کرد عرق میکند، حس کرد شکمش سفت شده و گونههایش میسوزد؛ درست مثل وقتی که فهمیده بود بهخاطر هدفون گذاشتن و حواسپرتی، احمقانه دارد از خیابانِ چراغقرمز رد میشود. او دربارهٔ وسواسش نسبت به وانادیس چیزی به پدرو نگفته بود. نمیخواست از خودش بپرسد چرا، اما میدانست خجالت میکشد یا احساس گناه میکند. برای همین حالا نمیتوانست نشان بدهد چقدر مطمئن است و این ماجرا چقدر رویش اثر گذاشته. برگشت تا پدرو صورتش را نبیند، پروندهٔ وانادیس را بیرون آورد، بازش کرد و از پدرو پرسید آیا آن دختر است. پدرو بیدرنگ جواب داد: «خودشه.» بعد سرش را در پرونده فرو برد و گفت یکی از قطورترین پروندههایی است که دیده. اما بعد از ورق زدن سه صفحه، سرش را بلند کرد.
پدرو پرسید: «از کجا فهمیدی دخترِ توی ویدئو همین است؟ یعنی حتی یک لحظه هم شک نکردی؛ فوری پرونده را به من دادی!»
مچی گفت: «تصادفیه.»
پدرو گفت: «چه چیزی تصادفی است؟ مچی، مرموزبازی درنیاور دختر، بگو.»
مچی گفت: «پریروز داشتم آن پرونده را نگاه میکردم، گاهی حوصلهام سر میرود… و خب، تازه یکی از مصاحبههای داخلش را خوانده بودم، با یکی از رفیقهای خیابانی وانادیس ــ اسم دختر وانادیس است ــ که در آن دربارهٔ این حرف میزند که دو مرد از او فیلم گرفتهاند، دو تا از مشتریهایش. همهچیز آنجا هست؛ دختر در کونستیتوسیون تنفروشی میکرد.»
پدرو چیزی بین دهانبازماندن از تعجب و رضایت بود. پدرو پرسید: «دوستش کیه؟» بعد مچی برایش از زندان سابق کاسروس گفت. پدرو انگار هر لحظه راضیتر میشد و مچی، مثل همیشه وقتی دوستش از فرصت یک تحقیق تازه که به کار حرفهایاش کمک میکرد ذوقزده میشد، سوزش خفیف خشم را در خودش احساس کرد. و این یکی دیگر از آن تحقیقهایی بود که از این بهتر نمیشد: خانهٔ مرگ، معتاد همجنسگرا، نوجوان زیبایی که زامبیها را دوست داشت. مچی گذاشت بدخلقیاش فروکش کند؛ میدانست نمیشود از پدرو انتظار واکنش دیگری داشت. بعد نشانی مایاسپیس را به او داد، دربارهٔ خالکوبکار برایش گفت و، بعد از اینکه پدرو چند دقیقهای التماس کرد، گذاشت از کل پروندهٔ وانادیس، از اول تا آخر، فتوکپی بگیرد؛ برای این کار بعد از تعطیل شدن آنجا ماندند، درحالیکه ماشینها بالای سرشان رد میشدند و بیرون شب از راه میرسید. پیش از رفتن، پدرو یک بار دیگر از او پرسید که میخواهد ویدئو را ببیند یا نه. مچی گفت نه و، با همان ذره خشمی که هنوز برایش مانده بود، به او گفت که باید فردا صبح ویدئو را به دادستان تحویل بدهد. اما پدرو چندان مطمئن نبود. میدانست نگه داشتنش درست نیست، اما میخواست بیشتر تحقیق کند. تازه، حالا آنقدر مدرک داشت. خود ویدئو تقریباً چیزی را ثابت نمیکرد، اما اگر اطلاعات بیشتری به دست میآورد ــ که قصد داشت از خبرچینش بگیرد و شاید هم از چند نفر از دوستان وانادیس، اگر میتوانست از روی پرونده پیدایشان کند ــ میتوانست مقالهٔ بهتری سرهم کند و چیز محکمتری به دادستان ارائه بدهد. مچی بیآنکه چیزی بگوید به توجیهاتش گوش داد. فکر میکرد درست نیست پدرو ویدئو را فوراً به مقامهای مسئول تحویل ندهد؛ کاری که باید میکرد همین بود. اما نمیتوانست خودش را روحی پاک جا بزند: واقعاً میخواست آن ویدئوی موبایلی را ببیند، از شدت کنجکاوی داشت میمرد، و این کنجکاوی بیمارگونه دقیقاً نشانهٔ فضیلت نبود. پدرو دوباره پیشنهاد نکرد ویدئو را به او نشان بدهد و مچی هم از او نخواست که ویدئو را ببیند. میتوانست مقاومت کند. پدرو کنار پلههای مترو با بوسهای روی گونه از او خداحافظی کرد؛ گفت فردا به او زنگ میزند. نقشهاش این بود که اوایل شب در خرابههای زندان کاسروس دنبال لولی بگردد، بعد با چند نفر از ترنسهایی که فقط بعد از غروب آفتاب برای کار بیرون میآمدند گپی بزند و شاید حتی با آن خالکوبکار شیفته تماس بگیرد. مچی گفت فرداشب منتظر تماسش میماند و همیشه تلفنش را روشن میگذارد. اما آن شب تلفنش را خاموش کرد و تلفن ثابت را هم از پریز کشید تا بهتر بخوابد. فایدهای نداشت: چند بار هراسان از خواب پرید، درحالیکه سینهاش خیس عرق بود. صبح، سر قهوه، یادش نمیآمد کابوسهایش دربارهٔ چه بودند، اما مبهم تصویر دختر برهنهای را به یاد میآورد که پشتش از خون پوشیده بود؛ چیزی شبیه یک فرشتهٔ کوچولو که بالهایش را کنده بودند.
مچی تمام صبح مضطرب بود و هرچند انتظار نداشت پدرو تا شب زنگ بزند، مدام گوشهچشمی به تلفن همراهش میانداخت. کمی زودتر از معمول برای ناهار بیرون رفت و تصمیم گرفت برای تنوع هم که شده، به کافهای آنطرف پارک برود تا حواسش را پرت کند. اما هیچوقت به آنجا نرسید. وقتی از پلههای فوارهٔ اصلی پارک چاکابوکو بالا میرفت، فوارهای که آن روز روشن نبود، مچی وانادیس را دید که روی یکی از پلهها نشسته بود. شکی در کار نبود. خودش بود، با همان لباسهایی که در یکی از عکسهای صفحهٔ مایاسپیسش پوشیده بود؛ تنها عکسی که تمام بدنش را نشان میداد. مچی دقیقاً به خاطر لباسهایش او را شناخت: انگار عکس جان گرفته بود. چکمههای ساقمتوسط، دامن جین، جورابشلواری مشکی و موهای تیره و سنگین. فکر کرد حتماً دارد خیال میکند، اما این فقط فکری گذرا بود، چون کاملاً مطمئن بود؛ تهوعی که در معدهاش پیچیده بود و دستهای لرزانش این را روشن میکردند. آرام نزدیک شد؛ وانادیس نگاهش نکرد. سرانجام درست جلوی دختر ایستاد تا وانادیس مجبور شود به او توجه کند.
مچی گفت: «وانادیس؟ تو وانادیسی؟»
دختر، که کاملاً زنده بود و نمیتوانست همان دختری باشد که در ویدیوی خریدهشده توسط پدرو دیده بود، پاسخ داد: «آره، سلام، چه خبر؟» چون حالا زیر آفتاب لبخند میزد و حسابی زنده به نظر میرسید. دندانهای زرد و نامرتبش با لبخند پیدا شد؛ تنها چیزی بود که زیباییاش را مخدوش میکرد. مچی هرگز آنها را در عکسها ندیده بود، شاید چون وانادیس زیاد نمیخندید و بهندرت دهانش را باز میکرد.
مچی نمیدانست چه بگوید. دختر با او حرف نمیزد. میترسید وانادیس از جا بلند شود و برود، از لای انگشتهایش سر بخورد و ناپدید شود. پس از وانادیس خواست لطفاً با او بیاید و دختر هم قبول کرد. در اولین دیدارشان نمیتوانست از او بازجویی کند؛ فقط مطمئن شد که دختر دنبالش تا دفتر میآید، جایی که گراسیلا و ماریا لائورا با فریادهای شادی و تعجب از آنها استقبال کردند و وقتی فهمیدند این دختر کیست، از خوشحالی دیوانه شدند. به وانادیس از دستگاه یک کاپوچینو تعارف کردند و بعد هم صلاح دیدند او را با سوالهایشان دوره کنند؛ وانادیس بیشتر جوابها را با تکان دادن سر و کلی «یادم نیست» میداد. گراسیلا درحالیکه شمارهٔ دادستان و بعد مادر وانادیس را میگرفت، گفت که او شوکه شده است. بیست دقیقه بعد، دفتر از آدم پر شده بود و تمام اعضای خانوادهٔ وانادیس در جشنی دیوانهوار از دیدار دوباره، یکی غش میکرد، یکی هقهق میزد و یکی فریاد میکشید. مچی با خودش فکر کرد: عجیب است، چون در تمام یک سالی که وانادیس گم شده بود، آنها حتی یکبار هم زنگ نزده بودند، و پیش از آن هم، وقتی وانادیس در کانون اصلاح و تربیت بود، به دیدنش نرفته بودند. تازه این را هم نباید فراموش کرد که وقتی وانادیس چهاردهساله بود و تنفروشی میکرد، او را از خیابان بیرون نکشیده بودند. مچی این را به گراسیلا گفت؛ گراسیلا هم با حالتی نگاهش کرد که انگار میگفت: «تو دیگر چقدر ناآگاه و بیروحی.» بعد با لحنی آموزگارانه گفت: «آدمها به آسیب و فقدان، هرکدام به شکل متفاوتی واکنش نشان میدهند. بعضی خانوادهها وسواسی میشوند و هیچوقت جستوجو را متوقف نمیکنند؛ بعضیهای دیگر طوری رفتار میکنند که انگار هیچ اتفاقی نیفتاده. این به آن معنا نیست که بچههایشان را دوست ندارند.» گراسیلا همیشه همان سبک روانشناس اجتماعیِ دائماً خشمگین خودش را داشت، با توضیحهای ساده اما متکبرانهاش. مچی بار دیگر خوشحال شد که جدا از آن دو زن کار میکند، هیچوقت سعی نکرده با آنها دوست شود و بهخصوص یکی از آن اعضای بیچارهٔ خانواده نیست که مجبور باشد روبهروی گراسیلا بنشیند و به حرفهایش گوش بدهد.
در آن شلوغی، یادش رفت به پدرو زنگ بزند. بالاخره این کار را کرد، همین که وانادیس و خانوادهاش سوار ماشین شدند و به سمت دادگاه راه افتادند تا کارهای لازم برای پرونده را انجام بدهند.
مچی گفت: «اصلاً نمیتونی حدس بزنی چی شده.»
پدرو گفت: «ها! تو حدس بزن اینجا چی شده. من نتونستم برم کونستیتوسیون ون ادیس رو ببینم، یا زندان یا هیچجا. سردبیرم پریشون زنگ زد و فرستاد من رو اینجا…»
مچی گفت: «اینجا کجاست؟ صبر کن، پدرو، این یک چیز دیگر است—»
پدرو گفت: «من تو پارک ریواداویا هستم، تو کابالیتو. یک زن یک بچهٔ گمشده را شناخت، بچه داشت تو یکی از غرفهها فیلم نگاه میکرد. یک هوآن میگل گونسالس، سیزدهساله…»
مچی گفت: «پدرو، چرا—»
پدرو گفت: «نه، بگذار تمام کنم، دیوانهبازی است! باورم نمیشود خبردار نشده باشی.»
مچی گفت: «اینجا ما—»
پدرو گفت: «صبر کن! زنه میرود پیش بچه، قبلاً میشناختش، میگوید: «هوآن میگل، تویی؟» بچه میگوید آره. بعد زنه با تلفن زنگ میزند به خانواده، همانجا تو پارک، مادر بچه شروع میکند به فریاد زدن، میگوید پسرش را پیدا کردهاند، ولی پیدایش کردهاند مرده، سه ماه پیش! یادت هست این پرونده را؟ مشهور بود، تو تلویزیون بود، همهجا به هم ریخته بود! پروندهٔ همان بچهای که رفت زیر قطار. گوش کن: مادر نمیخواست بیاد بچهٔ توی پارک را ببینه، حملهٔ عصبی بهش دست داده بود. پدرش بیحالتر بود، آمد. بچه را برده بودند کلانتری، راستی اینجا سردبیرم فرستاده بود مرا، مامورها مستقیم زنگ زده بودند به او. پدر میآید و میگوید این بچهٔ من است! سرم گیج میرود و دروغ نمیگویم از ترس پشتم خیس شده، یعنی از ترس، آن بچه مرده بود، قطار پایش را بریده بود ولی صورتش را نزده بود، همان صورت است، همان بچه.»
مچی گفت: «پدرو—»
پدرو گفت: «و با آن ویدیویی که دیروز دیدم، همهچیز دیوانهبازی است!»
مچی گفت: «پدرو، ما وانادیس را پیدا کردیم، همینجا بود، تو پارک چاکابوکو.»
پدرو گفت: «چه میگویی؟»
مچی گفت: «وانادیس، همان دخترِ توی ویدیو.»
پدرو گفت: «میدانم وانادیس کیست، زن، بهخصوص با آن اسم عجیبوغریبش! چه میگویی، پیدایش کردی؟»
مچی گفت: «خودم پیدایش کردم، روی یکسری پله تو پارک، همان پلههای کنار آبنما.»
پدرو گفت: «داری شوخی میکنی.»
مچی گفت: «چرا باید شوخی کنم، لطفاً لجبازی نکن.»
پدرو گفت: «الان کجاست؟»
مچی گفت: «رفتند دادگاه، با خانوادهاش است.»
پدرو گفت: «و واقعاً خودش است؟»
مچی گفت: «آره. یککم عجیبوغریب است، ولی خودش است.»
پدرو گفت: «نمیشود، نمیشود. صبر کن، یک تماس دیگر دارم، برمیگردم زنگ میزنم، همینجا میمانی؟»
در هفتههای بعد، اوضاع به سطحی بیسابقه از جنون و هی جان رسید و بعد کمی هم بدتر شد. بچههایی که از خانههایشان ناپدید شده بودند، یکییکی سر و کلهشان پیدا شد، اما نه هر جایی: آنها در یکی از چهار پارک شهر، چاکابوکو، آویاندا، سارمینِتو و ریواداویا، ظاهر میشدند. همانجا میماندند و شبها کنار هم میخوابیدند و انگار قصد نداشتند به جای دیگری بروند. حتی نوزاد هم بینشان بود؛ احتمالاً همان قربانیان ربودهشدن به دست یکی از والدینشان، هرچند ممکن بود از بخش زایمان بیمارستانها هم دزدیده شده باشند. خانوادههای هراسانشان میآمدند و آنها را میبردند، بیآنکه خیلی به عجیببودن ماجرا فکر کنند؛ به اینکه چقدر آزاردهنده بود که بچهها همه با هم برگردند. اولین کسانی که پارکها را ترک کردند، طبیعتاً نوزادها بودند. بین بچههای بزرگتر، سکوت حکمفرما بود. هیچکدامشان زیاد حرف نمیزدند و به نظر نمیرسید بخواهند دربارهٔ جایی که بودند چیزی بگویند. انگار خانوادههایشان را هم نمیشناختند، با این حال با نوعی فرمانبرداری آرام، همراه کسانی که برای بردنشان آمده بودند، راه میافتادند؛ و همین، به شکلی، از همهچیز نگرانکنندهتر بود.
هیچکس دیگری هم نمیدانست چه بگوید و نظریههای دیوانهوار به گردش درآمدند. چون بچهها حرف نمیزدند، نمیشد ثابت کرد که مثلاً یک باند تبهکار همهشان را یکباره آزاد کرده است، اما چند روزنامه همین ادعا را مطرح کردند. حتی عملیاتهای پلیسی هم انجام شد و عدهای را دستگیر کردند؛ آنها هم جلوی دوربینها فریاد میزدند که بیگناهاند—و به احتمال زیاد راست میگفتند. هیچ مدرکی وجود نداشت که بشود با استناد به آن، در ماجرای بچههای برگشته، اتهامی به آنها وارد کرد. اما بیشتر بازپرسها، مقامها و روزنامهنگارها صداقت مچی یا پدرو را نداشتند؛ آن دو واقعاً نمیدانستند چه اتفاقی دارد میافتد و نمیتوانستند توضیحش بدهند؛ فقط میدانستند که خیلی ترسیدهاند.
بعد از سردرگمیِ سرخوشانهٔ هفتهٔ اول، دلهرهای سرد شروع کرد به پخش شدن. معلوم شد بچههای «پیداشده» در آن هفتهٔ اول، موارد عادی بودند. البته، بهجز مورد خوان میگل، پسری که قطار به او زده بود. رسانهها به این نتیجه رسیده بودند که پدر و مادر خوان میگل دائمالخمر و فقیرند و بنابراین قابل اعتماد نیستند: بچهٔ اشتباهی را شناسایی کرده بودند. مردم هم با خیال راحت این روایت را پذیرفتند. پس، در باقیِ آن هفتهٔ اول، همهچیز کموبیش عادی پیش رفت: پسرها و دخترهایی که بهتازگی ناپدید شده بودند، از خانوادههایی کموبیش باثبات، بیهیچ نشانهای از خشونت. تقریباً پایانهای خوش. اما حوالی نیمهٔ هفتهٔ دوم، ترسی خفه و ناگفته شروع کرد به جاافتادن؛ ترسی که هیچکس جرئت نمیکرد به زبانش بیاورد، از ترس اینکه پژواکش هرگز تمام نشود. یکی از جرقههایش ماجرای ویکتوریا کاریده بود. دانشجوی اقتصاد و یکی از معدود بچههای طبقهٔ متوسطِ روبهبالا که ناپدید شده بودند. میگفتند شاید قاچاقچیهای انسان دزدیده باشندش، یا وقتی مصرف داروهای ضدافسردگیاش را قطع کرده، دچار حملهٔ روانی شده باشد، یا با مردی متاهل فرار کرده باشد. خلاصه، پروندهٔ ویکتوریا یک معما بود: دختری که برای خریدن کلوچه از خانه بیرون رفته و دیگر برنگشته بود؛ دختری دقیق و منظم، با دوست و پول و تحصیلات دانشگاهی و عذاب وجدانهای اخلاقیای که در کار داوطلبانه در یک آشپزخانهٔ خیریه خرجشان میکرد. پنج سال از ناپدید شدنش میگذشت و تقریباً دیگر هیچ امیدی به پیداکردنش باقی نمانده بود. اما حالا در پارک آویاندا، نزدیک ایستگاه قطار کوچک و فرسودهای که دور محوطه میچرخید، پیدایش کرده بودند؛ روی نیمکتی نشسته بود و به عمارتی نگاه میکرد که زمانی خانهٔ اربابیِ آن ملک بود. خانوادهاش از خوشحالی روی ابرها بودند و همین که او را در تلویزیون دیدند ــ در هر پارکی، شب و روز، یک واحد خبری سیار مستقر بود ــ دنبالش آمدند و با در آغوش کشیدنی پر از اشک و آبِ بینی، او را با خود بردند.
اولش نه خانوادهٔ ویکتوریا و نه هیچکس دیگر جرئت نکرد اشاره کند که دختر، از نظر ظاهری، در این پنج سالی که غیبش زده بود اصلاً تغییر نکرده است. همان لباسهایی را پوشیده بود که روز ناپدید شدنش به تن داشت، حتی همان گیرهای را که موهای قهوهایِ فرفریاش را عقب نگه داشته و دماسبی کرده بود.
پروندهٔ دوم حتی برای توجیه کردن هم پیچیدهتر بود: لورنا لوپز، دختری اهل وییا سولداتی که با یک راننده تاکسی از خانه فرار کرده بود و موقع رفتن پنجماهه باردار بود. او با پنج ماه بارداری در باغ رز پارک چاکابوکو آفتابی شد. یک سال و نیم بود که گم شده بود. پزشکان متخصص زنان و زایمان تایید کردند که این اولین بارداریاش است. پس چی؟ پس حتماً موقع رفتن باردار نبوده، حتماً اشتباهی رخ داده بوده، یا شاید دختر دروغ گفته بوده؛ راننده تاکسی هم پیدا نشد که چیزی را تایید یا تکذیب کند، و معلوم است که پیدا نمیشود، چون به جرم رابطه با فرد زیر سن قانونی راستراست میرفت زندان. یا شاید هم دکترها اشتباه کرده بودند؛ چطور میتوانستند اینقدر مطمئن باشند؟ لورنا به سولداتی برگشت، اما بعد از پانزده روز خانوادهاش او را به دادگاه اطفال مربوطه «پس دادند». پدرو دیده بود که چطور تحویلش دادند. او برای مچی تعریف کرد که مادر چطور به قاضی گفت: «نمیدانم این دختر کیست، اما دختر من نیست. اشتباه کردهام. خیلی شبیه اوست، اما دختر من نیست. من لورنا را به دنیا آوردم. حتی در تاریکی هم از بویش میشناختمش. و این دختر من نیست.» قاضی دستور آزمایش دیانای داد، و آنها هنوز منتظر جواب بودند که پسربچهٔ گمشدهٔ دیگری پیدایش شد که داشت زیر مجسمهٔ بولیوار در پارک ریواداویا با بچههای دیگر پچپچ میکرد. او یکی از معروفترین فراریها بود، با لقب باکارو یا سوپر باکارو، که اسم واقعیاش جاناتان لیدسما بود. باکارو فراریِ دستوپاچلفتیِ حرفهای و یک جورهایی دزد خرپای آینده بود: در دوازدهسالگی ده بار از خانهاش در پمپیا فرار کرده بود و از دو کانون اصلاح و تربیت گریخته بود. مردم همهجا او را میدیدند، چون باکارو به خیابانها میزد و سر چراغ قرمز خیابان نووه د خولیو جیببری میکرد، اما هیچکس نتوانسته بود آنقدر ردش را بزند که دستگیرش کند. به علاوه، دورههای طولانیای میگذشت که هیچکس مطلقاً نمیدانست کجاست.
با این حال، پروندهٔ باکارو بسته شده بود. یک سال پیش، اتوبوسی روی پل لا نوریا زیرش گرفته بود. موقع کیفقاپی سرش گیج رفته بود و افتاده بود وسط جاده. چرخهای کامیون از روی سینهاش رد شده بودند و کار از کار گذشته بود. اما صورتش سالم مانده بود، درست مثل صورت خوان میگل، همان پسربچهٔ توی قطار. و دقیقاً شبیه عکسهایش بود، شبیه همین باکارویی که توی پارک ریواداویا بود. فقط اینکه برای باکارو محال بود آنجا با بقیهٔ بچههایی که برگشته بودند باشد، چون باکارو مرده بود.
تا وقتی که باکارو ظاهر شد، مچی به کار در دفتر زیر بزرگراه چسبیده بود؛ او تحمل میکرد که عضو شورای حقوق اطفال و نوجوانان باشد. اما سپس آن دزد کوچولو زنده پیدا شد و دندههایش به ریههایش نچسبیده بود — او عکسهای پیادهرو پر از خون و رودهها را دیده بود — و بعد پسر دیگری پیدا شد که وقتی ناپدید شد هشتساله بود و وقتی برگشت هم هشتساله، اما شش سال گم بود، پس باید چهاردهساله میشد. باید نوجوان میشد، نه کودک. سپس مچی فهمید که دیگر نمیتواند تحمل کند؛ دیگر نمیتواند والدینی را که ابتدا شاد بودند و بعد ترسیده میشدند، دیگر خبری از بستریهای روانپزشکی، دیگر چشمهای خیرهٔ بچهها در پارک، روی چمن، روی پلهها، روی تابهای بازی، که با گربههای ولگرد بازی میکردند و حتی سعی میکردند به درون فواره بپرند. مچی پروندهها را مرتب کرد، مچی نمیتوانست این بازگشت ماورایی را توضیح دهد، مچی فقط میخواست زمان را به عقب برگرداند.
…
مچی تصمیم گرفت استعفا دهد وقتی که آن شب پدرو را به شام دعوت کرد. او کابل تلویزیون را قطع کرده بود چون نمیخواست به هیاهوی تلویزیونی دربارهٔ بچههای بازگشته گوش دهد. اینترنت کافی بود: میتوانست ساعتها اخبار و نظریهها را بخواند و به اتاقهای گفتگو سر بزند، هرچند هرگز شرکت نمیکرد، تا ذرهای از عقل خود را حفظ کند. چندین بار به صفحهٔ مایاسپیس وانادیس سر زده بود. پیامها ناگهان متوقف شد، به جز پیامهای منفی صفر، تاتوکار. پیام آخر او که چند روز پیش گذاشته بود، میگفت: «امشب میآیم تا تو را ببینم».
او همچنین نگران جابهجایی بود. پول کافی برای اجارهٔ آپارتمان دیگری نداشت، پسانداز نکرده بود — حقوقش اجازه نمیداد — پس مجبور میشد به خانهٔ والدینش برگردد. او قبلاً با آنها تماس گرفته بود و به نظر میرسید از بازگشتش خوشحالاند. از ترک آپارتمانش ناراحت بود. آنجا وان زیبایی داشت که هرگز از آن استفاده نکرده بود چون نشت داشت و زمان یا انگیزهای پیدا نکرده بود با کسی تماس بگیرد تا آن را تعمیر کند. در هر زمان دیگری، صاحبخانه که آدم پردردسری بود، حتماً از وضعیت خراب آنجا شکایت میکرد؛ جایی که مچی نزدیک دو سال اجاره کرده بود: سوراخهایی که در دیوارها، از بالکن تا اتاق خواب، حفر شده بود تا کابل رد کند و در تخت دراز بکشد و تلویزیون تماشا کند. لکهٔ خاکستری روی دیوار سفید بالای کامپیوتر که کسی گفته بود طبیعی است — حرارت دستگاه، فن، چیزی شبیه به اینها — اما خیلی زشت به نظر میرسید و مچی با شستن آن با آب فقط کار را خرابتر کرده بود. لکهٔ دیگر یک فاجعهٔ واقعی بود: باقیماندهٔ شراب قرمزی که در راهرو به سمت اتاق خواب بالا آورده شده بود، نتیجهٔ یک صبح زودِ مستی و گیجی. مچی به یاد میآورد مردی او را تا درِ ورودی ساختمان همراهی کرده بود اما اجازه نداده بود بالا بیاید، و حتی به یاد میآورد که به کیوسک رفته و برای سردرد قرص و برای خماری کوکاکولا خریده بود، اما هرگز نتوانسته بود به یاد آورد آن بالاآوردنی را که صبح روز بعد با میگرن شدید و در حالی که تمام لباسها و حتی چکمههایش تنش بود، با آن بوی بد پیدا کرده بود؛ در حالی که کلیدها هنوز روی قفل بودند. خوشبختانه کسی آنها را نبرده بود؛ خوشبختانه همسایهها متوجه نشده بودند، چون اگر میفهمیدند، دچار بدبینی میشدند و پلیس را خبر میکردند.
اما حالا ممکن بود صاحبخانه حتی حرفی نزند. حتی ممکن بود ماههای آخر اجاره را از او نگیرد. مردم از وقتی بچهها برگشتند، رفتارهای عجیبی نشان میدادند؛ تنبلی افسردهای که در نگاه خالی فروشندگان کیوسکها که بیحوصله اجازه میدادند مردم با آبنباتها فرار کنند، یا کارمندان مترو که اگر سکه نداشتید، بهصورت رایگان میگذاشتند رد شوید، واضح بود. آرامشی گنگ و صدادار در همهجا حاکم بود، سکوت وسیعی در اتوبوسها، تماسهای تلفنی کمتر، تلویزیون تا دیروقت در آپارتمانها روشن میماند. مردم زیاد بیرون نمیرفتند و هیچکس به پارکهایی که بچهها در آن زندگی میکردند نزدیک نمیشد. بچهها هنوز هم کاری نمیکردند؛ فقط آنجا بودند.
ماهها پس از اولین بازگشت، یک نکته واضح شد: بچهها نمیخوردند. ابتدا مردم میوه، پیتزا و مرغ پخته میآوردند و بچهها همهاش را با لبخند میپذیرفتند، اما هرگز جلوی دوربینها یا همسایگانی که غذا میآوردند، نمیخوردند. با گذشت زمان، یک فیلمبردار جسورتر و چند نفر دیگر که دوربینهای شخصی داشتند، شروع به ضبط عادات روزانه بچهها کردند. آنها میخوابیدند، اما نه میخوردند نه مینوشیدند. بهنظر نمیرسید برای شستوشو به آب نیاز داشته باشند؛ حداقل هرگز حمام نمیکردند، فقط با آب فوارهها و حوضهای عمومی در پارکها بازی میکردند. هیچکس نمیخواست درباره این موضوع صحبت کند، چون غیرقابل بیان بود که بچهها به تغذیه نیازی ندارند. حتی وقتی فروشندهای نزدیک پارک آویاندا اعلام کرد که بچهها شبها به سوپرمارکت او دستبرد زده و کنسروها و مواد لبنی را دزدیدهاند، حس آرامشی به وجود آمد. اما معلوم شد این یک سرقت معمولی بوده و بچههای مقصر در پروژههای مسکونی نزدیک زندگی میکردند. وقتی داستان سوپرمارکت رد شد، شهر دوباره نفس خود را در سینه حبس کرد، دوباره به انتظار بیخوابیاش برگشت.
پدرو سر وقت رسید: ساعت ده را توافق کرده بودند و او دقیقاً ساعت ده آنجا بود. این عجیب بود، نه فقط به این دلیل که او آدم وقتشناسی نیست، بلکه چون روزنامه معمولاً او را مشغول مسائل لحظه آخری میکرد. دیگر اینگونه نبود: روزنامه در حالت تعلیق بود، مثل تقریباً همه چیزهای دیگر. مثال دیگر پیک پیتزایی بود که آن را میآورد: او زنگ درهای آپارتمانهای دیگر را میزد قبل از اینکه به خانه مچی برسد، و با عذرخواهی آرامی گفت برگهای را که شماره آپارتمان روی آن نوشته شده بود گم کرده است. او تقریباً بدون دادن بقیه پول میرفت، نه برای این که پول را برای خودش نگه دارد، بلکه چون حواسش پرت بود.
مچی در حالی که پیتزا را برش میداد، نظرش را دربارهٔ رفتار پیک به پدرو گفت — همانطور که دیگر پیتزاها به قطعات تقسیم نمیشدند — و پدرو سرش را تکان داد و یک بطری شراب باز کرد. بهنظر میرسید او مصمم است مست شود، و بهدنبال بیحسی و فراموشی است.
پدرو گفت: «مچی، مامیتا، این چه کوفتیه؟ قسم میخورم، من اطلاعاتی درباره قاچاقچیها، درباره روساهلوها داشتم و ناگهان این بچهها ظاهر میشن انگار هیچچیزی رخ نداده و همه چیز از هم میپاشه. سالها کار را خراب کردند. انگار واقعی نبود. اما به تو قسم میخورم که تحقیق من واقعی است — لعنتی، فقط مال من نیست! میبینی دادستان تا چه حد پیش رفت!»
مچی پرسید: «استعفا داد؟»
پدرو گفت: «در حال انجامش است.»
مچی پرسید: «ویدئوی وانادیس چه شد؟»
«این بچهٔ ابلیس. میخوام بفروشمش به یه برنامهٔ تلویزیونی. پول رو که بم دادن، قسم میخورم میرم مونتهویدئو یا برزیل زندگی کنم، همینه که هست. با من بیا مچی، این مسخرهبازیها کار شیطونه، همونطور که مادربزرگم میگفت.»
مچی گفت: «اون روز توی اینترنت یه چیزی خوندم که به نظرم… نمیدونم، احمقانهست.»
پدرو گفت: «زیاد توی اینترنت وقت بگذرونی دیوونه میشی. ولی بگو ببینم.»
مچی گفت: «درست یادم نیست، ولی یه چیزی تو این مایهها بود. ژاپنیها معتقدن بعد از اینکه آدما میمیرن، روحشون میره به یه جایی که به اصطلاح جا نداره، یعنی جاش محدوده. و وقتی همهٔ جاها پر شد، وقتی دیگه جایی واسه هیچ روح دیگهای نموند، شروع میکنن به برگشتن به این دنیا. این برگشتن هم در واقع نویدبخش شروع آخرالزمانه، جدی.»
پدرو سکوت کرد. مچی به عکسی که از باکارو دیده بود فکر کرد؛ سینهاش به آسفالت چسبیده بود و پاهایش از سه جا قطع شده بود.
پدرو بالاخره گفت: «ژاپنیها واقعاً دیدگاه املاک و مستغلاتی به جهان باقی دارن.»
مچی گفت: «آدمهای زیاد توی یه کشور کوچک.»
پدرو گفت: «ولی آره مچی، ممکنه. ممکنه دارن برمیگردن. هر چیزی ممکنه، دیگه نمیدونم چی رو باور کنم. دیشب رفتم به خانهٔ مرگ، زندان کاسروس.»
مچی گفت: «رفتی دنبال دوست وانادیس بگردی؟»
پدرو گفت: «آره، خب… نمیدونم چرا رفتم. الان پیدا کردنش بیفایدهست، نه؟ رفتم ببینم چه خبره. و میدونی چی اونجاست؟ هیچکس.»
مچی گفت: «چطور ممکنه هیچکس نباشه؟ اونجا پر از بچههای معتادِ داغون بود، من چند بار از نزدیکش رد شدم، همهجا معتاد ریخته بود.»
پدرو گفت: «همه توی محله همین رو میگن، منم بهشون میگم برن نگاه کنن، مثل کاری که من کردم. دیگه هیچکس نمونده. روز رفتم تو، چون دیوونه هستم ولی نه تا این حد دیوونه. همهجا لباس افتاده بود، مقوا، تشک، حتی دو تا چادر—بچههای بیسرپرست رو بگو که چادر دارن، یکیشون دوآیته بود، مال یه فراریِ داغونِ طبقه متوسطی. ولی هیچ آدمی نبود. یه صدایی شنیدم، یه سایه دیدم که سریع رد شد، بعدش ترسیدم و زدم بیرون.»
مچی گفت: «حتماً سگ بوده.»
پدرو گفت: «چی بگم، هر چیزی میتونست باشه. جدی میگم، دیگه هیچکس اونجا نیست. انگار همه فرار کردن.»
آنها سکوت کردند. دست به پیتزایشان نزده بودند.
مچی گفت: «واقعاً میخوای بوئنوس آیرس رو ترک کنی؟»
پدرو گفت: «نمیخوام توی این شهر پر از روح بمونم که همه دارن توش دیوونه میشن، نمیتونم تحمل کنم مچی. تو چرا میمونی؟»
مچی گفت: «یه قرون هم پول ندارم.»
پدرو گفت: «ولی من دارم و بهت قرض میدم… بیا یه مدت بریم، تا بالاخره یه اتفاقی بیفته. نمیدونم این انتظار رو چطور تحمل کنم—فهمیدی همه منتظر یه چیزی هستن؟ میخوان بچهها رو به آتش بکشن. میخوان بهشون گاز بزنن، پلیسها رو بندازن جونشون، من نمیخوام هیچکدوم از اینها رو ببینم. یا اینکه خود بچهها شروع میکنن به حمله کردن به مردم.»
مچی گفت: «انگار تو هم زیاد توی اینترنت وقت گذروندی.»
پدرو گفت: «خب آره، واسه همینه که میدونم آدم رو دیوونه میکنه. من از اینجا میرم تا هر اتفاقی که قرار به افتادنه بیفته، و خوب میشه اگه تو هم باهام بیای.»
مچی همانطور که به پدرو نگاه میکرد ساکت بود. پای راست پدرو انگار روی فنر بود و میلرزید. آنقدر به موهایش دست کشیده بود که چرب شده بود. نه، او هیچجا با پدرو نمیرفت. بعلاوه، دلش میخواست همینجا بماند و ببیند آن اتفاقی که قرار است بیفتد چیست.
پدرو گفت: «با من میآیی عزیزم؟»
مچی گفت: «نه.»
پدرو گفت: «لعنتی، عجب لجبازی هستی.»
مچی پرسید: «چطور میدونی که فقط اینجاست؟»
پدرو گفت: «چون همینجاست! فقط تو بوینس آیرس است، میدونی که اینجاست. بزن بریم مار دل پلاتا، هیچجایی مثل این نیست، بازی درنیار.»
مچی پرسید: «نه، منظورم اینه، چطور میدونی که تو جاهای دیگه شروع به رخ دادن نخواهد کرد؟»
پدرو گفت: «خیلی شیطونی، مچی. چه چیزهایی تو سرت میچرخونی، آخرالزمانی با مردههای متحرک؟ خیلی از این بچهها مرده نبودند، بگذار از اینجا بریم. دست از اینترنت بکش.»
پدرو موقع رفتن در ساعتهای اولیهٔ صبح، او را در آغوش کشید و مفصل خداحافظی کرد. او تصمیم گرفته بود به برزیل برود، پیش دوستی که توی روزنامهای در سائو پائولو کار میکرد بماند و دوست داشت یک روزنامهنگار بوینس آیرسی داشته باشد که بازگشت بچهها را از نزدیک دیده باشد؛ چون طبیعتاً این پرونده از قبل در سطح بینالمللی شناخته شده بود. قبل از رفتن، به او گفت رئیسش بدون دردسر با چهار هفته مرخصی طولانیاش موافقت کرده، تقریباً با آرامش. پدرو به مچی گفت احساس میکند رئیسش دلش نمیخواهد او آنجا باشد. انگار آن مرد از او میترسد.
…
مچی خیلی زود فهمید که پدر و مادرش کمی بیحس و حال شدهاند، درست مثل بیشتر آدمهایی که باهاቸው در تماس بود؛ اما این را هم فهمید که وقتی وسایلش را توی اتاق کوچکی چیدند که از کودکی مال خودش بود، خیلی کنجکاو بودند تا بیشتر بدانند، از جزئیات سر دربآورند و سوال بپرسند. وقتی بهشان گفت هیچچیزی نمیداند و او هم مثل بقیه سردرگم است، میتوانست ناامیدی و نشانههای ناباوریش را توی چهرهشان ببیند. کارگرهای باربری چند تکه مبل و وسایل او را توی انباری پشت خانه گذاشتند؛ خانهٔ پدر و مادرش توی محلهٔ خوبی به نام ویلا دیوتو بود، فضای بزرگی داشت و حتی یک استخر کوچک. حالا که آنجا بود، مچی حس کرد جای خوبی برای استراحت است.
و از پارکها دور بود، که خودش نکتهٔ مثبت بزرگی بود. خیلی بزرگ.
استعفا دادن از شغلش خیلی عادی شروع شد، حتی مدیر شورای شهر به او اطمینان داد که کاملاً درکش میکند. او مرد معقولی بود و بهنظر میرسید واقعاً ضربه خورده است؛ زیر چشمهایش سیاهی رفته بود و توی چشم چپش یک رگ خونی پاره شده بود. وقتی به دفتر رفت تا وسایلش را بگیرد، اوضاع کمی عجیبتر شد. برای شروع، گراسیلا آنجا نبود. ماریا لائورا، کارمند دیگر پذیرش، با خشم غیرقابلکنترلی به او گفت که گراسیلا درخواست مرخصی روانپزشکی داده و کی میداند اصلاً برمیگردد یا نه؛ او دچار حملات اضطراب شدیدی شده و دیگر نمیتواند از تخت بلند شود. مچی گفت: «بیچاره گراسیلا.» بعد ماریا لائورا کاغذدانی را به سمت او پرتاب کرد. مچی بهسختی فرصت کرد جا خالی بدهد، بعد سر پا ایستاد و خیره ماند: ماریا لائورا با موهایی به رنگ شرابِ بدرنگ، چهرهای خشمگین، دندانهای جلویی بیرونزده و گردنی منقبض—شبیه یک هیولا گوشهٔ دفتر، زیر بزرگراه ایستاده بود.
ماریا لائورا فریاد زد: «از اینجا گم شو برو بیرون، پیش از اینکه بکشمت!»
مچی پرسید: «چَت شده، چه مرگته؟»
ماریا لائورا فریاد زد: «همهاش تقصیر مچی است، او بود که آن دخترک هرزه را آورد، آن آشغال را، او بود که صبح آن را از پارک آورد، گراسیلا دیوانه شده و تقصیر مچی است، و من، ماریا لائورا، دارم به خاطر او مریض میشوم، و تو جرات کردی بیایی وسایلت را ببری، باید همهشان را میسوزاندیم، باید الان زندان بودی، نمیدانم، تو همهچیز را با آن کثافتِ زبالهگرد شروع کردی، باید جفتتان را میکشتند اما این دولت کثیف هیچکاری نمیکند، هیچکاری، هیچکاری…»
مچی با چند شیئی که توانست داخل کیفش پر کند، از آنجا بیرون دوید. به هر حال، او زیاد چیزی در کشوهای میز کارش نگه نمیداشت. از اینکه آرشیو را ترک میکرد، متاسف بود، اما نمیتوانست آن را با خود ببرد، مال او نبود، و به هر حال پدرو نسخههای برخی پروندهها، از جمله پروندهٔ وانادیس، را پیش از سوار شدن به هواپیما به برزیل، برایش گذاشته بود.
به نوعی، او ماریالاورو را درک میکرد. او نیاز داشت کسی را سرزنش کند، و مچی همان کسی بود که وانادیس را وارد کرد، و این همان آغاز بازگشت الاطفال بود. چیزی که او را ناآرام میکرد این بود که حس میکرد در خطر است. ماریالاورو میتوانست او را بکشد. تنها چیزی که مانعش میشد این بود که گراسیلا کمی دیوانه بود، و الاطفال در پارکها کاری نمیکردند، و چه خوب چه بد، او هنوز هم در محل کار بود. اما وزنهٔ کاغذ دقیقاً به سمت سر مچی هدف گرفته بود و میتوانست به او بخورد. استعفا دادن ایدهٔ فوقالعادهای بود.
او منتظر اتوبوس ۱۳۴ بود که او را به ویلا دووتو، در گوشهای روبهروی پارک میبرد. به سختی میتوانست الاطفال را ببیند، چون آن ناحیه شیب داشت و آنها هرگز به لبه نزدیک نمیشدند، بیشتر داخل پارک پرسه میزدند. نکتهٔ شگفتانگیز این بود که پیش از این، پیادهرویی که اطراف پارک چاکابوکو میچرخید، در تمام ساعات روز پر از دونده بود و همراه با ورزشکاران، آدمهایی که هدفمند به ورودی مترو در آن سوی بلوار نزدیک باغ گل رز میرفتند و کسانی که سگ 1 هایشان را برای گردش میآوردند، حضور داشتند. اکنون پیادهروها خالی بودند و ورودی مترو تا اطلاع ثانوی بسته بود. او تنها کسی بود که منتظر اتوبوس ایستاده بود. راننده با دو برابر حد مجاز از کنار پارک گذشت و فقط وقتی آن را پشت سر گذاشت، سرعت معقولتری گرفت. مچی فهمید ایستادن اتوبوس برای او یک معجزه بوده است.
اولین شب در خانهٔ پدر و مادرش، در مجموع، خیلی خوش گذشت؛ جز اینکه بعد از شام رفتند روی کاناپهٔ اتاق نشیمن و تلویزیون را روشن کردند. مچی نمیخواست بماند و پدر و مادرش ناراحت شدند. پدر و مادر به او گفتند: «نمیتوانی از واقعیت فرار کنی»، و او نادیدهشان گرفت و خودش را در اتاقش حبس کرد. مچی میدانست منتظر چه بودند: میخواستند، مثل همیشه که کانالهای خبری خبرها را پشت سر هم تکرار میکردند، گزارش والدینی را ببینند که در اِل پالومار خودکشی کرده بودند. دختر سه سال پیش، بعد از دعوایی که ظاهراً خیلی خشن بوده، فرار کرده بود: پدرش او را زده بود. وقتی برگشت—او یکی از دخترهای پارک ریواداویا بود—پلکش ورم کرده بود و لب پایینش شکافته و خونآلود بود، انگار بیستوچهار ساعت پیش کتک خورده بود. جثهاش کوچک بود، موهای بلوند کوتاهی داشت و حلقهای به بینیاش زده بود. مچی از روی آرشیو میدانست پدر دختر او را زده است و حدس میزد روزنامهنگارها هم این اطلاعات را داشته باشند، اما وقتی دختر برگشت، آن را در گزارششان نیاوردند؛ فقط بازگشت عاطفی او را نشان دادند و با صدای بلند گفتند: «نمیدانم ماریسول چطور زمین خورده؟» بعد مستقیم از خودش پرسیدند و ماریسول گفت: «من زمین نخوردم»، و تمام. نپرسیدند کسی او را زده یا نه. از نظر مچی، این سکوت گزینشی ثابت میکرد که آنها از کتکخوردن دختر به دست پدرش خبر داشتند و دربارهاش حرف نمیزدند چون… خب معلوم است، چون کتکخوردن سه سال پیش اتفاق افتاده بود. سالهایی که ماریسول در تمامشان دقیقاً همان اندازه و همان رنگ موهایی را حفظ کرده بود که روز فرارش داشت.
گاهی مچی از این همه بزدلی و سبکمغزی از خشم میلرزید. دلش میخواست یکی در تلویزیون شروع کند به داد زدن، زوزه کشیدن، و بگوید: «این دیگه از هر کوفتی عجیبتره، این بچهها کیان، کیان؟»
حالا مچی از اینکه آرزو کرده بود سد بشکند، پشیمان بود. چون داشت اتفاق میافتاد و هیستری به اوج رسیده بود. پدر و مادر با هم به تختخواب رفته بودند و عکس ماریسولِ نوزاد را بین خودشان گذاشته بودند. مرد اول به شقیقهاش شلیک کرده بود. بعد زن اسلحه را از دست او گرفته، در دهانش گذاشته و مغزش را ترکاند. یادداشتی گذاشته بودند که رویش نوشته بود همان چیزی را که خیلی از والدین پیش از آنها گفته بودند: «این دختر ما نیست.»
ماریسول بعد از شلیکها بیرون رفت. همسایهها دیدند از خانه بیرون آمد و با چوب و سنگ فراریاش دادند. یکی از آنها حتی از دور به سویش شلیک کرد. آیا این شروع همان شکاری بود که پدرو به آن اشاره کرده بود؟ تا آن لحظه، والدین فقط بچههایشان را پس میفرستادند و اگر از عهدهٔ این وضعیت عجیب برنمیآمدند، نهایتاً آنها را در بیمارستانهای روانی بستری میکردند و بچهها به پارکها برمیگشتند. والدین همچنین جزئیاتی دربارهٔ اینکه چرا همخانهبودن با بچهها غیرقابلتحمل شده بود، نمیدادند. معلوم بود بعضی برنامههای تلویزیونی و رادیویی، و حتی روزنامهها و مجلهها، حاضر بودند برای مصاحبه با این والدینی که بچههایشان را پس میفرستادند پول بدهند، اما باورنکردنی بود که هیچکدامشان، با آن همه پرحرفی و رسانهبلدیِ بوئنوسآیرسیها، حاضر نبودند حرف بزنند.
خودکشی الپالمار تنها مورد نبود. چند روز پیش، مچی به صفحهٔ مایاسپیس وانادیس سر زد تا هنرمند تتو را پیدا کند و پس از روزهای طولانی سکوت، پیام جدیدی از او یافت. پیام نوشته بود: «به دیدنت آمدم اما تو دیگر تو نیستی. دندانهای سفید ومپایر داری، یادت باشد که چطور بازی میکردیم؛ دختری که دیدم مرا نشناخت، او یک کپی است، دهان تو را ندارد، نمیتوانم تحمل کنم، نمیتوانم تحمل کنم. خداحافظ وانادیس، شاید دوباره همدیگر را ببینیم، عشق من؟»
عبارت «شاید دوباره همدیگر را ببینیم» مچی را هوشیار کرد و او روی پروفایل نگاتیو زیرو کلیک کرد. از کامنتهای دوستان هنرمند تتو بهراحتی میشد فهمید که او خودکشی کرده است. وقتی چشمانش پر از اشک شد، صفحه را بست. اجازه نمیداد به خاطر مردی سیساله که عاشق دختری چهاردهساله شده بود گریه کند. نباید برای او دلسوزی میکرد. او به دختر اهمیت میداد، البته، اما مریض بود. با این حال، میتوانست برای خودش گریه کند؛ چون هرگز احساس مشابهای را که هنرمند تتو نسبت به وانادیس داشت، تجربه نکرده بود.
خودکشی نگاتیو زیرو بیسروصدا ماند، اما پس از حادثهٔ آن زوج در الپالمار، صداهایی به گوش رسید. بچههای یتیمشده گفتند که از زمان بازگشت دختر به خانه، میشنوند که مادر تمام شب را بیوقفه ناله میکند. قصاب از پدر دربارهٔ ماریسول پرسید و او گفت همه چیز خوب است، فقط دختر خیلی ساکت است. همه میگفتند ماریسول هرگز بیرون نمیرود. برخی او را متهم کردند و گفتند والدین هرگز خودکشی نمیکردند؛ آنها مومن و بسیار محترم بودند، پس حتماً ماریسول آنها را کشته است. سپس سدها شکسته شد. والدین دیگر شروع به گفتن ماجراهای خود کردند و بهانههایشان را برای رها کردن بچهها پس از بازگشتشان توضیح دادند. مچی نمیخواست گوش بدهد: بهنحوی این رفتار با بچهها ناعادلانه به نظر میرسید. شاید آنها هیولا بودند، چه کسی میداند چه هستند، اما پناهگاه میخواستند؛ برایشان ناعادلانه بود که مثل حیوانات بیرون بخوابند.
این همان چیزی بود که او در طول روز به آن فکر میکرد، اما شبها با صدای خفهٔ تلویزیون والدینش و نسخههای آرشیوی زیر تختش، لبخند وانادیس را با دندانهای کجوکوله میدید و به آن ویدئویی فکر میکرد که هرگز ندیده بود — ویدئویی که اگر پدرو توانسته بود بفروشد، احتمالاً همین امروز روی تلویزیون میبود — و به این نتیجه میرسید که اجازه نمیدهد آن دختر را هم به خانهاش راه بدهند؛ همان دختر ساکت با موهای سیاه و لبخند ترسناک که تقریباً عاشقش شده بود و اکنون در کابوسهایش ظاهر میشد.
خودکشی پدر و مادر ماریسول و واکنش همسایهها ــ که هرچه روزها میگذشت، خواهان دار زدن بودند، یا دستکم اعدام دختری که ادعا میکردند قاتل است ــ جرقهٔ تغییر را زد. یا بهتر است بگوییم، جرقهٔ کوچ را. بچهها شروع کردند به ترک پارکها. دستهجمعی، نیمهشب، در میان مه راه میافتادند: کوچ در زمستان اتفاق افتاد. وقتی از خیابانها میگذشتند، مردم برای تماشایشان به بالکنها میآمدند. یک نفر ناسزایی گفت، اما بقیه ساکتش کردند. رفتنشان در سکوت بود. همانقدر بیسروصدا که آمده بودند، رفتند. وسط خیابانها راه میرفتند، انگار از ماشینها نمیترسیدند. پلیسها، از سر احتیاط یا چون نمیدانستند چه کار باید بکنند، خیابانهای اصلی را به روی رفتوآمد بستند. این ماجرا چند روز طول کشید. پدرو از سائو پائولو برای مچی ایمیلی فرستاد؛ جایی که حالا کارشناس مقیم بچههای آرژانتینیِ برگشته بود (پدرو همیشه به هر شکلی که بود کارش را پیش میبرد). متن ایمیل این بود:
همهچیز را از تلویزیون دیدم. ترسناک بود، مامیتا. اینجا همه دیوانه شدهاند، این برزیلیها اصلاً نمیترسند، مثل ما ترسو نیستند، و میخواهند بروند همهچیز را از نزدیک ببینند. مردم اینجا فرق دارند، خیلی باحالاند، باید بیایی، طرز فکرت را عوض میکنند. خلاصه، داشتم میگفتم، میدانی این صف بچهها من را یاد چه چیزی انداخت؟ اینکه پاریسیها در اواخر قرن هجدهم گورستانها را جابهجا کردند. خیلی عجیب است. ظاهراً گورستانها از شدت پر بودن جا نداشتند و محل عفونت بودند، کثیف و افتضاح، و بعد مردم تصمیم گرفتند همهٔ استخوانها را زیر زمین بگذارند و گورستانها را به حاشیهٔ شهر منتقل کنند. سالها، شبها، استخوانها را با گاری جابهجا میکردند، روی اسبها پتوهای سیاه میانداختند تا با حالوهوای مراسم جور دربیاید، راهبها آواز میخواندند و، البته، شمع هم بود. لابد میپرسی از کجا همهٔ اینها را میدانم، و جوابش فقط این است که وقتی پول رفتن به اروپا را پیدا کردم، معلوم است که رفتم کاتاکومبها!!! آنجا همهچیز را توضیح میدهند. من همیشه این ماجرا را تقریباً همینطور تصور میکردم.
خیلی درگیر چیزی شدم که دربارهٔ ژاپنیها گفتی؛ اینکه فکر میکنند وقتی دیگر برای روحها جا نمانده باشد، برمیگردند. استخوانهای کاتاکومبها هم یک جورهایی همینطورند؛ چون دیگر در گورستانها جا نبود، کارشان به آن زیرها کشید. نمیدانم، چیز عجیبی است. کابوس نبینی. بیا دیدنم. نه، بهتر است همانجا بمانی و همهچیز را برایم تعریف کنی.
مچی به راهبها و استخوانها فکر کرد و فهمید پدرو چه میگوید. رفتن بچهها حالوهوایی سوگوارانه داشت و چیزی مذهبی در آن بود.
چیز عجیب این بود که به کجا میرفتند. اولین گروه، از پارک ریواداویا، مسیر را مشخص کرد: اول از هم جدا شدند و بعد هر ستون وارد خانهای متروکه شد. سیصد بچه وارد خانهای شدند که درخت نخلی در خیابان ریوبامبا داشت، درست در مرکز شهر. سیصد نفر دیگر به گوشهٔ ایگوالداد، در محلهٔ کافراتای پارک چاکابوکو، رفتند و وارد خانهای شدند که رنگ صورتیاش از بیتوجهی داشت میپرید. پنجرهای تنها، نزدیک سقف شیروانی، داشت که بچهها وقتی وارد شدند باز گذاشتند. محله، کوچک و تازهپولدار، وحشت کرده بود، اما پلیسهایی که در اتاقکهای نگهبانیِ سرِ چهارراهها بودند نمیدانستند چه کار کنند و وقتی بچهها داخل رفتند، جرئت نکردند بیرونشان بیاورند.
حتی با حکم تفتیش هم نرفتند.
ترسیده بودند. نمیفهمیدند بچهها چطور وارد خانهٔ صورتی شده بودند. در و پنجرههای خانه ــ بهجز آن پنجرهٔ وسطی ــ با آجر مسدود شده بود، اما بچهها با این حال رفته بودند داخل. هیچکس دقیقاً نمیتوانست بگوید چطور. مردم ورودشان را دیده بودند، اما میگفتند بچهها از میان آجرها رد نشده بودند؛ نه به آن معنا. فقط عبور کرده بودند، انگار آجرها اصلاً وجود نداشتند.
سردستهٔ گروه کافراتا وانادیس بود؛ همان که خانوادهاش دو هفته بعد از آنکه با خوشحالی او را به خانه برده بودند، طردش کردند. همهٔ خانوادهها وقتِ بیرون انداختن بچههایشان، یا موقع رها کردنشان دم درِ دادگستری، یا وقتی مستقیم به پارکها برشان میگرداندند، همین را میگفتند: «این دختری نیست که ما میشناختیم. این بچهٔ ما نیست. ما نمیدانیم او کیست. این آدم شبیه اوست، صدایش را دارد، به همان اسم جواب میدهد، تا آخرین جزئیات هم عین خودش است، اما دختر ما نیست. هر کاری میخواهید با او بکنید. دیگر هیچوقت نمیخواهیم ببینیمش.»
مچی از طریق روزنامه در جریان اخبار وانادیس و خانهٔ صورتی قرار گرفت. عکسی از دختر پشت پنجرهٔ طبقهٔ اول چاپ شده بود؛ داشت بیرون را نگاه میکرد، دهانش بسته بود و چشمهایش مستقیم به دوربین زل زده بودند. مچی با نگاه کردن به آن چشمها سرگیجه گرفت و کف دستهایش عرق کرد. دلش میخواست وانادیس را ببیند و از او سوال بپرسد؛ چه حماقتی کرده بود که وقتی او را روی پلههای فوارهٔ پارک پیدا کرده بود، این کار را نکرده بود. میخواست با وانادیس حرف بزند، با اینکه حالا شدیداً از او میترسید، چون مطمئن بود وانادیسِ واقعی همان دختری است که در ویدئو دیده بود: نوجوانی که مردهای شکمگنده در هتلی کثیف در حاشیهٔ شهر کشته بودندش؛ دختری که به او سوءاستفاده کرده و نابودش کرده بودند، نوجوانی که فکر میکرد راهورسم خیابان را خوب بلداست و بیجهت خطر میکرد، چون به امنیتی که زیباییاش برایش میآورد اعتماد داشت.
ویدئو را در تلویزیون دیده بود. پدرو آن را با موفقیت فروخته بود و وقتی قرار بود پخشش کنند، به او خبر داده بود. صورت دختر واضح بود و خودش وانادیس بود. و با اینکه پدرو فکر میکرد آن دخترِ داخل ویدئو شاید زنده باشد، مچی مطمئن بود که زنده نیست. آخرین حرفهای خالکوب قانعش کرده بود: در ویدئو دهان دختر نیمهباز بود و میشد دندانهای بزرگ، تیز و نوکتیزش را دید؛ همان دندانهای خونآشامی که خالکوب از آنها گفته بود. یعنی ممکن بود گذر زمان خرابشان کرده باشد؟ نه آنقدر. نه اینطوری. دندانهای وانادیسِ برگشته فقط زرد نبودند؛ شکسته و کجوکوله هم بودند. برای مچی، این مدرکی بود که نشان میداد وانادیس مرده است و دخترِ خانهٔ صورتی او نیست، اما هنوز میخواست ببیندش، میخواست با او حرف بزند ــ لازم بود این کار را بکند.
اتوبوسسواری عجیبی بود. مردم از هم فاصله میگرفتند و سعی میکردند به هم دست نزنند، انگار بقیه ناقل یک بیماری واگیردار بودند. مچی به پدر و مادرش نگفته بود کجا میرود. نمیخواست نگرانشان کند. فقط کلیدهایش را گذاشته بود در جیبش، از خانه زده بود بیرون و به آنها گفته بود میخواهد در محلهٔ انگلیسی قدم بزند؛ زیباترین بخش ویلا دووتو. اما کاری که واقعاً کرده بود این بود که خودش را به خیابان اصلی رسانده و سوار اتوبوس ۱۳۴ شده بود. چرا دویده بود؟ مدتی بود حس میکرد پدر و مادرش او را زیر نظر دارند. یک بار حتی وقتی خواب بود، صدای بسته شدن در اتاقش را شنیده بود، انگار داشتند یواشکی نگاهش میکردند. فکر میکرد کمی از او میترسند. تقریباً وقتش رسیده بود که دوباره اسبابکشی کند و خانهٔ کودکیاش را ترک کند.
محدودهٔ کافراتا را زیر نظر گرفته بودند: مچی میتوانست خانوادههای طبقهٔ متوسطی را تصور کند که در سالهایی که آنجا کار کرده بود با آنها آشنا شده بود؛ آنها حتماً همان اول دیوانه شده بودند، چون نمیتوانستند هیچ وقفهای در زندگی راحت شان را درک کنند. با این حال، پلیس گذاشت مچی رد شود. پلیسها رنگپریده و لرزان بودند. مچی مطمئن بود با کوچکترین علامت عجیبی از طرف بچههای داخل خانه، پا به فرار میگذاشتند. اگر چنین اتفاقی میافتاد، ارتش را میفرستادند؟ همهشان را میکشتند، همانطور که مچی دیده بود مادری در تلویزیون خواستار چنین کاری شده بود و میگفت بچهها مثل پوستهاند، چیزی درونشان نیست؟
شاید. اما هنوز نه.
مچی در پیادهرو، روبهروی خانهٔ صورتی، کنار پنجرهٔ کوچکی که هنوز باز بود، ایستاد. آفتاب میتابید؛ روزی سرد اما صاف از زمستان بود و آسمان آبیِ خیرهکنندهای داشت. مچی دستهایش را دور دهانش کاسه کرد و اسم وانادیس را فریاد زد. صدای کرکرهها و درهایی را که بیقرار در خانههای دیگر تکان میخوردند، مبهم میشنید؛ حتی شنید که پلیسی نزدیکتر آمد، اما توجهی نکرد. مستقیم به پنجرهٔ سفید خیره شد و منتظر ماند.
سر وانادیس ظاهر شد؛ با چهرهٔ الههای از آمریکای مرکزی، بیانکا جگری نوجوان، و با حرکتی تقریباً نامحسوس به مچی سلام کرد. در چشمهای تیرهاش نشانی از شناخت بود. مچی میخواست چیزی بگوید، اما بدن لرزان و قلب کوبندهاش اجازه نمیداد حرف بزند. آنقدر عمیق نفس کشید تا آرام شد و توانست کلمهها را بیرون بدهد، هرچند صدایش لرزان و خیلی زیرتر از معمول درآمد.
مچی گفت: «سلام، وانادیس. شماها آنجا چه کار میکنید؟ چرا رفتید آن تو؟»
وانادیس جواب نداد. مچی از او پرسید چند نفرند و وانادیس گفت خیلی زیادند، نمیتواند بشمارد، آنجا تاریک است. مچی پرسید از کجا آمدهاند و وانادیس گفت از جاهای مختلف آمدهاند. مچی پرسید وانادیس میخواهد پیش پدر و مادرش برگردد یا نه، و وانادیس گفت نه، و اضافه کرد که هیچکدامشان هم نمیخواهند. بعد بلندتر و واضحتر گفت، انگار بالاخره داشت به سوال اول جواب میداد: وانادیس گفت: «ما همه این بالا زندگی میکنیم.»
بچههای دیگری هم شروع کردند به ظاهر شدن؛ صورتهایشان دور وانادیس حلقه میزد. مچی بیشترشان را میشناخت: نوجوانها و بچهها، فراریها و ربودهشدهها، زندهها و مردهها.
مچی پرسید: «میخواهید مدت زیادی آن بالا بمانید؟»
بچهها همگی با هم جواب دادند: «تابستان پایین میآییم.» همان وقت مچی احساس کرد آنها بچه نیستند؛ یک موجود واحد را تشکیل میدادند، موجودی کامل که به شکل گلهای حرکت میکرد. دستهای پلیسی که سر کوچه ایستاده بود روی شانههای مچی نشست و مچی از جا پرید و جیغ کشید. نزدیک بود او را بزند، اما وقتی دید پلیس است، خودش را نگه داشت؛ مردی حدود شصتساله—چرا جوانتری را نفرستاده بودند؟ —که به اندازهٔ مچی، یا حتی خیلی بیشتر از او، ترسیده بود.
پلیس گفت: «خانم، لطفاً از اینجا بروید.»
مچی گفت: «نه، باید سوالهای بیشتری ازشان بپرسم.»
پلیس گفت: «لطفاً مجبورم نکنید از زور استفاده کنم.» پلیس او را از کمر و شانهها گرفته بود و با اینکه مردی مسن بود، آنقدر قدرت داشت که مچی را تا فاصلهٔ زیادی از خانهٔ صورتی دور کند.
مچی با فریاد گفت: «باشه، دارم میرم، ولم کن.» اما او رهایش نکرد و همچنان او را با خود میکشید. صداهایی از خانههای همسایه بلند شد که میگفتند: «جناب سروان، او را بیرون ببر، بگذار به حال خودمان باشیم» و حتی چند نفر به پنجرهها میکوبیدند. مچی خانهٔ صورتی را گم کرد و با فریادی از سر تقلا، خودش را از آغوش پلیس بیرون کشید و به سمت «آسامبلا» دوید. با خود فکر کرد که قبل از رسیدن تابستان و قبل از آنکه بچهها برگردند، خیلی دور خواهد شد. شاید به پدرو ملحق میشد و به جایی میرفت که در آنجا، بچهها از هر کجا که رفته بودند، دیگر برنمیگشتند.